Του Μιχάλη Ρομπογιαννάκη
Το όλο πρόβλημα με την κρίση όπως γνωρίζουμε ξεκίνησε απο την Αμερική. Με την λεγόμενη φούσκα των ακινήτων όπου οι τράπεζες δάνειζαν ακατάπαυστα στον κόσμο χωρίς ενέχυρο. Δηλαδή δίχως να γνωρίζουν την οικονομική κατάσταση του δανειζομένου, αν έχει τη δυνατότητα να αποπληρώσει το δάνειο. Αποτέλεσμα ήταν συνεχώς και περισσότερος κόσμος να μη μπορεί να αποπληρώσει το δάνειο του. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκαν απο τις τράπεζες τα “τοξικά” ομόλογα. Οι τότε οίκοι αξιολόγησης στην Ευρώπη εν γνώση τους (;) αξιολόγησαν τα συγκεκριμένα με 3Α. Έτσι τα ομόλογα αυτά “διαμοιράστηκαν” στην Ευρώπη και συγκεκριμένα στις κεντρικές τράπεζες. Οι τράπεζες της Ελλάδας απο την φύση τους πάντα “συντηρητικές”, δεν δέχτηκαν αρχικά τα ομόλογα. Τα παραρτημάτα τους όμως στα Βαλκάνια το έκαναν. Το αποτέλεσμα ήταν μεγαλύτερα ελλείμματα για τις τράπεζες αυτές και ακόμα μεγαλύτερα για τις κεντρικές τράπεζες που θέλησαν να καλύψουν τον ισολογισμό τους. Κάπως έτσι η ύφεση ήρθε και στη χώρα μας…
Σε πιθανή περίπτωση πτώχευσης, οι εξαγωγές σταματάνε. Έστω οι χώρες Α και Β. Επιπλέον έστω ότι η Α πτωχεύει και η Β μέχρι τότε εισάγει από την Α. Καμία χώρα πλέον δεν εμπιστεύεται τα προιόντα της Α, ούτε συμφέρει να εξάγει στην Α επειδή είναι ταυτόχρονα εκτός ευρώ, ενώ σαν χώρα ( η Α) μπορεί να επιβάλλει δασμούς στα εισαγωγικά προιόντα. Και ποιό είναι το συμπέρασμα θα ρωτούσε κάποιος. Επιβάλλοντας δασμούς στα εισαγωγικά προιόντα, τα συγκεκριμένα (της Β) γίνονται ακριβότερα απο τα εγχώρια της Α. Ταυτόχρονα η ζήτηση τους πέφτει. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι είναι ότι ουδεμία χώρα θα θελήσει να εξάγει στην Α εφόσον δεν θα υπάρχει η ανάλογη ζήτηση. Πληροφοριακά σύμφωνα με τη Συμφωνία Σύνδεσης που υπέγραψε η Ελλάδα το 1962 μεχρι το 1984, η χώρα μας έπρεπε να καταργήσει όλους τους δασμούς για τα εισαγόμενα προιόντα και να εισάγει ένα κοινό δασμολόγιο προκειμένου να ενταχθεί ομαλά στην Ε.Ε. Ούτε με αυτή τη λογική όμως που διαθέτει σίγουρα ισχύρα επιχειρήματα υπερ της εξόδου απο το ευρώ μπορούμε να προχωρήσουμε. Διότι στο “παιχνίδι” είναι μέσα και άλλα οικονομικά εργαλεία.
Δημοσιονομική και νομισματική πολιτική. Τα δύο βασικότερα εργαλεία των χωρών όπως και της χώρας μας έχουν περιοριστεί εντός Ε.Ε. Η νομισματική πολιτική όπως γνωρίζουμε ασκείται πλέον απο την Ε.Κ.Τ. Δηλαδή η χώρα μας δεν μπορεί να κόψει περισσότερο νόμισμα. Και σίγουρα η κοπή περισσότερου νομίσματος περιορίζει σημαντικά την ύφεση. Η δημοσιονομική πολιτική ασκείται ναι μεν απο τη χώρα αλλά και αυτή περιοριστικά. Ειδικότερα τα τελευταία 2 χρόνια με την ψήφιση μνημονίων και τις επιλoγές της Τρόικας. Οπότε κάθομαι και σκέφτομαι τι θα γινόταν αν βγαίναμε εκτός ευρώ; Θα ήταν τόσο καταστροφικά τα πράγματα όσο ακούγονται; Δυστυχώς οι οικονομολόγοι μιλάνε αλλά οι πολιτικοί αποφασίζουν. Έχουμε μάθει να κρίνουμε χωρίς να έχουμε δοκιμάσει πετόντας “λόγια του αέρα”. Το μνημόνιο και τα μέτρα λιτότητας τα δοκιμάσαμε. Φτάνει.
Φυσικά με όσα ανέφερα παραπάνω δεν έχω σκοπό να παραδώσω μαθήματα οικονομικής ιστορίας και σιγούρα πολλοί είναι αυτοί που γνωρίζουν αρκετά περισσότερα από έναν τελειόφοιτο φοιτητή. Τα σχόλια δικά σας…