Γράφει ο Νίκος Ξυπολιτάς Διοικητής Γ.Ν.Ρεθύμνου
Γραμματέας Ιατρικού Συλλόγου Ρεθύμνου
Ας συνεχίσουμε τούτο το οδοιπορικό που δεν διασκορπίζει πάντα αισιοδοξία κι’ ελπίδες, κάποτε είναι στενόχωρο, μουντό ή και αδιέξοδο, σηματοδοτεί και αντικατοπτρίζει εφ’ όλης της ύλης παρά ταύτα τις προσπάθειες όλων, αυτές που καταβάλλονται και αυτές που επιβάλλεται να γίνουν εντατικότερες. Σθεναρά, αδιάκοπα, απαρασάλευτα, συντονισμένα και μαζί με επιδεξιότητα. Με πίστη στις δυσκολότερες κοινωνικές στοχεύσεις, μάλιστα τη δυσκολότερη ώρα της κοινωνίας.
Στη Νέα Μαγνησία παρότι υπάρχει ξενοδοχείο, τουρίστες συνεπώς, πρόσθετος πληθυσμός, δεν υπάρχει καθόλου ιατρείο. Ο γιατρός που έρχεται μια φορά την εβδομάδα, εγκαθίσταται στο δωμάτιο της εκκλησίας όπου υπάρχει ένα γραφείο χωρίς φυσικά κανένα εξοπλισμό, ενίοτε, όταν κι’ αυτό ακόμη είναι ανέφικτο, στο… καφενείο δίπλα. Μεγάλο μπαλκόνι το χωριό, από το πλάτωμα οι επισκέπτες φωτογραφίζουν το Ρεθεμνιώτικο πανόραμα στον ήλιο, κανείς δεν υποψιάζεται αυτή τη σκληρή αλήθεια για τούτον τον μικρό τόπο με το Μικρασιάτικο όνομα και την προσφυγιά της δυστυχίας πρώτους κατοίκους. Η εξεύρεση κτηρίου αποτελεί το κύριο πρόβλημα, καθώς ο γιατρός που φθάνει, ψάχνει για το κατάλληλο τραπέζι στον καφενέ προκειμένου να παρέχει τα ελάχιστα που δύναται υπό αυτές τις συνθήκες.
Στον πανέμορφο Πρίνο ψηλότερα, το όνομα προφανώς από κάποιο χαρακτηριστικό δέντρο, γιατρός δεν εμφανίστηκε επί διετία. Εξυπηρετούσε τότε επαρκώς το Κοινοτικό γραφείο που από την προηγούμενη τριετία αναγράφει την ονομασία του πρώην Δήμου. Μάς κερνούν στον καφενέ απέναντι περιμένοντας το κλειδί για να επιθεωρήσουμε τις δυνατότητες επαναλειτουργίας του ιατρείου. Ο Πρίνος δεν υπάρχει στο οργανόγραμμα, όμως ο αριθμός των κατοίκων επιτάσσει την επανεξέταση. Ο πρόεδρος του Τοπικού Δράκος Κιαγιάς ήρθε από το Ρέθυμνο να μάς συναντήσει μόλις ειδοποιήθηκε. Σήμερα το χωριό τρέχει στου Σταυρωμένου για γιατρό. Κρίμα πραγματικά, χωριό με θύματα στην κατοχή, σήμερα να στερείται αυτή τη βασική υποδομή. Μέσα, το κλειστό πια, τέως ιατρείο ήταν – συγκαταβατικά – καλώς εξοπλισμένο, μικρό μα κατάλληλο και επαρκές.
Ο Μανώλης Πατεράκης πρόθυμος, αεικίνητος και ακάματος μάς περιμένει στους Έρφους. Μάλλον από τα «ερίφια» το όνομα, βοσκοτόπι πριν γίνει οικισμός. Ο Μανώλης διατελεί πρόεδρος των 5 χωριών και οικισμών τους. Καταφθάνει και ο εθελοντής Σήφης Φραγκιαδάκης που διατηρεί τον καφενέ παραδίπλα στον Άγιο Βλάσση και κρατά το κλειδί. Αναλαμβάνει για όλα της καθημερινότητας και για όλους. Ο χώρος του ιατρείου στο παλιό σχολείο είναι άνετος, το Νοσοκομείο θα προμηθεύσει εκτυπωτή και θα τοποθετήσει ντουλάπια. Η σκάλα καθόδου ήταν τότε για τα μαθητάκια παιχνίδι, σήμερα ωστόσο οι γέροντες την ανεβοκατεβαίνουν βαριανασαίνοντας. Ο μηχανικός του Νοσοκομείου Γιώργος Ανδρουλιδάκης μέτρησε τη δυνατότητα κατασκευής μιάς ράμπας δίπλα στην υπάρχουσα σκάλα και σε δεύτερη επίσκεψή μας ολοκλήρωσε τη μελέτη του έργου. Με δύο κλίνες εξέτασης, στο ιατρείο δεν θα υφίσταται άλλο πρόβλημα αφού ο γιατρός Τιβέριος Σονέα έρχεται ανά 15θήμερο κι’ όλοι δήλωναν ευχαριστημένοι από τις υπηρεσίες του.
Και στην Αρχαία Ελεύθερνα, στην περιοχή της αρχαίας Απολλωνίας του σοφού Κρήτα Διογένη, ο γιατρός εξετάζει ανά 15θήμερο στην αίθουσα του Πολιτιστικού που την ημέρα άφιξής μας, προσωρινά, λόγω του πανηγυριού του Αγίου Παντελεήμονα που θεράπευε ως γιατρός, χρησίμευε ως χώρος αποθήκης. Εδώ πρόβλημα παρουσιάζει το ίντερνετ, όταν δεν πιάνει, τα φάρμακα γράφονται στις Μαργαρίτες και επιστρέφουν στην Ελεύθερνα. Η Ρεθεμνιώτικη ύπαιθρος του 2013 πάσχει και βογγά μα υπομονεύει και αντιπαλεύει. Κι’ εδώ τα καλύτερα λόγια για τον γιατρό, αναμένουν την αξιοποίηση των αρχαιοτήτων ώστε το χωριό να πραγματοποιήσει το δικό του άλμα, τουλάχιστον η σύνδεση με το ίντερνετ να μην απαιτεί να αλλάξεις χωριό. Ο Κωστής Παρασύρης πρόεδρος του Τοπικού και ο Ελ. Δροσάκης του Πολιτιστικού πασχίζουν άοκνα αλλά τούτη η δυσκολία δυστυχώς, καίτοι διόλου ανυπέρβλητη, κάποτε, τον χειμώνα ιδίως δημιουργεί ταλαιπωρίες ενώ απαιτεί κάθε φορά κι’ έναν εθελοντή. Αξιέπαινη η εργασία, το λειτούργημα του γιατρού σ’ αυτές τις περιοχές καθώς διανύει χιλιόμετρα, υποβάλλεται σε δαπάνη με χαμηλά μισθό, μια μέρα να απουσιάσει, οι κάτοικοι θα στερηθούν πολύτιμες, αναγκαίες, σοβαρές και επείγουσες συχνότατα υπηρεσίες υγείας. Χωριά κοντά στην πόλη σχετικά ή και πολύ κοντά, με πληθυσμό που φθίνει διαρκώς και ανάμεσα στην δεκαετία 2001 – 2011 μερικά παρουσίασαν μείωση έως και 50%, με τα στελέχη του να αντιμετωπίζουν αντιξοότητες ενόσω κι’ αυτά τα στελέχη, ως άτομα λιγοστεύουν, χωριά που απομονώνονται πολύ μερικούς μήνες και εξαναγκάζονται ή να μην έχουν ιατρεία, ή αυτά να χρειάζονται, αρκετά ενίοτε, πρόσθετα. Δεν εξαρτάται η βελτίωση από έναν και μόνο φορέα, παράγοντα ή υπηρεσία, η λειτουργικότητα, η απόδοση, η συνδρομή συναρτώνται με πολλά, με πολλούς και επί μακρόν κατά τα φαινόμενα. Αντί άπραγοι, άεργοι, ρέμπελοι ξαπλωμένοι βαριεστημένα σε τρεις καρέκλες, αμπελοφιλοσοφούντες πρεφαδόροι και ταβλαδόροι νυχθημερόν οι άνδρες, στην αποχαύνωση των Τουρκομαχαλάδων, των νταλγκάδων και καημών των χαρεμιών του Σουλεϊμάν στην T.V οι κυράδες, το ιατρείο του χωριού, ένα από τα τελευταία κύτταρα που απέμεινε στη φθίνουσα ραγδαία Ρεθυμνιώτικη ύπαιθρο, αξίζει να ενισχυθεί, να πλαισιωθεί, να ανασυνταχθεί. Τώρα. Του κινδύνου, της συλλογικής και ατομικής ανασυγκρότησης, του προβληματισμού και του αναστοχασμού για το κάθε τι την κρίσιμη ώρα.
Με γερασμένο πληθυσμό, στην έσχατη απαξίωση, εν πολλοίς μακριά από την παραγωγική διαδικασία, από την παραγωγή προϊόντων, θέσεις απασχόλησης, οικονομική δραστηριότητα, η Ρεθεμνιώτικη ύπαιθρος, στον επί δεκαετίες μετατραυματικό ρόγχο της, έχει το ιατρείο της πυλώνα που πάση θυσία πρέπει να στερεωθεί και να καλύψει το δυνατόν ευρύτερα ανθρώπους και καταστάσεις.
Η ευθύνη όλων μας κάτω από αυτές τις περιστάσεις, μεγαλώνει.