Του Θοδωρή Δουλουμπέκη, Εθνικού συντονιστή Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος
Κάθε μέρα στη Μεσόγειο συντελείται ένα ιδιότυπο εμπόριο ελπίδας. Εκατοντάδες ανθρώπων προσπαθώντας να ξεφύγουν από τον πόλεμο, την ανέχεια, τα καθεστώτα διακρίσεων, διασχίζουν στοιβαγμένοι σε χάρτινες βάρκες τη Μεσόγειο αναζητώντας προστασία στην πολιτισμένη Ευρώπη. Θύματα, παντού θύματα. Ασυνόδευτα παιδιά, γυναίκες, άντρες κάθε ηλικίας όλοι θύματα του ευρωπαϊκού ονείρου, της αναζήτησης της αξιοπρέπειας.
Πόσο πολιτισμένη τελικά είναι η Ευρώπη ? Γιατί ακόμη δεν έχει μια ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική ?
Η Ευρώπη είναι μια φοβική Ένωση. Δεν έχουμε μια μεταναστευτική πολιτική που θα σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του μετανάστη γιατί ποτέ δεν τη ζητήσαμε. Δεν τη ζητήσαμε εμείς οι ευρωπαίοι πολίτες. Δεν τη ζητήσαμε γιατί ο μετανάστης δεν ήταν για εμάς ένας άνθρωπος φορέας ενός διαφορετικού πολιτισμού, δεν ήταν ο άνθρωπος της διπλανής χώρας, δεν ήταν ένας δυνάμει ευρωπαίος συμπολίτης μας. Είμαστε μια συντηρητική και φοβική Ευρώπη που δε ζήτησε γιατί δεν ήθελε. Σήμερα αναζητάμε έστω και αργά πάνω από τους υγρούς τάφους της Λαμπεντούζα άμεσες λύσεις αλλά πρωτίστως αυτό που πρέπει να αναζητήσει ο καθένας μας ατομικά είναι οι αξίες που επιβάλουν το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας χωρίς διακρίσεις. Γιατί η ενσωμάτωση του ξένου και ο σεβασμός της διαφορετικότητας είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος της μεταναστευτικής πολιτικής.
Οι ίδιοι οι θεσμοί της Ένωσης από την άλλη άργησαν και συνεχίζουν να βραδυπορούν. Εκατοντάδες ανθρώπων χάνουν τη ζωή τους καθημερινά και μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται ραγδαία αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς την Ένωση. Αμεσοπρόθεσμα, λοιπόν, η Ένωση πρέπει αν αναλάβει σε πρώτο επίπεδο ανθρωποκεντρικές πρωτοβουλίες με στόχο την προστασία της ζωής των μεταναστών και σε ένα παράλληλο επίπεδο να αναζητήσει τις πολιτικές διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Η μετανάστευση για τους περισσότερους από τους παράτυπους μετανάστες δεν είναι επιλογή είναι δικαίωμα είναι ανάγκη προκειμένου να ξεφύγουν από απάνθρωπες συνθήκες και να μπορέσουν να έρθουν στην Ευρώπη αιτούμενοι ασύλου.
ΟΙ παρεμβάσεις της Ένωσης θα πρέπει να γίνουν σε όλα τα στάδια της μεταναστευτικής ροής. Αρχικά θα πρέπει να ενισχυθούν πολιτικά και οικονομικά οι χώρες προέλευσης των μεταναστών ώστε να αποκατασταθεί ένα περιβάλλον σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Θα πρέπει να αναζητηθούν ασφαλείς οδοί μετανάστευσης για όλους όσοι προέρχονται από εμπόλεμες χώρες ή από χώρες που είναι καταφανές ότι οι πολίτες τους δικαιούνται ασύλου ώστε να μην πέφτουν θύματα οι μετανάστες των παράνομων διακινητών ελπίδας.
Η Ένωση θα πρέπει να συνεργαστεί με τις τρίτες διαμετακομιστικές χώρες ώστε να εξασφαλίσει ότι εντός αυτών θα μπορέσει να γίνει έλεγχος των ροών ή και οι αιτήσεις ασύλου, χωρίς να χρειαστεί οι μετανάστες να διακινδυνέψουν τη ζωή τους μέσα στα καράβια της ντροπής της μεσογείου ! Επιπλέον στη συνεργασία με τις χώρες αυτές όπου είναι εφικτό θα πρέπει να επιδιωχθεί ο εντοπισμός και οι κυρώσεις στους παράνομους διακινητές.
Τέλος, μέσα σε μια σειρά μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν γύρω από τη διακίνηση των μεταναστών θα πρέπει να περιλαμβάνονται η ποιοτική αναβάθμιση των διαδικασιών έρευνας και διάσωσης αν και υπό συνθήκες ως μεμονωμένο μέτρο μπορεί να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα καθώς οι διακινητές θα εγκαταλείπουν τους μετανάστες στην αρχή των διεθνών χωρικών υδάτων με τη δήθεν βεβαιότητα ότι θα τους σώσουν οι ομάδες έρευνας και διάσωσης.
Φυσικά, τίποτα από όλα αυτά δε θα μπορέσει λειτουργήσει ανθρωπιστικά αν ταυτόχρονα δεν αναπτύξουμε σε παράλληλα επίπεδα μια πραγματικά κοινή προοδευτική πολιτική ασύλου, αν δεν ενισχύσουμε τις σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ των χωρών της Ένωσης ώστε να αντιμετωπίσουμε με διακρατική αλληλεγγύη το μεταναστευτικό ζήτημα αλλά κυρίαρχα αν δεν αναπτύξουμε πολιτικές ενσωμάτωσης και πρόσβασης στις κοινωνικές δομές των μεταναστών, αν δεν αναπτύξουμε το σεβασμό στη διαφορετικότητα και την ανθρώπινη ύπαρξη ώστε να απαιτήσουμε από την Ένωση να αναλάβει ισχυρές πολιτικές πρωτοβουλίες.