Και ενώ κάποιος θα περίμενε να ισχύει η γνωστή σε όλους μας φράση «έλλειψη χρημάτων, στάση εμπορίου», τελικά στην πόλη μας ισχύει το αντίθετο…
Ο εμπορικός κόσμος του Ρεθύμνου προσπαθεί ν’ αντισταθεί (και τελικά τα ψιλοκαταφέρνει) στην οικονομική «λαίλαπα» και να κρατήσει με νύχια και με δόντια τις επιχειρήσεις του ανοικτές, τη στιγμή που καλείται να «παλέψει» με το πρόβλημα που λέγεται προσβασιμότητα στα εμπορικά καταστήματα! 
Η πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε η εταιρία δημοσκοπήσεων και ερευνών αγοράς «Cretan Polls» για λογαριασμό του εμπορικού συλλόγου αναφορικά στην καταναλωτική συμπεριφορά των πολιτών στο νέο διευρυμένο δήμο Ρεθύμνου, απέδειξε αυτό που τα τελευταία χρόνια βροντοφωνάζουν οι έμποροι.
Το οξύ κυκλοφοριακό, σε συνδυασμό με την έλλειψη χώρων στάθμευσης «πνίγει» ουσιαστικά τους εμπόρους, καθώς λειτουργεί αρνητικά στο καταναλωτικό κοινό, όπως το ίδιο (το καταναλωτικό κοινό) απάντησε στα ερωτήματα της έρευνας (η οποία παρουσιάζεται αναλυτικά παρακάτω). Μάλιστα το 72,5% των ερωτηθέντων Ρεθυμνιών καταναλωτών παρατήρησε πως το κυκλοφοριακό είναι το βασικό «αγκάθι» στην προσέλευση στα εμπορικά καταστήματα, ενώ το 56% εξέφρασε παράπονα για τους χώρους στάθμευσης που δυστυχώς δεν επαρκούν στην πόλης μας.
Εξάλλου, μία από τις βασικότερες παρατηρήσεις που έκανε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας δημοσκοπήσεων, Ηλίας Κυριακόπουλος, στη διάρκεια της πρόσφατης παρουσίασης των αποτελεσμάτων της έρευνας, είναι πως θα πρέπει οι αρμόδιοι να αλλάξουν τους αρνητικούς συντελεστές, ώστε να δοθούν τα κίνητρα στο καταναλωτικό κοινό για να μπορεί να προσεγγίζει εύκολα τα εμπορικά καταστήματα της πόλης, χωρίς να δοκιμάζονται τα νεύρα του και οι αντοχές του με το κυκλοφοριακό και την έλλειψη πάρκινγκ.
Έτσι, για να στηρίξει εμπράκτως η δημοτική αρχή τις ντόπιες επιχειρήσεις (όπως διακηρύττει ότι πράττει) θα πρέπει αρχικά να παραδεχτεί πως υπάρχει πρόβλημα και στη συνέχεια να προχωρήσει στην επανεξέταση της κυκλοφοριακής μελέτης και στην προσαρμογή της στο σήμερα και στις ανάγκες των πολιτών. Και μπορεί η όλη φιλοσοφία της βιώσιμης κινητικότητας που «περνά» ο δήμαρχος να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, δηλαδή προς την «οδό» της απομάκρυνσης των οχημάτων από τον κεντρικό ιστό της πόλης, ωστόσο, η λύση αυτή δεν φαίνεται να είναι λειτουργική. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να δοθεί απάντηση και στο ερώτημα, πού θα σταθμεύουν τα οχήματά τους οι δημότες του διευρυμένου δήμου Ρεθύμνου που θα θελήσουν να επισκεφθούν την αγορά για τα ψώνια τους;
Και μπορεί οι Ρεθυμνιώτες να μην έχουν σωστή κυκλοφοριακή παιδεία και νοοτροπία, ωστόσο οι αρμόδιες αρχές από την πλευρά τους δεν έχουν φροντίσει, ώστε να βάλουν ουσιαστικά στη ζωή μας και την αστική συγκοινωνία, που θα περιόριζε κάπως το όλο πρόβλημα. Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ότι λύση -τουλάχιστον στην παρούσα χρονική συγκυρία- δεν αποτελεί το σχεδιαζόμενο υπόγειο πάρκινγκ που «ΘΑ» γίνει κάποια στιγμή στο κέντρο της πόλης… Διότι πολύ απλά μέχρι αυτό να κατασκευαστεί και να δοθεί σε χρήση, θα έχουν βάλει ακόμα και «λουκέτο» οι μισές (τρόπος του λέγειν) εμπορικές επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια απαιτείται ουσιαστική και βιώσιμη λύση εδώ και τώρα!
Τ’ αποτελέσματα της έρευνας
Άκρως ενδιαφέροντα είναι τα συμπεράσματα που προέκυψαν από την έρευνα που διεξήγαγε -με τη μέθοδο των τηλεφωνικών συνεντεύξεων τη χρονική περίοδο από 20 έως και 23 Οκτωβρίου- η συγκεκριμένη εταιρία δημοσκοπήσεων για λογαριασμό του εμπορικού συλλόγου. Η παρουσίασή τους έγινε τις προηγούμενες ημέρες, στη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης στο εμπορικό επιμελητήριο, στην οποία δυστυχώς συμμετείχαν λιγοστοί έμποροι του νομού μας.
Με βάση τα όσα είπε ο κ. Κυριακόπουλος, τα στοιχεία της παρούσας έρευνας αποτελούν ουσιαστικά μια «σκιαγράφιση» των καταναλωτικών συνηθειών και της αντίληψης των πολιτών, των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν ως αντικίνητρο για την «αγορά», αλλά και μια «πρώιμη» αναζήτηση κινήτρων που εν δυνάμει μπορούν να δώσουν τόνωση και συνέχεια στην αγορά του Ρεθύμνου.
Πιο συγκεκριμένα, το 84.6% των καταναλωτών δηλώνει αρκετά έως πολύ ικανοποιημένο από την εξυπηρέτηση των καταστηματαρχών, το 76.8% στην ίδια κατεύθυνση για τη βιτρίνα των καταστημάτων, το 74.8% των πολιτών είναι αρκετά έως πολύ ικανοποιημένο για την ποιότητα των προϊόντων, το 54.5% απαντά θετικά για την ποικιλία των προϊόντων στο Ρέθυμνο, ενώ μόλις το 42% των πολιτών είναι ικανοποιημένο από τις τιμές.
Το 65% των πολιτών επιλέγει τοπικά προϊόντα σε συγκεκριμένες κατηγορίες όπως τα τρόφιμα, το 31.9% τοπικά και εισαγωγής, ενώ μόλις το 3,1% εισαγωγής από την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό. Ως προς τους λόγους προτίμησης Υπεραγοράς (Super Market), το 39.6% των πολιτών προτιμά το κοντινότερο, το 18% το φθηνότερο (φυσικά αυτό που νομίζει ο καταναλωτής ως φθηνότερο), το 14,4% κινείται βάσει της εμπιστοσύνης που έχει ο καταναλωτής προς τη συγκεκριμένη Υπεραγορά και ακολουθούν οι υπόλοιποι λόγοι όπως: διαπροσωπικές σχέσεις, ποικιλία, ποιότητα, πάρκινγκ, καλύτερη εξυπηρέτηση.
Ως μεγαλύτερο «αντικίνητρο» για τη συχνότητα των αγορών των καταναλωτών παρουσιάζεται το κυκλοφοριακό (72.5%) και ακολουθούν οι ανεπαρκείς χώροι στάθμευσης (56%). Στην αντίπερα όχθη, η ιστοσελίδα ενός καταστήματος αποτελεί κίνητρο για το 32.3% του καταναλωτικού κοινού, ενώ το 27.6% θα χρησιμοποιούσε το διαδίκτυο για να κάνει την παραγγελία των προϊόντων που θέλει.
Μέσα από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι το 55.3% των πολιτών επιλέγει για τις αγορές του εκτός από την τοπική αγορά και άλλες αγορές με το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών να επιλέγει το Ηράκλειο (58.4%), την Αθήνα (29,9%) και τα Χανιά (6.5%). Το 44.7% των πολιτών ψωνίζουν μόνο στο Ρέθυμνο και αυτό αποτελεί ένα ελπιδοφόρο νούμερο άλλα όχι και τον πλέον καλύτερο συντελεστή που θα μπορούσε να είχε η τοπική αγορά.
Οι κυριότεροι λόγοι που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για προτίμηση άλλης αγοράς πέραν του Ρεθύμνου, είναι αυτοί της μεγαλύτερης ποικιλίας προϊόντων (51,2%) και των χαμηλότερων τιμών (34.1%).
Οι πολίτες ανταποκρίνονται θετικά στην κατεύθυνση καθιέρωσης της κίνησης του Εμπορικού Συλλόγου για την ημέρα εκπτώσεων (Sales Day) κατά 75%. Συμπερασματικά, η ευρύτερη αγορά του Ρεθύμνου παρουσιάζει θετικούς δείκτες οι οποίοι με τη δέουσα προσοχή και οργανωμένο σχέδιο θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής και να δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για μια δυναμική συνέχεια και ανάπτυξη.
Μανόλης Ψαρουδάκης – Βάλια Αρανίτου
Σχολιάζοντας τ’ αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, ο πρόεδρος του εμπορικού συλλόγου, Μανόλης Ψαρουδάκης αναφέρθηκε στις τρεις έρευνες που έχουν μέχρι στιγμής διεξαχθεί (μία για τη συμπεριφορά των μεταναστών ως καταναλωτών, μία για τη λειτουργία των πολυκαταστημάτων και η τελευταία για τη συμπεριφορά των καταναλωτών του νέου δήμου Ρεθύμνου), υποστηρίζοντας πως βασικός στόχος του συλλόγου του είναι να εξετάσει τους τρόπους για να γίνει καλύτερο το προϊόν που προσφέρεται στους καταναλωτές.
«Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία -παρατήρησε ο κ. Ψαρουδάκης- θεωρήσαμε απαραίτητο να σκιαγραφήσουμε το καταναλωτικό προφίλ του ρεθυμνιώτη. Από τις τρεις έρευνες που έχουμε κάνει μέχρι στιγμής δίνουν τέτοια συμπεράσματα, τα οποία θα δημιουργήσουν προϋποθέσεις να κάνουμε κινήσεις το επόμενο διάστημα, που θα μπορούν να είναι καλύτερες και για τους καταναλωτές, αλλά και για τους εμπόρους».
Στο μεταξύ, με μελανά χρώματα σκιαγράφησε τις δύσκολες ημέρες που περνά το ελληνικό εμπόριο, σε συνθήκες οικονομικής κρίσης και η καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο Κρήτης και διευθύντρια του ινστιτούτου εμπορίου και υπηρεσιών της Ε.Σ.Ε.Ε., Βάλια Αρανίτου.
Σύμφωνα με την κα Αρανίτου «το εμπόριο έχει μπει σε μία πολύ μεγάλη κρίση. Η απασχόληση στο εμπόριο μειώνεται με γοργό ρυθμό για πρώτη φορά. Μία στις 4 θέσεις που χάθηκαν στην ελληνική οικονομία χάθηκαν από το εμπόριο. Πρωταθλητής στις χαμένες θέσεις είναι το λιανικό εμπόριο και πρωταθλήτριες στις χαμένες θέσεις είναι οι γυναίκες. Οι εμπορικές επιχειρήσεις αλλάζουν μορφή». Παράλληλα, η Βάλια Αρανίτου παρατήρησε πως «το εμπόριο καταγράφει μία συγκέντρωση στις επιχειρήσεις και η απασχόληση αλλάζει προς όφελος της μισθωτής απασχόλησης. Το 55% πλέον των εμπορικών επιχειρήσεων είναι μισθωτοί, σε αντίθεση με το 25% που είναι αυταπασχολούμενοι. Οι εμπορικές επιχειρήσεις κατέγραψαν μείωση στις πωλήσεις τους και μείωση στα κέρδη τους και δυστυχώς οι προβλέψεις για το 2011 είναι επίσης δυσοίωνες».
Στέλλα Μαθιουδάκη