«ΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΦΟΡΤΙΣΗ»
Με αφορμή μια σειρά από ενημερώσεις που πραγματοποίησε η Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Κρήτης κυρίως σε ΚΑΠΗ και αφορούσαν τις απάτες που γίνονται κυρίως τηλεφωνικά κι έχουν στόχο ηλικιωμένα άτομα, μίλησε η Προϊσταμένη του Γραφείου Ενημέρωσης Γενική Αστυνομική διεύθυνση Κρήτης Σοφία Λογαρίδου.
Όπως ανέφερε η κα Λογαρίδου οι ηλικιωμένοι λόγω αυξημένης συναισθηματικής ευαισθησίας γίνονται ευκολά θύματα για τους επιτήδειους, που προσπαθούν να τους πείσουν είτε να δώσουν χρήματα, είτε ευαίσθητα τραπεζικά δεδομένα. 
Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής
Ποια είναι η εικόνα που έχετε γι’ αυτά τα σχεδόν καθημερινά κρούσματα απάτης;
«Πάνω στο θέμα των απατών και των εγκλημάτων, πιο πολύ σε βάρος των ευαίσθητων ηλικιών, δε σταματάμε ποτέ να ενημερώνουμε. Κάθε μέρα και κάθε συμβουλή είναι χρήσιμη. Πραγματοποιήσαμε μία καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για μία ακόμα φορά, που αφορούσε περισσότερο τις ευαίσθητες ηλικίες των μεγαλύτερων συνανθρώπων μας, καθώς λόγω της μεγαλύτερης ευαισθητοποίησής τους γίνονται ευκολότερα θύματα των επιτήδειων.
Η απάτη για να πετύχει χρειάζεται δύο βασικά στοιχεία. Το πρώτο είναι ο αιφνιδιασμός και το δεύτερο η συναισθηματική φόρτιση. Είναι λοιπόν αυτονόητο, ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι, οι οποίοι έχουν μεγαλώσει σε πιο αγνές εποχές, τις εποχές που εμπιστεύονταν τον διπλανό τους, είναι πιο εύκολο να γίνουν θύματα. Έχουν πιο ανεπτυγμένη συναισθηματική ευαισθησία. Έτσι λοιπόν οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν κυρίως το συναισθηματικό τους αιφνιδιασμό και εγκλωβισμό με την είδηση είτε κάποιου κακού συμβάντος που τέλεσε ένα δικό τους άτομο. Για παράδειγμα ένα τροχαίο ατύχημα, που δήθεν ενεπλάκη ένα δικό τους άτομο και θα πρέπει να το βοηθήσει να μην πάει φυλακή, είτε ότι το ίδιο το άτομο χρειάζεται άμεση χειρουργική επέμβαση γιατί κινδυνεύει η ζωή του. Επομένως εγκλωβίζουν τη σκέψη τους σε ένα δεδομένο που πολλές φορές δεν καταλαβαίνουν ότι πρέπει να το επιβεβαιώσουν.»
Έχουμε δει περιπτώσεις που το ηλικιωμένο άτομο βάζει σε μία σακούλα χρήματα και χρυσαφικά και τα δίνει στους επιτήδειους.
«Σε όλη τη διάρκεια μέχρι να τους δώσουν τα χρήματα ή να τους πετάξουν από το μπαλκόνι τα κοσμήματα, οι επιτήδειοι τους κρατούν στην τηλεφωνική γραμμή. Δεν τους επιτρέπουν να κλείσουν το τηλέφωνο ή να επικοινωνήσουν με κάποιον άλλον. Σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι υπό τον έλεγχο και την καθοδήγηση τους. Δεν κλείνουν το τηλέφωνο. Βασική αρχή, επιδιώκουν να κρατήσουν την τηλεφωνική γραμμή ανοιχτή. Σκεφτείτε δηλαδή όταν πάει ο συνεργός τους να τα πάρει, να τηλεφωνήσει το παιδί. Χάλασε η δουλειά, εντός εισαγωγικών. Οπότε σε όλη τη διάρκεια, από την αρχική επικοινωνία μέχρι που θα τους δώσουν τα χρήματα ή να τα πάνε στο σημείο που τους έχουν υποδείξει, είναι στην τηλεφωνική γραμμή οι δράστες.»
Οι επιτήδειοι γνωρίζουν λεπτομέρειες για το άτομο με το οποίο επικοινωνούν ή τηλεφωνούν στην τύχη και όποιον πείσουν.
«Το πιο πιθανό είναι το δεύτερο, διότι μου έχουν αφηγηθεί και οικεία μου άτομα ότι τους έχουν πει ότι έχει χτυπήσει η κόρη σου και ρωτούν σε ποιο νοσοκομείο και απαντούν στο κεντρικό. Οπότε πολλές φορές οι ίδιοι τους δίνουν τη λύση, αλλά επειδή είναι συναισθηματικός εγκλωβισμός δεν το αντιλαμβάνονται. Είναι μαζικά τηλεφωνήματα, που λειτουργεί ο νόμος των πιθανοτήτων.»
Όπως ότι τηλεφωνούν δήθεν από λογιστικό γραφείο.
«Με τα λογιστικά γραφεία είναι μία άλλη υπόθεση. Εκεί συνήθως δεν τηλεφωνούν μόνο σε ηλικιωμένους, μπορεί να είναι οποιοσδήποτε. Το πρόσχημα συνήθως είναι κάποια οικονομική απολαβή. Ότι δηλαδή είναι κάποιος λογιστής ή βοηθός λογιστή και τους υπόσχονται κάποιες επιστροφές χρημάτων ή κάποια επιδόματα. Αυτό που επιδιώκουν είναι να αποκαλύψουν τον αριθμό του λογαριασμού τους. Αν έχουν e-banking τους δίνουν ακόμα και οι ίδιοι οι παθόντες την επιβεβαίωση, διότι πολλές φορές οι συναλλαγές μας γίνονται με την επιβεβαίωση μηνύματος που έρχεται στο κινητό που έχουμε δηλώσει. Χωρίς να μπουν στη διαδικασία ότι αυτός ο κωδικός γίνεται σε περίπτωση καταθέσεων και πληρωμών, τον λένε στους δράστες και έτσι γίνεται η μεταφορά χρημάτων. Βέβαια υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να τους πουν τα στοιχεία της τραπεζικής κάρτας, χωρίς να τους πουν το νούμερο ασφαλείας και απλά βλέπουν ότι έχει μπλοκάρει η κάρτα τους, γιατί έκαναν κάποιες αποτυχημένες πιθανώς προσπάθειες για να βρουν τον τετραψήφιο κωδικό. Ξέρετε, πολλές φορές όταν καταχωρούμε τα τηλέφωνά μας σε κάποιες πλατφόρμες και έχουμε γράψει το προφίλ μας, είναι πάρα πολύ εύκολο πληκτρολογώντας έναν αριθμό κινητού τηλεφώνου να αναγράφει το προφίλ μας, όπως το έχουμε καταχωρήσει εμείς οι ίδιοι στα κινητά.»
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που από τη διαύγεια αντλούν στοιχεία και προσποιούνται ότι είναι από κάποιες Δημόσιες Υπηρεσίες.
«Θα ήθελα να πω ένα απλό πράγμα. Σχεδόν τα στοιχεία όλων μας είναι εύκολο να αντληθούν από το διαδίκτυο. Είτε από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, είτε από τα τηλέφωνα, που εφόσον αναγράφονται στην αναζήτηση αριθμού τηλεφώνων ή εφόσον οι επιχειρηματίες έχουν συναλλαγές με υπηρεσίες του δημοσίου, φαίνονται από τις επίσημες πλατφόρμες που είναι υποχρεωμένες οι υπηρεσίες να αναγράφουν όλα τα οικονομικά παραστατικά. Πολλές φορές μπορεί να λαμβάνουν είτε στο e-mail τους είτε στο μήνυμα στο κινητό τους, που παρουσιάζεται ότι δήθεν στέλνεται από μία τράπεζα και υπάρχει πρόβλημα και πρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένο σύνδεσμο. Αν κοιτάξουν επάνω στη διεύθυνση στο http//: θα δουν ότι δεν είναι από τράπεζα αλλά είναι τελείως διαφορετικό. Σε καμία περίπτωση δεν πατάμε συνδέσμους είτε είναι τράπεζες είτε οτιδήποτε, γιατί υπάρχει πολύ μεγάλη πιθανότητα να γίνουμε θύματα fishing, δηλαδή άντλησης των στοιχείων μας με δική μας υπαιτιότητα.»
Σχεδόν καθημερινά έχουμε τέτοια πάντως περιστατικά.
«Η απάτη πάντα υπήρχε στην ανθρώπινη κοινωνία. Απλά εξελίσσεται. Εκτός από τα περιστατικά που καταγγέλλονται, μπορεί να υπάρχουν και περιστατικά που δεν καταγγέλλονται και φυσικά δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τις εκατοντάδες απόπειρες που γίνονται. Έχουμε αυξημένες καταγγελίες. Για αυτό λέμε στους πολίτες, εφόσον έχουν κάποιους ηλικιωμένους, αλλά και για τους εαυτούς τους να είναι πάντα ενημερωμένοι και να παίρνουν ένα χρόνο να σκεφτούν, αν αυτό το τηλεφώνημα δεν είναι εκείνο που παρουσιάζεται.»
Άρα οι πολίτες τι θα πρέπει να προσέξουν;
«Να μην πιστεύουν με ευκολία την ιδιότητα που τους παρουσιάζει κάποιος άγνωστος που θα του τηλεφωνήσει, ούτε φυσικά αν κάποια άτομα εμφανιστούν δια ζώσης και να παρουσιαστούν ως δήθεν γνωστοί, γνωστών ή φίλοι, φίλων, που ζητούν κάποιες επιβεβαιώσεις, κάποιες οικονομικές απολαβές. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει οι άνθρωποι που λαμβάνουν το τηλεφώνημα ή κάποια τέτοια επικοινωνία να το διασταυρώνουν με τους ανθρώπους οι οποίοι αναφέρονται ως θύματα ή ως φίλοι που ζητούν κάποια βοήθεια ή οτιδήποτε. Σε καμία περίπτωση που θα λάβουμε τέτοιο τηλεφώνημα να μην ενδώσουμε και να μην πιστέψουμε ότι ισχύει, μπορούν απλά να τερματίσουν την κλήση και να επικοινωνήσουν με τα δικά τους άτομα. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται ψυχραιμία και σωστή κρίση, αυτό λέμε συνέχεια.»
Πόσο εύκολο είναι και για την αστυνομία να εντοπιστούν οι δράστες;
«Όπως έχετε δει πολλές φορές έχουμε εξιχνιάσεις περιπτώσεων απάτης. Είναι ένα ιδιάζον έγκλημα το οποίο χρειάζεται μία εξειδικευμένη έρευνα και μία καταγγελία να γίνει σχετικά νωρίς, διότι όσο νωρίτερα καταγγελθεί τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να έχουμε εξιχνίαση. Μία εξέλιξη προς όφελος και του παθόντα, εφόσον καταφέρουμε και έχουμε επ’ αυτοφώρω σύλληψη, όπως είχαμε και πρόσφατα που είχαμε σύλληψη του δράστη αντίστοιχης κλοπής σε βάρος ηλικιωμένου και μάλιστα είχαμε βρει τα χρήματα και τα είχαμε αποδώσει στους παθόντες.»