Επόμενο βήμα η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων οφειλετών
Γράφει η Μαρία Ιερωνυμάκη
Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα έχουν προχωρήσει σε δεσμεύσεις Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και τραπεζικών λογαριασμών δημοτών, καθώς και επιχειρήσεων που έχουν οφειλές προς αυτούς (σ. δήμους). Το ίδιο κάνει και ο δήμος Ρεθύμνου από το 2010, δηλαδή από τότε που μπήκαν τα έσοδα με την έννοια του ελέγχου στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ενώ μέχρι τότε ήταν μόνο τα έξοδα. Αυτό, όμως, έχει ως αποτέλεσμα να έχουν μπει στο στόχαστρο του δήμου πάνω από 1.000 δημότες και επιχειρήσεις. Εκτός όμως από αυτά, ο δήμος Ρεθύμνου πρόκειται να προχωρήσει στο μέλλον και σε δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων οφειλετών, όπως ορίζει η σχετική νομοθεσία. 
Η ρύθμιση της Γενικής Γραμματείας Εσόδων για αφαίρεση του ΑΦΜ από εταιρίες και δημότες που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή καμία συναλλαγή ή δραστηριότητα, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Για την ακρίβεια, όσοι χάσουν την οικονομική τους «ταυτότητα» δε θα μπορούν να παίρνουν τη φορολογική τους ενημερότητα, να λάβουν δάνεια, να εισπράττουν επιστροφές φόρων ή να μεταβιβάζουν ακίνητα. Η απενεργοποίηση, μάλιστα, του ΑΦΜ, σύμφωνα με οικονομολόγους, ισοδυναμεί με αιφνίδιο «φορολογικό θάνατο» μίας επιχείρησης αφού, χωρίς αυτόν, παύει να λειτουργεί και να είναι εντάξει απέναντι στις υποχρεώσεις της.
Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται για τους οφειλέτες του Δημοσίου
Σε καθημερινή βάση οι τράπεζες δέχονται αιτήματα για δέσμευση καταθέσεων και πολλές φορές μάλιστα μικροποσών. Οι καταθέτες, από την πλευρά τους, δεν έχουν κανέναν τρόπο αντίδρασης, αφού ο νόμος προβλέπει ρητά την κατάσχεση οφειλής από τραπεζικό λογαριασμό. Μόλις η τράπεζα παραλάβει το κατασχετήριο, θα πρέπει να ελέγξει αν ο οφειλέτης που αναφέρεται στη λίστα είναι πελάτης της ή όχι. Αν είναι πελάτης της, θα πρέπει αρχικά να δεσμεύσει το ποσό που σημειώνεται δίπλα στο όνομά του. Μέσα σε 8 μέρες η τράπεζα θα πρέπει να παραστεί στο Ειρηνοδικείο και να κάνει δήλωση τρίτου, ότι δηλαδή πιστοποίησε τους πελάτες της και δέσμευσε τα χρήματα της απαίτησης του δήμου. Κατόπιν, έχει προθεσμία 10 ημερών για να κόψει επιταγή με το ποσό της οφειλής και να τη στείλει στην αρμόδια ΔΟΥ. Η Εφορία με τη σειρά της θα επιστρέψει το ποσό στον δήμο, στο ασφαλιστικό ταμείο κλπ.
Δεσμεύσεις ΑΦΜ και τραπεζικών λογαριασμών στο δήμο Ρεθύμνου
Ο δήμος Ρεθύμνου έχει προβεί σε δεσμεύσεις ΑΦΜ και τραπεζικών λογαριασμών τα τελευταία τρία χρόνια. Όμως, πάνω σε αυτό το θέμα έχουν γίνει κάποια λάθη. Για παράδειγμα, ένας δημότης χρωστούσε στο δήμο ένα συγκεκριμένο ποσό και επειδή δεν το πλήρωσε έγκαιρα, η οικονομική υπηρεσία έκανε αυτό που ορίζει ο νόμος, δηλαδή προχώρησε σε δέσμευση χρημάτων από τραπεζικό του λογαριασμό, όχι όμως από έναν αλλά από δύο, με αποτέλεσμα να πάρει χρήματα περισσότερα από αυτά που έπρεπε, σχεδόν πενταπλάσια της αρχικής οφειλής. Ο συγκεκριμένος δημότης κατάλαβε το λάθος που έγινε και έκανε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να του επιστραφούν τα χρήματα από το δήμο. Ο δήμος, από την πλευρά του, αναγνώρισε το λάθος του και το αίτημα του δημότη πέρασε από δημοτικό συμβούλιο, προκειμένου να του επιστραφούν τα παραπάνω χρήματα που είχαν δεσμευτεί. Ωστόσο, τώρα εκκρεμεί να δοθεί η έγκριση για την εν λόγω επιστροφή και από την οικονομική επιτροπή. Βέβαια, είναι άγνωστο το πότε θα γίνει αυτό.
Ένα άλλο παράδειγμα δημότη του οποίου έχει δεσμευτεί ο τραπεζικός λογαριασμός και έχει μπλοκαριστεί το ΑΦΜ του είναι αυτό του επιχειρηματία ενοικιάσεων αυτοκινήτων Γιώργου Καλιαφεντάκη. Ο κ. Καλιαφεντάκης είχε κάποιες οφειλές στο δήμο, για την πληρωμή των οποίων είχε κάνει κάποιες ρυθμίσεις. Όμως, επειδή καθυστέρησε μία πληρωμή, ο δήμος έβαλε πρόστιμο σε όλο το ποσό που χρώσταγε. Να σημειώσουμε πως αυτό συνέβη όταν ο συγκεκριμένος δημότης είχε πληρώσει τα ¾ της οφειλής του. Το αποτέλεσμα, πάντως, ήταν να έχουν δεσμευτεί το ΑΦΜ και ο τραπεζικός του λογαριασμός εδώ και τρία χρόνια. Με το μπλοκάρισμα του ΑΦΜ δε μπορεί να βγάλει φορολογική ενημερότητα από την Εφορία, πράγμα που δημιουργεί πολλά προβλήματα στον ίδιο και την εργασία του. Ο ίδιος έχει προσφύγει δικαστικά για το θέμα αυτό και η απάντηση που του έδωσε ο δήμος ήταν ότι πρέπει να γίνει καινούρια ρύθμιση στο αρχικό ποσό οφειλής, αν και είχε ξεχρεώσει πάνω από το μισό, ή να περιμένει να βγει κάποια καινούρια ρύθμιση.
Ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών του δήμου Τάσος Παπαδουράκης σε συνομιλία που είχαμε μαζί του, τόνισε πως εάν υπάρχει κάποια οφειλή δημότη ή επιχείρησης, τότε ο δήμος πρέπει αναγκαστικά να προβεί σε δέσμευση πρώτα ΑΦΜ και έπειτα τραπεζικού λογαριασμού. Μάλιστα, επεσήμανε πως το επόμενο βήμα είναι να δεσμευτούν και περιουσιακά στοιχεία οφειλετών, κάτι που όμως ο δήμος Ρεθύμνου δεν το έχει κάνει ακόμα. «Θέλω να τονίσω πως ο δήμος δεν προχωράει σε δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών μισθοδοσίας, συντάξεων και κοινωνικών επιδομάτων. Η διαδικασία δέσμευσης ΑΦΜ και τραπεζικού λογαριασμού είναι ευθύνη που έχει ο δημοτικός υπάλληλος και αν δεν κάνει όσα ορίζει η νομοθεσία, τότε ο ίδιος απειλείται να βγει σε καθεστώς διαθεσιμότητας. Πάντως, αν δε γίνει δέσμευση ΑΦΜ και στη συνέχεια δέσμευση τραπεζικού λογαριασμού, τότε έχουμε παραγραφή της οφειλής προς το δήμο στα 5 χρόνια. Αυτό πλέον ελέγχεται και αν υπάρξει τέτοια παραγραφή, τότε διώκεται ο υπάλληλος που δεν έκανε ό, τι έπρεπε προκειμένου να μην υπάρξει παραγραφή. Αυτή τη στιγμή στο δήμο Ρεθύμνου έχουν δεσμευτεί εκατοντάδες, ίσως και πάνω από χίλια ΑΦΜ οφειλετών. Πάντως, υπάρχει μία καλή συνεργασία μεταξύ δήμου και δημοτών. Ο δημότης έχει καταλάβει ότι πρέπει να πληρώσει τις οφειλές του στο δήμο και υπάρχει καλή πρόθεση και από τις δύο πλευρές για να βρεθεί λύση. Το θέμα, πάντως, είναι πως ο δημότης πρέπει να αποδεχθεί ότι έχει κάποιο πρόστιμο στο δήμο, γιατί αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα είναι ότι και είμαστε παράνομοι και δε θέλουμε να πληρώσουμε», υπογράμμισε σε δήλωσή του στο «Ρ» ο κ. Παπαδουράκης.
Να σημειώσουμε και να θυμίσουμε πως η δημοτική παράταξη «Εναλλακτική Κίνηση Πολιτών Ρεθύμνου» είχε θέσει σαν θέμα στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου στις 6/8/2012 τις ρυθμίσεις οφειλών προς τον δήμο δημοτών και επιχειρήσεων και την εισαγωγή κοινωνικών-οικονομικών κριτηρίων για τους οφειλέτες. Όπως ανέφεραν τότε: «Οι ρυθμίσεις οφειλών που υποχρεώνονται οι δήμοι να εφαρμόσουν είναι ληστρικές με προσαυξήσεις κ.α. και το κυριότερο δεν λαμβάνουν υπ’ όψιν την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων, τσουβαλιάζοντας μικρές και μεγάλες ανεξαρτήτως της κατάστασης της επιχείρησης (πχ. μείωση τζίρου, κλπ). Την ίδια στιγμή εύρωστες οικονομικά επιχειρήσεις αξιοποιούν την γενικότερη απροθυμία πληρωμών και ενώ μπορούν να πληρώσουν δεν το κάνουν. Ο δήμος Ρεθύμνης έχει προχωρήσει σε δεσμεύσεις ΑΦΜ και κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών οφειλετών μικροεπιχειρηματιών. Η «Εναλλακτική Κίνηση» έχει προτείνει μια διαφορετική πολιτική δημοτικών τελών από αυτήν που ακολουθείται σήμερα, που δεν θα επιβαρύνει τους ανέργους και τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά τους έχοντες και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Επειδή οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν την ραχοκοκαλιά της τοπικής οικονομίας και επειδή η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί ανάλγητα σαν μια φοροεισπρακτική κρατική υπηρεσία αγνοώντας την κοινωνική κατάσταση των πολιτών, αλλά να έχει λόγο για τα κριτήρια με τα οποία θα εισπράττεται η δημοτική φορολογία, ζητάμε να συζητηθεί το θέμα της εισαγωγής κοινωνικών-οικονομικών κριτηρίων για την ρύθμιση των οφειλών δημοτών και επιχειρήσεων και τι προτίθεται να κάνει η δημοτική αρχή γι’ αυτό το πρόβλημα».