Βαθμοφόροι του στρατού και των σωμάτων ασφαλείας, τοποθετημένοι σε καίριες θέσεις και άριστοι στη συνωμοσία, έχοντας ως όπλο τον κίβδηλο <<πατριωτισμό>> και τη χωρίς όρια βαναυσότητα, μια ομάδα ψυχοπαθολογικών ασημαντοτήτων με τη στολή του Έλληνα Αξιωματικού, κατάφεραν με την <<ευφυή>> αμερικανική διαμεσολάβηση με πρόφαση – δικαιολογία καλύτερα – <<τον κομμουνιστικό κίνδυνο >> να στήσουν τη δεύτερη μεγαλύτερη δικτατορία –μετά του Μεταξά- στην σύγχρονη ιστορία της πολύπαθης χώρας μας. Το αφιέρωμα αυτό έχει να κάνει με την κωμικοτραγική και γραφική πλευρά της δικτατορίας. Σημαίες, φουστανέλες, τσάμικα, εγκαίνια, παρελάσεις, εορτασμοί στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο στην Αθήνα, προπαγάνδα, φανατισμός και <<ρητορείες>> των δικτατόρων και κυρίως του Παπαδόπουλου, συνθέτουν το σκηνικό του κιτς της εφταετίας.
Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών
Με ύφος πλήρους φανατικής εξαλλοσύνης, η εμφάνιση του δικτάτορα, υπονόμευε ανεπανόρθωτα την ίδια την εικόνα του. Αυτή η αυστηρότητα του ύφους προκαλούσε μειδιάματα και έντονη διάθεση σαρκασμού. Μνημεία ιλαρότητας αποτελούσαν τα στρατιωτικά ελληνικά, τα <<πατριωτικά>> -φασιστικά λογύδρια και τα ελληνοχριστιανικά ιδεολογήματα του Παπαδόπουλου. Η ευτράπελη πλευρά της χούντας έκρυβε ίσως πιο καθαρά μια μεγάλη τραγωδία, μια μεγάλη καταστροφή, μια βαθιά παρακμή που είχε πέσει η Ελλάδα και που χτυπήθηκε από την δύσκολη περίοδο της διακυβέρνησης από την μετεμφυλιακή Δεξιά με τα ξερονήσια και την καταστροφή της περιφέρειας. Παρακάτω ένα μόνο απόφθεγμα, δείγμα λόγου του δικτάτορα Παπαδόπουλου:
Ονόματα που στο άκουσμα τους, στους παλιότερους κυρίως, είναι δύσκολο ύστερα από τόσα χρόνια να μην προκαλούν ένα κωμικό και συνάμα δραματικό και φρικαλέο αίσθημα. Πώς ο φανατισμός και η ασημαντότητα μπορούν να προκαλέσουν μια μεγάλη καταστροφή; Πώς η πολιτική ανοησία μπορεί να αποδειχθεί τόσο τρομαχτική και σκοτεινή;
Άρτος και θεάματα, η αποθέωση του κιτς, ο λόγος και η αισθητική των εφτά χρόνων του φοίνικα
Παπαδόπουλος, Παττακός, Μακαρέζος, Ζωιτάκης, Σπαντιδάκης, Αγγελής, Ιωαννίδης, Γκιζίκης, Λαδάς, Ντερτιλής, Μπάμπαλης, Μάλιος….
Επίσης απαράμιλλος και ανεξίτηλος για τη γραφικότητά του δεν ήταν μόνο ο Παπαδόπουλος, αλλά και ο Ρεθεμνιώτης Στυλιανός Παττακός. Όταν δεν κυνηγούσε τους νεολαίους που είχαν μακριά μαλλιά για να τους κουρέψει (χαρακτηριστικός καράφλας ο ίδιος) και όσες γυναίκες φορούσαν τις πολύ κοντές μίνι φούστες, όταν δεν έδινε εντολή να συλληφθεί κάποιος επειδή πετούσε τη γόπα του στον δρόμο, συνήθως κυκλοφορούσε με ένα μυστρί, με το οποίο θεμελίωνε με απαράμιλλο οίστρο έργα της χούντας: βρύσες ρυάκια, εκκλησίες και κανένα ξενοδοχείο πολυώροφο, που είχε ενταχθεί στα αναπτυξιακά κίνητρα. Παραθέτουμε μερικές φωτογραφίες:
Δείγμα από λόγο του στο Ρέθυμνο τον Οκτώβριο του 1967.
“Καθαρίζομεν τους σταύλους από την κόπρον με την οποίαν είχον γεμίσει. Εξοντώνομεν τον κομπλεξισμόν -κομμουνισμόν, φασισμόν, ναζισμόν, δουλοπρέπειαν και πάσης φύσεως αναξιοπρέπειαν και οδηγούμεν τον λαόν μας από της Ρωμαϊκής αγοράς εις την Πνύκαν.”
Στ, Παττακός (Λόγος στο Ρέθυμνο, 10/10/67)
Όταν ο Παπαδόπουλος ήρθε με ελικόπτερο στο Ρέθυμνο στις 21 Δεκεμβρίου 1972.
Για χάριν συντομίας παραθέτουμε μόνο φωτογραφίες
Η αισθητική βαρβαρότητα, ο εκχυδαϊσμός κάθε τι θεωρούμενου υψηλού αγαθού έφθασε στο αποκορύφωμά της δόξας του με τις λεγόμενες ολυμπιάδες τραγουδιού και με πανηγύρεις του τύπου <<Η πολεμική αρετή των Ελλήνων>> που έγιναν για την επέτειο του πραξικοπήματος.
Στην ολυμπιάδα τραγουδιού συμμετείχαν μεγάλα ονόματα του ελληνικού και ξένου πενταγράμμου εκείνης της εποχής, στην Πολεμική Αρετή όμως το κιτς έφτανε στο αποκορύφωμά του: αρχαίες τριήρεις αλλά και το ομοίωμα του θρυλικού θωρηκτού Αβέρωφ από φελιζόλ σύρθηκαν μέσα στο Παναθηναϊκό Στάδιο πάνω σε στρατιωτικά οχήματα, λοφίδια στρωμένα με άνθη εισέβαλαν στολισμένα με μαιάνδρους και τα συνθήματα <<Έργα, Γαλήνη, Εθνική Ασφάλεια>>. Πάνω στο λοφίσκο περιβάλλουν το ομοίωμα του Φοίνικα αξιωματικοί από όλα τα Σώματα αλλά και Εύζωνοι . Χοντροκομμένο ομοίωμα δήθεν αρχαιοελληνικού ναΐσκου συμβολίζει το ναό των μουσών, το Πανεπιστήμιο, και νεαρές κοπέλες στα μπλε και άσπρα με κομψά τακτοποιημένες τις καλλίγραμμες γάμπες τους (<<αι φοιτήτριαι>>) ακουμπούν πάνω σε τάπητα από άνθη . Εκατοντάδες << κομπάρσοι>> νέες και νέοι επιστρατεύθηκαν για να συμβάλουν στην παρωδία των ιστορικών παραγωγών του Χόλυγουντ και της Cinecitta. Πάνω σε άλογα, σε άρματα, σε κάθε λογής τροχήλατα μέσα, ντυμένοι αρχαίοι Έλληνες, Ρωμαίοι, Άραβες, Βυζαντινοί, Πέρσες, Μακεδονομάχοι με μουστάκια, αλλά μεταμφιεσμένοι και σε κομμουνιστές, Κορεάτες, Ιταλούς, Γερμανούς
και όλους τους άλλους εχθρούς της Ελλάδας, έδωσαν εικονικές μάχες μπροστά στις κατάμεστες από κόσμο κερκίδες του Καλλιμάρμαρου Σταδίου για να επικρατήσει στο τέλος και να στεφανωθεί με τη Δόξα η πολεμική αρετή των Ελλήνων. Κοπέλες που αναπαριστούσαν τη θεά Αθηνά με περικεφαλαία, με κάνιστρα, με δάδες, με στεφάνια διάνθιζαν το απαράμιλλο <<θέαμα>>. Στο τέλος ένα ελικόπτερο έριχνε σκοινιά με πεζοναύτες στο κέντρο του Σταδίου. Ο Παπαδόπουλος με βήμα ταχύ, βλέμμα συγκινημένο και ενθουσιώδες χαιρετά και συγχαίρει τα πλήθη. Η μεγαλομανία της τυραννίας της 21ης Απριλίου είχε παραχωρήσει τη θέση της στην πιο σαχλή γελοιοποίηση και έτσι το κιτς της αποκαλούμενης <<Επαναστάσεως>> μπορούσε επάξια να σταθεί δίπλα στην εικόνα
όλων των άλλων μέχρι τότε ανά τον κόσμο ολοκληρωτικών καθεστώτων. Και ο λαός για 7 χρόνια αναγκάστηκε να μυηθεί σε πολλά, μεταξύ των οποίων το κιτς της πολιτικής αλλά και την πολιτική του κιτς. Η μισητή δικτατορία τους είχε δώσει ένα γενναίο και αποδεδειγμένα αξεπέραστο μάθημα.
Γιώργος Λινοξυλάκης
Πηγές: www.topontiki.gr
www.ethnos.gr
www.tovima.gr