Με τον όρο «κλειστό επάγγελμα» αντιλαμβάνεται κανείς εκείνο που η άσκηση του απαιτεί άδεια
Με τον όρο «κλειστό επάγγελμα» αντιλαμβάνεται κανείς εκείνο που η άσκηση του απαιτεί άδεια που χορηγείται σε περιορισμένο αριθμό και με κριτήρια περιοριστικά, όπως η συγγένεια, η ιθαγένεια, η καταγωγή, η γεωγραφική περιοχή κλπ. Στην περίπτωση όμως των Διπλωματούχων Μηχανικών η πρόσβαση στο επάγγελμα είναι ελεύθερη σε όποιον λάβει το απαιτούμενο δίπλωμα σπουδών και επιτύχει στις σχετικές εξετάσεις, χωρίς ο αριθμός των αδειών επαγγέλματος να είναι περιορισμένος. Αντιθέτως μάλιστα χορηγούνται πολυάριθμες νέες άδειες κατ ‘έτος (4.000 έως 4.500).
Προς ή επομένως όλη αυτή η επικοινωνιακή «συνθηματολογική» κατάταξη του κλάδου μας στα κλειστά επαγγέλματα; Το όλο θέμα σχετίζεται με τον ισχύοντα σήμερα κώδικα αμοιβών των Μηχανικών, η κατάργηση του οποίου ήρθε στην επικαιρότητα λόγω Μνημονίου και «Τρόικας».
Ο κώδικας αμοιβών θεσπίστηκε το 1953 που ο αριθμός των Διπλωματούχων Μηχανικών στη χώρα δεν υπερέβαινε τις τέσσερις χιλιάδες, σε μια αναπτυσσόμενη οικονομία που ο ανταγωνισμός ήταν πολύ μικρός. Δεν εισήχθησαν ως κάλυψη «συντεχνιακού» ή «κλαδικού» αιτήματος, αλλά ως μέσο για την διασφάλιση υψηλής ποιότητας παρεχομένων υπηρεσιών με απώτερο σκοπό την προστασία του πολίτη και του δημόσιου συμφέροντος.
Στα χρόνια που ακολούθησαν ο σκοπός αυτός επιτεύχθηκε και με το παραπάνω. Οι Διπλωματούχοι Μηχανικοί διαχρονικά αποτέλεσαν την πρωτοπορία στις κρίσιμες περιόδους της χώρας για τη δημοκρατία, την ανάπτυξη, την κοινωνική δικαιοσύνη, την οικονομική και τεχνολογική πρόοδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι σεισμοί που έγιναν στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες και που παρά τη μεγάλη ισχύ τους ή την εγγύτητα του επικέντρου τους σε πυκνοκατοικημένα μητροπολιτικά κέντρα, απέδειξαν την αξιοπιστία των κατασκευών, την επιστημονική και συνειδησιακή επάρκεια των Διπλωματούχων Μηχανικών.
Σήμερα οι υπέρμαχοι της κατάργησης του κώδικα αμοιβών υποστηρίζουν ότι η Εθνική Οικονομία καθίσταται λιγότερο ανταγωνιστική και περιορίζεται ο ελεύθερος ανταγωνισμός, αγνοώντας το προφανές ότι η παροχή επιστημονικού έργου δεν αποτελεί «εμπόρευμα». Ισχυρίζονται επίσης ότι η ύπαρξη του κώδικα εμποδίζει τη δυνατότητα Μηχανικών από άλλες ευρωπαϊκές και τρίτες χώρες να ανταγωνισθούν τους Έλληνες Μηχανικούς την ίδια στιγμή που δεν τους απασχολεί η ύπαρξη διαφορετικών κανόνων και προδιαγραφών, διαφορετικών συστημάτων παιδείας, κανόνων άσκησης επαγγέλματος και δικαίου ευθυνών.
Στη χώρα μας δεν υπάρχουν άδειες άσκησης, εκπαίδευση, πιστοποίηση ή διαδικασίες πιστοποίησης για τη συντριπτική πλειοψηφία των επαγγελμάτων που εμπλέκονται στις κατασκευές, πλην των Διπλωματούχων Μηχανικών. Αυτό έχει μεγιστοποιήσει τις ευθύνες των Διπλωματούχων Μηχανικών κατά την άσκηση του επαγγέλματος και έχει οδηγήσει την Πολιτεία, που είναι υπεύθυνη για την παράλειψη αυτή, στη νομοθέτηση της δια βίου αστικής και ποινικής ευθύνης του Διπλωματούχου Μηχανικού (Ν. 2331/95, τροποποίηση άρθρου 286 του Ποινικού Κώδικα). Παρόμοιος Νόμος δεν υπάρχει πουθενά στον δυτικό κόσμο ή ακόμα και στις αναπτυσσόμενες ή τριτοκοσμικές χώρες.
Δεδομένης της ανυπαρξίας μηχανισμών ελέγχου, της έλλειψης πιστοποίησης των τεχνικών επαγγελμάτων, την υποστελέχωση και «εξαθλίωση» των Δημοσίων τεχνικών υπηρεσιών και Πολεοδομικών γραφείων το TEE θεωρεί σήμερα τον Κώδικα Ελάχιστων Αμοιβών μοναδικό μέσο διασφάλισης του πλαισίου άσκησης του επαγγέλματος του μηχανικού και της ποιότητας των κατασκευών και θέλουμε να καταδείξουμε προς κάθε κατεύθυνση ότι:
– Το επάγγελμα του Μηχανικού δεν είναι κλειστό
Δεν έχει διατυπωθεί ούτε ένα σοβαρό επιχείρημα από όσους προτείνουν την κατάργηση του κώδικα αμοιβών
Η κατάργηση δεν συμβάλει στην πτώση των τιμών των ακινήτων και στην ανταγωνιστικότητα της χώρας
Η κατάργηση συμβάλει στην απώλεια εσόδων του κράτους, στην απώλεια πόρων του ασφαλιστικού συστήματος και των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων
Οι κώδικες αμοιβών υπάρχουν σε πολλές χώρες σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο.
Αν επιτέλους το συνολικό πλαίσιο του επαγγέλματος αλλάξει, αν η παιδεία υλοποιήσει τον «Καλλικράτη» της και βρει για όλους διακριτούς ρόλους, αν οι μηχανισμοί ελέγχου αποκτήσουν αξιοπιστία, αν απλοποιηθούν οι διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών, αν πιστοποιηθούν όλοι οι συντελεστές των τεχνικών έργων και εξορθολογισθεί το σύστημα παραγωγής έργων από την Πολιτεία, τότε θα μπορούμε να συζητήσουμε για το εάν θα εξακολουθήσει ο κώδικας αμοιβών να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα διασφάλισης μιας ελάχιστης ποιότητας και του ελάχιστου κόστους για ένα έργο.
ΟΡΕΣΤΗΣ ΚΡΥΟΒΡΥΣΑΝΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ν.Ε. Τ.Ε.Ε/Γ.Δ.Κ.