Γράφει ο Μανόλης Η. Θεοδοσόπουλος- Λογοθεραπευτής
Η ακοή ως μία από τις κύριες αισθήσεις του ανθρώπου αποτελεί σημαντικότατο κομμάτι της ανάπτυξης. Οποιοδήποτε πρόβλημα επηρεάζει πολλούς τομείς, εκτός από τον προφανή, σε έναν άνθρωπο. Ένας από τους τομείς και μάλιστα άμεσος είναι η ομιλία. Δεν πρέπει να είναι κανείς ειδικός για να αντιληφθεί τη σύνδεση ακοής και ομιλίας.
Σήμερα θα αναφερθούμε στις αντιδράσεις ενός παιδιού ανά ηλικιακό στάδιο και τι πρέπει να κάνει ένας γονιός ο οποίος υποψιάζεται ότι το παιδί του δεν ακούει καλά.
Ένα παιδί ηλικία από 3 έως 6 μηνών θα πρέπει να ανοιγοκλείνει τα μάτια ή να κλαίει όταν ακούει δυνατούς θορύβους. Επίσης θα πρέπει να ξυπνάει από δυνατούς θορύβους. Ακόμη περιμένουμε από ένα παιδί σε αυτή την ηλικία να γυρίζει το κεφάλι του -στο χώρο που βρίσκεται- όταν κάποιος κάνει έντονους ήχους. Να επικοινωνεί με εκφράσεις του προσώπου όταν κάποιος του μιλάει. Τέλος, να δείχνει ευχαρίστηση με βρεφικά παιχνίδια όπως είναι οι κουδουνίστρες.
Στην ηλικία των 6 μηνών έως και ενός έτους το παιδί πρέπει να δείχνει σημάδια ότι αναγνωρίζει το όνομά του όταν το ακούει. Να αρχίσει σιγά-σιγά να παράγει ήχους και συλλαβές και να αντιλαμβάνεται τη «θετική» ή «αρνητική» χροιά της φωνής των οικείων του προσώπων. Τέλος, θα πρέπει να αντιλαμβάνεται απλές εντολές όπως το «έλα», «γεια σου» ή το «δώσε…».
Από ενός έτους και έως τους 18 μήνες το παιδί θα πρέπει να δείχνει οικεία αντικείμενα (παιχνίδια, κουτάλι κτλ) όταν κάποιος του το ζητάει. Επιπλέον θα πρέπει να αρχίζει να μιμείται απλούς ήχους, συλλαβές και λέξεις. Ακόμη όταν του ζητείται θα πρέπει να κάνει μιμήσεις των ήχων που παράγουν τα ζώα. Τέλος, θα πρέπει να έχει αρχίσει να αναπτύσσει το λεξιλόγιό του λέγοντας συνειδητά από 2 έως 10 λέξεις.
Από την ηλικία των 18 μηνών μέχρι και τα 5 χρόνια, ένα παιδί θα πρέπει να σας ακούει όταν του φωνάζετε από ένα άλλο δωμάτιο. Να αρχίζει να ακούει και να κατανοεί το διάλογο των μεγάλων. Ακόμα θα πρέπει όταν ακούει μουσική ή βλέπει τηλεόραση να δείχνει ότι η ένταση είναι στα επίπεδα που ακούν και οι υπόλοιποι ικανοποιητικά. Η φωνή του θα πρέπει να έχει την φυσιολογική ένταση που θα περιμέναμε από ένα παιδί τέτοιας ηλικίας. Τα κομμάτια του λόγου και της ομιλίας (άρθρωση, σύνταξη, λεξιλόγιο κτλ) να έχουν αναπτυχθεί φυσιολογικά και να συμβαδίζουν με τα άλλα συνομήλικα παιδιά. Τέλος, θα πρέπει να μπορεί να συναναστρέφεται με άλλα παιδιά της ηλικίας του χωρίς δυσκολίες και ανάλογα με την ηλικία του.
Αν κάτι από τα παραπάνω ανησυχήσει ένα γονιό τότε η επίσκεψη σε ένα παιδίατρο ή ΩΡΛ θα πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση. Αν διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα ελλειμματικής ακοής ο ειδικός θα καθοδηγήσει κατάλληλα το γονιό για το τι πρέπει να κάνει. Η πρόοδος της τεχνολογίας στο κομμάτι της ακοής είναι πολύ ελπιδοφόρα και ουσιαστικά η ακοή μπορεί να αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό. Συνήθως είναι απαραίτητη η χρήση ακουστικών βαρηκοΐας ή η εμφύτευση κοχλιακών εμφυτευμάτων.
Σε οποιαδήποτε περίπτωση η συμβολή ενός λογοθεραπευτή είναι απαραίτητη. Ένα λογοθεραπευτικό πρόγραμμα, σε συνεργασία με το οικογενειακό και εκπαιδευτικό περιβάλλον, συμβάλλει στην ομαλή ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας ενός παιδιού με προβλήματα στην ακοή προσφέροντας όλες εκείνες τις ευκαιρίες που χρειάζεται ένα παιδί για να ενταχθεί ομαλά στο κοινωνικό σύνολο.
Για απορίες, σχόλια, παρατηρήσεις μπορείτε να επικοινωνείτε στο theodosopoulosm@gmail.com ή στο 693 60 60 070.