Tης Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Εκπαιδεύτριας Α.μ.Ε.Α. 
vlassiamich@yahoo.gr
Το ζοφερό πέπλο της τρομοκρατίας έχει τυλίξει την ηλιόλουστη Ελλάδα κι η χώρα του φωτός ζει στα μαύρα σκοτάδια της ανομίας και της ωμής βίας. Εκτρώματα απανθρωπιάς στους δρόμους της ζωής μας σημαδεύουν κι εκτελούν νέους ανθρώπους εν ψυχρώ. Πριν συνέλθει η κοινή γνώμη από τη στυγερή δολοφονία του ράπερ αντιφασίστα, μία διπλή εκτέλεση μελών της Χρυσής Αυγής έρχεται να συνταράξει την ελληνική κοινωνία. Η πολιτική ταυτότητα των νεκρών αποτυπώνει μια ατμόσφαιρα εκδίκησης, που παραπέμπει σ’ ένα φαύλο κύκλο αίματος.
Η βία γεννά βία. Ποια, όμως, είναι η γενεσιουργός αιτία που πυροδοτεί τα φαινόμενα βίας; Η οικονομική κρίση αποτελεί παράγοντα που συμβάλλει, αλλά δε βρίσκεται στη ρίζα του προβλήματος. Τέτοια φαινόμενα εξτρεμισμού με τρομοκρατική δράση έχουν εμφανιστεί σε άλλες χώρες, ακόμα και σε περίοδο ευημερίας.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η Ιταλία με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, την τρομοκρατική οργάνωση με την πλούσια εγκληματική δράση στις δεκαετίες του ‘70 & ’80. Τα πρώτα τρομοκρατικά βέλη στρέφονταν σε σαμποτάζ εργοστασίων και διαρρήξεις, σύντομα όμως περιέλαβαν και απαγωγές κυρίως βιομηχάνων και πολιτικών. Το ηχηρότερο χτύπημα των Ερυθρών Ταξιαρχιών σημειώθηκε το 1978, όταν απήγαγαν και δύο μήνες αργότερα δολοφόνησαν τον πρωθυπουργό Aldo Moro. Η κίνηση αυτή έκανε την οργάνωση να χάσει το λαϊκό της έρεισμα στο εργατικό κίνημα. Η απώλεια της δημοτικότητας των Ερυθρών Ταξιαρχιών συνοδεύτηκε από επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας της αστυνομίας, με τις επιδρομές των Αρχών να οδηγούν στη σύλληψη χιλιάδων ακτιβιστών, αλλά και στη φυγή άλλων στη Γαλλία και τη Νότια Αμερική.
Ανάλογη δράση σημείωσε στη Γερμανία στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και η οργάνωση Baader-Meinhof ή «Φράξια Κόκκινος Στρατός», όπως έγινε γνωστή, κατά τη διάρκεια της τρομοκρατικής της δράσης εναντίον του γερμανικού κατεστημένου αλλά και υψηλόβαθμων αμερικανών στρατιωτικών. Κάποιοι αναλυτές πιστεύουν ότι «ο απώτερος σκοπός της εν λόγω οργάνωσης ήταν η πίεση στο κράτος μέχρι το σημείο της πλήρους διάλυσής του, με τον τρόμο που έσπειραν να αποσκοπεί στη μήνη των δεξιών και την πρόκληση κάποιας μορφής εμφυλίου πολέμου». H πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989 αποδυνάμωσε την οργάνωση καθοριστικά.
Το βέβαιο είναι πως μία περίοδος τυφλής βίας δημιουργεί έντονη πολιτική αστάθεια. Επίσης, με την υιοθέτηση της πρακτικής «οφθαλμού αντί οφθαλμού» θα καταλήξουμε όλοι αόμματοι, έρμαια μίας έκρυθμης κατάστασης, που τελικά θα καταστρέψει κάθε υγιές κύτταρο της ελληνικής κοινωνίας.
Αποτελεί, ωστόσο, μεγίστη πλάνη η σύνδεση Τρομοκρατίας – Τρόικα. Η οικονομική κρίση είναι η αφορμή, ένας παράγοντας που συμβάλει στην αναπαραγωγή φαινομένων βίας. Δεν αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία. Η κατάρρευση της δημοκρατίας με την αποδόμοση των θεσμών συνιστά το αίτιο και το αιτιατό των φαινομένων αυτών. Στον εκμαυλισμό της δημοκρατίας είμαστε όλοι συνεργοί. Κατεξοχήν οι πολιτικοί, που με τις επιλογές τους έχασαν την εμπιστοσύνη των πολιτών, αλλά κι όλοι οι Έλληνες που συνέβαλαν στη νομιμοποίηση της βίας, με όλες τις εκφάνσεις που βιώνουμε καθημερινά.
Σε μία κοινωνία με χιλιάδες εκτρώσεις να πραγματοποιούνται ήδη από την εφηβική ηλικία, με εκατοντάδες αυτοκτονίες, με αναρίθμητα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, με χιλιάδες περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας να καταγράφονται κάθε χρόνο στα σχετικά κέντρα πρόληψης, με πολλά κυκλώματα εκβιασμών καταστηματαρχών, οι πολιτικές δολοφονίες είναι μόνο ένα μικρό κομμάτι αυτής της καθημερινής εικόνας αίματος, που βιώνει η σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Έχουμε συμβάλλει στη βία, όταν μεγαλώνουμε παιδιά χωρίς την ύψιστη αξία του σεβασμού της ανθρώπινης ζωής. Η βία γεννιέται, όταν δε γεννιέται ένα παιδί. Όταν αδιαφορούμε για την ανατροφή των παιδιών μας, όταν δεν έχουμε δομήσει σχέσεις εμπιστοσύνης μαζί τους από τη νηπιακή ηλικία, δεν είμαστε ικανοί να προβληματιστούμε για το πολιτικό μέλλον της χώρας, ούτε να ψηφίσουμε με την απαιτούμενη κρίση. Η δημοκρατία απαιτεί μεγάλη ωριμότητα, όπως κι η ανατροφή ενός παιδιού. Αν δεν έχεις αναπτύξει την αίσθηση της ευθύνης, του σεβασμού και των ορίων, τότε μοιραία επέρχεται η κατάχρηση και στη συνέχεια η κατάλυση.
Σαφώς, ο ρόλος της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας είναι καταλυτικός. Σε επίπεδο δικαστικό κι αστυνομικό θα πρέπει να υιοθετηθούν, στο πλαίσιο του συντάγματος, οι απαραίτητες διεργασίες, ώστε να κατασταλούν τα φαινόμενα βίας. Στην κατεύθυνση αυτή είναι πολύ σημαντική η δίκη μαμούθ του ελληνικού εγκλήματος που ξεκινά στις 12 Νοεμβρίου, με δεκάδες άτομα που κατηγορούνται για εγκληματικές επιθέσεις (εκρήξεις βομβών, εκβιασμούς), αλλά και ποινικά αδικήματα (διακίνηση ναρκωτικών, λαθρεμπόριο κ.ά.). Αν, όμως, η κυβερνητική πολιτική δε στοχεύει σε μία εθνική παιδεία, με την οποία θα γαλουχούνται οι μελλοντικοί πολίτες με εθνική συνείδηση, ανθρωπιστικά ιδανικά, ιστορική μνήμη και κριτική σκέψη, δε θα μπορέσουν ποτέ να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι δημοκρατικοί θεσμοί.
Το πιο σημαντικό, βέβαια, είναι να εκδιωχθεί η νομιμοποίηση της βίας από τη ζωή μας. Ήταν από όλους παραδεκτό πόση μεγαλοθυμία εξέπεμπε η δήλωση κατά της βίας, που ακούστηκε από το στόμα της δύσμοιρης μάνας του τραυματία στο αιματηρό συμβάν στο Ν. Ηράκλειο. Με αξιοθαύμαστη ψυχραιμία έκανε έκκληση να σταματήσει αυτός ο κύκλος αίματος. Το μήνυμα της μάνας ήταν πιο δυνατό κι ουσιαστικό από την ομόθυμη καταδίκη από όλους τους πολιτικούς. Σαφέστατα, απαιτείται μια ευρύτερη συναίνεση του πολιτικού κόσμου, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά αυτή η στρατηγική έντασης ακραίων κύκλων. Να σπάσει η διαδραστικότητα του φαινομένου, που φέρει κάποιους να χρησιμοποιούν τη βία ως μέσο πολιτικής δράσης κι άλλοι να απαντούν μετερχόμενοι του ίδιου μέσου. Δημοκρατία υπάρχει μόνο όταν οι όποιες διαφορές επιλύονται μέσω διαλόγου. Επίσης, θα πρέπει να πάψουν τα Μ.Μ.Ε. να προβάλλουν σκηνές βίας, που συμβάλουν στον εθισμό στη θέα του αίματος. Δεν επιτρέπεται να βλέπουν κατ’ επανάληψη οι τηλεθεατές το βίντεο που τραβήχτηκε στο χώρο της συμπλοκής με τους δυστυχείς νέους να κείτονται σε μία λίμνη αίματος. Τόση αναλγησία πια;
Κυρίως, όμως, θα πρέπει ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του σ΄ αυτό το γαϊτανάκι του εξτρεμισμού και της βίας. Στην ημερίδα για την έρευνα στη σχολική τάξη, που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σάββατο στο Σπίτι του πολιτισμού, επισημάνθηκε το έλλειμμα δημοκρατικών πολιτικών και κοινωνικών δεξιοτήτων που εμφανίζουν οι μικροί μαθητές. Αξιοσημείωτη ήταν η παρατήρηση του λέκτορα του Παιδαγωγικού τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Ελευθεράκη: «αν η οικογένεια δεν λειτουργεί δημοκρατικά, πώς θα βιώσει το παιδί αυτές τις λειτουργίες;» Αν, λοιπόν, δεν καταστείλουμε τη βία στην οικογένειά μας, αν δεν εκδιώξουμε το φασισμό από το σπίτι μας, πώς θα εκτονωθεί η βία στον πολιτικό χώρο;
Όποιος ψηφίζει την εκδίκηση, αψηφά την αγάπη. Όποιος κυνηγά τους απατηλούς καταναλωτικούς παραδείσους, χάνει τις αληθινές αξίες της ζωής. Όποιος πιστεύει πως πίσω από αυτές τις δολοφονίες υπάρχει ιδεολογική διάσταση είναι βαθιά νυχτωμένος. Πίσω από αυτόν τον ποταμό αίματος βρίσκονται αυτοί που επιδιώκουν την πλήρη αποδόμηση των δημοκρατικών θεσμών και την κατάρρευση της κοινωνίας. Για το λόγο αυτό, οι κατηγορούμενοι (τα μέλη του κόμματος που αποτελούν τους ηθικούς αυτουργούς) για την πρώτη δολοφονία εμφανίζονται, μετά το διπλό χτύπημα ως θύματα, διεγείροντας αισθήματα συμπάθειας κι αναστρέφοντας το εναντίον κλίμα τους.
Ίσως να μην μπορούμε να συλλάβουμε το μέγεθος της διαπλοκής, που κρύβεται πίσω από τα γεγονότα αυτά. Το βέβαιο, όμως, είναι πως, αν ο καθένας μας υιοθετήσει κι εφαρμόσει στη ζωή τα ανθρωπιστικά ιδανικά του αλληλοσεβασμού, της αλληλεγγύης, της εγκαρτέρησης, της μακροθυμίας, τότε θα συμβάλλουμε και στην πολιτική σταθερότητα και στην κοινωνική ευημερία του τόπου μας. Η ζωή δεν είναι εύκολη. Όμως, μέσα από την αληθινή αγάπη αποκτάμε μία άλλη θεώρηση αυτών που μας συμβαίνουν και γινόμαστε καθημερινά καλύτεροι άνθρωποι. Ας σταματήσουμε να τσακωνόμαστε με τα παιδιά μας, με το σύζυγό μας, με τους συναδέλφους μας, τους γείτονές μας. Ας γαληνέψουμε την ψυχή μας και τότε θα υπάρξει ειρήνη σ’ όλο τον κόσμο που μας περιβάλλει. Απαιτούνται ψυχικές δυνάμεις κι αντοχές. Πού θα τις βρεις; Σου το λέω από τα βάθη της δικής μου πονεμένης ψυχής, θα τις βρεις μόνο στο Θεό της Αγάπης.