Του Γιάννη Μποτονάκη
Με τις βίαιες ρατσιστικές επιθέσεις εναντίων των οικονομικά και κοινωνικά ασθενέστερων συγκατοικούντων μας στη πολύπαθη χώρα μας να πληθαίνουν ανησυχητικά, όλα δείχνουν πως στο πρόσωπο των μεταναστών βρήκαμε τους αποδιοπομπαίους τράγους που θα πληρώσουν το μάρμαρο της κρίσης. Κάτω από τη δική μας ανοχή – αποδοχή και την «ένοχη» σιωπή των αποπάνω μας, οικονομικοί μετανάστες δέχονται πλέον σχεδόν καθημερινά επιθέσεις από εθνικιστικές οργανώσεις. 
Επειδή όμως το θέμα που καταπιαστήκαμε δεν είναι καθόλου απλό και έχει βαθιές ρίζες και πολλά παρακλάδια ας πάμε λίγο πιο πίσω να δούμε τον ορισμό του τότε και του τώρα.
Ο ρατσισμός πριν γίνει κοινωνικός ερμηνευόταν ως η θεωρία ή το δόγμα αν θέλετε, που υποστήριζε ότι υπάρχει σύνδεσμος μεταξύ των φυλετικών και πολιτισμικών γνωρισμάτων και ορισμένες φυλές είναι ανώτερες από άλλες. Σήμερα η επικέντρωση του ρατσισμού στη μετανάστευση παρατείνει αυτή την κατάσταση αντανακλώντας τον κλονισμό του εθνικισμού στην εποχή της διεθνοποίησης των επικοινωνιών. Επίσης η ανάπτυξη του ρατσισμού στις λαϊκές τάξεις φαίνεται άμεσα συνδεδεμένη με το μαρασμό των μαζικών οργανώσεων και των ιδεολογιών. Όσον αφορά το σύγχρονο ρατσισμό, αναπτύσσοντας την ιδεοληψία της πολιτιστικής ταυτότητας και της διάκρισης των πληθυσμών όχι στη βάση μιας βιολογικής κληρονομικότητας αλλά στη βάση ενός παραδοσιακού τρόπου ζωής, πιστοποιεί ανοιχτά τον εθνικιστικό προσανατολισμό του. Πέρα από αυτά όμως δε πρέπει να ξεχνάμε πως ο ρατσισμός δεν είναι τίποτα άλλο -στις περισσότερες περιπτώσεις- παρά η εκλογίκευση οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων καθώς και η προσπάθεια ανεύρεσης αποδιοπομπαίων τράγων.
Στην Ελλάδα είναι φανερό ότι πολύς κόσμος απογοητευμένος από όλα στρέφει τα βέλη του, εντέχνως κατευθυνόμενος φυσικά, προς τα εύκολα θύματα. Αυτούς που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, αυτούς που πούλησαν τα πάντα για να μπουν σε ένα σαπιοκάικο αναζητώντας στη χώρα μας ένα καλύτερο αύριο. Απ’ την άλλη τα ύποπτα ανοιχτά και αφύλακτα ανατολικά μας σύνορα και τα με σιδερόπορτες και λουκέτα κλειστά δυτικά μετέτρεψαν την Ελλάδα σε ένα αδηφάγο ανθρώπινο χωνί. Ένα χωνί που παταγωδώς απέτυχε να εντάσσει, ακόμα και τους νόμιμα βρισκούμενους μέσα του μετανάστες, στην κοινωνία του. Η άλλη άποψη πολλών πια συμπολιτών μας και ειδικά μετά από τα τελευταία εγκλήματα που φέρετε να διέπραξαν οικονομικοί μετανάστες, είναι ότι η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε ένα άντρο κακοποιών οπού όλοι οι ξένοι είναι ένοχοι για όλα. Σε μια χώρα με ήδη αυξημένα ποσοστά ανεργίας, χωρίς δουλειές και στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης και κοινωνικής εξαθλίωσης ήταν απόλυτα φυσιολογικό απ’ τη στιγμή που εκατομμύρια μετανάστες μπήκαν μέσα, να γίνουν σημαντικές κοινωνικές ανακατατάξεις. Αλλά από αυτό μέχρι το να τους βάζουμε όλους στο ίδιο σακί απέχει πολύ.
Όπου υπάρχουν άνθρωποι θα υπάρχουν καλές και κακές ψυχές και όπου υπάρχει φτώχεια και πείνα δυστυχώς θα υπάρχει και βία και έγκλημα. Όμως αυτό δεν είναι, ούτε θα γίνει ποτέ λόγος για αναίτιες, τυφλές ή στοχευμένες επιθέσεις σε βάρος μεταναστών που παρόλη τη δυσκολία διαβίωσης στη χώρα μας δε σκύβουν το κεφάλι και περήφανα συνεχίζουν να προσπαθούν να προσφέρουν τα πάντα στην οικογένεια τους. Μη ξεχνάμε ότι όπου υπάρχει ρατσισμός το μίσος θα διαιωνίζετε και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια θα εξευτελίζετε και θα καταπατείτε.
Ας δούμε μια πολύ παλιά ιστορία που ίσως καταφέρει να μας εμπνεύσει στις δύσκολες αυτές μέρες και να μας εμφυσήσει μέσα μας πνεύμα ανθρωπιάς και δικαιοσύνης.
ΥΠΟΘΕΣΗ ΝΤΡΕΪΦΟΥΣ
Μια από τις πιο τρανταχτές ίσως υποθέσεις με ρατσιστικές προεκτάσεις στην παγκόσμια ιστορία είναι η περίφημη υπόθεση Ντρέιφους πίσω στα 1800. Ο Γάλλος λοχαγός Ντρέιφους συνελήφθη από το γαλλικό στρατό για κατασκοπία πληρώνοντας ουσιαστικά τις εβραϊκές ρίζες της οικογένειας του. Ενώ η αθωότητα του ήταν ολοφάνερη, ολόκληρο το δικαστικό και στρατιωτικό σύστημα πλαστοποιώντας στοιχεία κατάφερε τη καταδίκη του. Η υπόθεση αυτή ανέδειξε την τεράστια προσωπικότητα του συγγραφέα Εμίλ Ζολά που έπεσε με όλη του τη δύναμη στη μάχη για την αθώωση του Ντρέιφους. Μια μάχη δύσκολη και άνιση καθώς απέναντι του είχε πέρα από το σύστημα και τον ίδιο το γαλλικό λαό, αφού το αντισημιτικό κλίμα της εποχής και η προπαγάνδα μέσω των ελεγχόμενων εφημερίδων τον έστρεψε εναντίον των Ντρέιφους – Ζολά, ενώ στο πλευρό τους είχαν μόνο κάποιους διανοούμενους της εποχής ανάμεσα τους και τον Έλληνα Ψυχάρη!..
Ο Ζολά γι’ αυτές του τις πράξεις δικάστηκε και καταδικάστηκε από τα γαλλικά δικαστήρια ενώ στην κορύφωση της δράσης του δε δίστασε να στείλει ανοιχτή επιστολή (που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα ΩΡΟΡ), στον πρόεδρο της δημοκρατίας της Γαλλιάς. Το περίφημο «ΚΑΤΗΓΟΡΩ» του Εμίλ Ζολά, οπού απηύθυνε δριμύ ονομαστικό κατηγορώ σε όσους απέκρυψαν και αλλοίωσαν την υπόθεση.
Ο Ζολά έκανε κάτι δύσκολο. Δεν επηρεάστηκε από το κλίμα της εποχής και παρότι σχεδόν μόνος, προέταξε τα στήθη μπροστά, στον αγώνα για την απελευθέρωση Ντρέιφους και εν τέλει τα κατάφερε δώδεκα χρόνια μετά.
Ίσως να μην έχει σχέση με τη σημερινή μας κατάσταση, ίσως πάλι και να έχει. Ας παραδειγματιστούμε όλοι από τον Ζολά και ας βρίσκουμε τα πραγματικά αίτια σε αυτά που συμβαίνουν στη χώρα μας χωρίς να ψάχνουμε εξιλαστήρια θύματα. Οι γονείς και οι δάσκαλοι είναι υπεύθυνοι να προστατέψουν τα παιδιά από τον προσηλυτισμό «διαφόρων» γιατί το τελευταίο που θέλουμε σε αυτή τη χώρα αυτή τη στιγμή είναι ένας πόλεμος πόλεων μεταξύ Ελλήνων και μεταναστών που έχουν ακριβώς τα ίδια προβλήματα.
οι ορισμοί είναι από το λεξικό εννοιών του Αργύρη Ματακιά.