Της Θεανούς Γουμενάκη
Διατροφολόγου – Διαιτολόγου 
Στη διεθνή επιστημονική κοινότητα αναζητείται ιδανική δίαιτα για την προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των ασθενειών. Η παραδοσιακή Κρητική διατροφή από αρχαιοτάτων χρόνων φαίνεται να συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά εκείνα που την καθιστούν άριστη Το ελαιόλαδο είναι το βασικό στοιχείο τόσο της παραδοσιακής Κρητικής διατροφής όσο και γενικότερα της Μεσογειακής διατροφής.
Η περιεκτικότητα του ελαιολάδου σε μονοακόρεστα λιπαρά, βιταμίνη Ε και άλλα αντιοξειδωτικά το καθιστούν τροφή υψηλότατης θρεπτικής αξίας. Το ελαιόλαδο, σε αντίθεση με τα σπορέλαια, είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, που είναι ανθεκτικά στην οξείδωση και ελαττώνουν την LDL χοληστερόλη (κακή) χωρίς να επηρεάζουν την HDL (καλή) χοληστερόλη, η οποία προστατεύει από την αθηρoσκλήρωση. Το ελαιόλαδο περιέχει επίσης, μεγάλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών που προφυλάσσουν τόσο από την αθηροσκλήρωση όσο και από τις διάφορες μορφές καρκίνου με τη δέσμευση των ελεύθερων τοξικών ριζών. Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου (οσμή, γεύση, χρώμα) σχετίζονται με την παρουσία περισσότερων από 30 φαινολικών ενώσεων. Οι ενώσεις αυτές παρουσιάζουν ισχυρή αντιοξειδωτική, αντιθρομβωτική και αντιβακτηριδιακή δράση, ανάγοντας το ελαιόλαδο σε κάτι παραπάνω από ένα απλό τρόφιμο. Ενδιαφέρον είναι ότι η σύνθεση του ελαιολάδου σε λιπαρά οξέα είναι παρόμοια με εκείνη του λίπους του μητρικού γάλακτος.
Έτσι, κανείς σήμερα δεν αμφιβάλλει ότι η σύσταση για κατανάλωση ελιών και ελαιολάδου είναι μια σύσταση με κατεύθυνση την προαγωγή της υγείας . Αυτό, όμως, που δεν ήταν γνωστό μέχρι σήμερα και έρχεται να ισχυροποιήσει την αξία του ελαιολάδου είναι η συσχέτισή του με τη διαδικασία της πέψης. Μία ουσία που υπάρχει στο ελαιόλαδο φαίνεται να αυξάνει την κινητικότητα ενός ενζύμου (πεπσίνη) που ευθύνεται για την πέψη της πρωτείνης, δηλαδή η πρωτεΐνη φαίνεται να μεταβολίζεται καλύτερα με την παρουσία του ελαιολάδου. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η προσθήκη ελαιολάδου σε σαλάτες με φέτα, τόνο, κοτόπουλο και άλλες πρωτεϊνούχες πηγές είναι η πλέον ενδεδειγμένη.
Tο ελαιόλαδο αποτελεί την ιδανικότερη λύση και στη μαγειρική παρασκευή. Είναι γνωστό ότι αντέχει περισσότερο στις υψηλές θερμοκρασίες από ότι τα σπορέλαια και συνεπώς θα πρέπει να προτιμάται και στο μαγείρεμα. Η αύξηση της κατανάλωσης ελαιόλαδου, συστήνεται στα πλαίσια της αντικατάστασης του ζωικού λίπους από ακόρεστα λιπαρά στην καθημερινή διατροφή. Να θυμάστε ότι μια μεγάλη κουταλιά ελαιόλαδο αποδίδει περίπου 100 θερμίδες και για αυτό το λόγο όσοι επιθυμούν να ελέγχουν το βάρος τους καλό είναι να το καταναλώνουν με μέτρο.
Η παραδοσιακή διατροφή της Κρήτης με βάση το ελαιόλαδο έχει αλλοιωθεί τις τελευταίες δεκαετίες κυρίως από τις νεότερες γενιές. Με βάση, λοιπόν, τα σημερινά δεδομένα συνίσταται η επιστροφή στην παραδοσιακή διατροφή των Κρητών, με κύρια έμφαση στην περιορισμένη σε ποσότητα και συχνότητα χρήσης κρέατος και άλλων ζωικών προϊόντων. Αντίθετα τα δημητριακά κυρίως ολικής άλεσης, όσπρια, λαχανικά, φρούτα και ελαιόλαδο πρέπει να αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του καθημερινού διατολογίου μας.