Γιάννης Γ. Χρηστάκης
Το χωριό Μύθοι (Μίνθη) Ιεράπετρας 
Ο πολυγραφότατος παλιός φίλος και συνάδελφος Γιάννης Γ. Χρηστάκης μας χάρισε άλλο ένα πολύ κατατοπιστικό πόνημά του.
«Το χωριό Μύθοι (Μίνθη) Ιεράπετρας».
Μας κάνει κουβέντα για το Τόπο της καταγωγής του. Το Τόπο, που είδε το πρώτο φως του ήλιου και πέρασε τα παιδικάτα του. Κι «ο άντρας όπου γεννηθεί κ η γυναίκα όπου πρωτοφιλιθεί» τ’ αναστοράται σ’ όλη τη ζήση. Δεν το ξεχνά όσο κι αν φυρομυαλιάσει στα ύστερά του…
Κι ο Γιάννης, που δε φυρομυάλιασε ακόμη, αλλά τον έχει τετρακόσια. Ξεχνά τους πόνους των ποδιών του, όσο κι αν είναι αβάσταχτοι ώρες και φορές, αλλά η Μίνθη δε φεύγει από το λοϊσμό του. Δε του βαστά να ξεχάσει τους εδικούς και φίλους, που μαζί τους συντροφεύτηκε στα Ταβλιανά, στα Μιχαλιανά, στα Τσιγκούνια, στα Γιανναδιανά, στα Δραγασανά. Μοιράστηκε την αγάπη και τη ξεγνοιασά. Τις λύπες και τις χαρές. Το πικρό ψωμί σαν έλαχε. Το καλό παρεάκι και τη ζεστασιά της άδολης φιλίας. Ανεβοκατέβηκε το Σαραντάπηχο. Διάβηκε το φαράγγι της Σαρακήνας. Γλέντησε στο πανηγύρι της Αγίας Ζώνης. Σκάλωσε πάνω στη γιγαντένια ξερολιθιά του αρχαίου δωρικού οικισμού, που στέκει εκεί στα Λενικά χωράφια, σαν ένα κομμάτι Κυκλώπειου τείχους, στοιχείο αδιάψευστο, που δένει το Τόπο με την αρχαιότη. Άκουσε, διάβασε, ερεύνησε, έμαθε και διδάσκει τώρα τον ξενομπάτη τ’ από τότες ως τα σήμερα.
Και τι δεν έχει να του πει! Ποταμός η γλώσσα του. Αλέτρι το μολύβι του. Κι ο νους του ντοντίνι! Αρχαιότη θες; Εδώ είμαστε. Βυζάντιο και Μεσαίωνα προτιμάς; Εδώ είμαστε! Για τα νεότερα χρόνια θες να μάθεις; Δεν κωλώνομε μηδέ σ’ αυτά!
Μας γνωρίζει και μαθαίνομε το κάθε κατατόπι και την ιστορία του. Το κάθε χαράκι, το κάθε ρυάκι, το κάθε ζωντανό και το κάθε βοτάνι του Τόπου.
Κι όλ’ αυτά κελαηδιστά, σα νερό της μεγάλης νερομάνας. Της Φλέγας. Εκεί στην άκρη στα Δραγασανά. Αυτής, που παραδίπλα της στο άπλωμα είναι στελιωμένο χρόνο καιρό το χωροστάσι. Κι άντε να το ρωτήσεις να σου πει τα όσα ξεφαντώματα έχει περασμένα, αφότου στάθηκε το Χωριό…
Όπως διαβάζεις το γραφτό, θαρρείς πως είσαι με το Γιάννη κι αφουκράζεσαι Γεραπετρίτικες κοντυλιές στη Φλέγα. Ζεις τη θαλπωρή της αγρυπνίας στο Μονστήρι της Καρυδιανής Παναγίας το Δεκαπεντάρι. Γροικάς τις ιστορίες και τις παλιές αθιβολές. Αιστάνεσαι όμως και τη φτώχεια των παλιών καιρών και την πίκρα της ζωής κι ό,τι αναποδιές περασμένες, που δε μας αφήνουν να ξεφύγομε από αυτές και να ξεχάσομε οι φίλοι μας τα καθίκια περιωπής, αλλά δεν παύουν να μας τις επαναλαβαίνουν με τρόπους δραματικούς. Ο Θεός να τους το πληρώσει…
Μπράβο Γιάννη. Πολύ καλή δουλειά!
Ο Θεός να σ’ ευλογεί και να σου δίνει δύναμη κ υπομονή. Να μαλακώνει τους πόνους και να σε αναζωογονεί. Έτσι, ώστε να συνεχίσεις να τροφοδοτείς το μυαλό μας με όμορφα γραφτά. Γνώσεις αξιόλογες και χρηστές, σα Χρηστάκης, που είσαι. «Ως λύχνος αείφωτος», όπως ο Άγιος Χαράλαμπος, τη μνήμη του οποίου τιμούμε σήμερα. Κι ως τόσο μπορεί η χάρη Του να φωτίσει και τους Μυθιανούς να γίνουν και με τη βούλα Μινθιανοί, όπως κ είναι στην πραγματικότητα. Να πίνουν φλισκούνι κατένε. Αλλά δε θένε να πιστέψουν ότι στο φλισκούνι (Μίνθη η πολιά) χρωστούν τ’ όνομα του χωριού Σας. Σ’ εντροπή τους τό ‘χουνε; Άντε. Ν’ αδερφοποιηθούν υστερότερα και με τη Ζαχάρω (Μίνθη) της Φιγαλείας Λακωνίας…
Μαρίνος Γαλανάκης