Του Σταύρο Φωτάκη
προβληματίζει ιδιαίτερα το περιεχόμενο τούτου του γραφτού μου, γιατί θα γράψω παινάδια για δυό Κρητικούς οργανοπαίχτες, που είχα την τύχη σε σύντομο χρόνο να τους ακούσω επανειλημμένα. Ο προβληματισμός μου έχει να κάνει, με το να μην γράψω, ούτε λίγα ούτε περίσα. Παλιοί γνώριμοί μου κι οι δυό, μα αυτό δεν με επηρεάζει καθόλου. Εξάλλου, είναι γνωστό πως ο κριτικός μου λόγος είναι αυστηρός, σε ό,τι έχει να κάνει με την μουσική μας παράδοση γενικά και ιδιαίτερα, με τη μελωδία, με το στίχο, με το χορό, αλλά και με την πρεπειά, που πρέπει να συνοδεύονται όλα αυτά. Έχω γράψει αρκετά, για κάθε ένα απ’ αυτά, εδώ και πολλά χρόνια, μα δυστυχώς οι προχειρότητες και τα συμφέροντα αναδεικνύονται περισσότερο και έτσι, εξανεμίζουν το αληθινό μερακλίκι και τα πρέποντα. 
Μιχάλης Παυλάκης και Στρατής Μαμαλάκης, καταξιωμένος λυράρης και λαγουθιέρης αντίστοιχα, με πλούσιο ρεπερτόριο, μα όχι προβεβλημένοι. Παραδοσιακοί, σοβαροί και υπεύθυνοι για ό,τι παίζουν, να το αποδώσουν σωστά και αυθεντικά, όπως το γράψανε και το παίζανε οι δημιουργοί των κομματιών. Δεν προσθέτουν και δεν αφαιρούν. Δεν αλλοιώνουν και δεν παραμορφώνουν τα γνήσια παιξίματα. Λες και τα παίζουνε με την ίδια λύρα και το ίδιο λαγούτο, που τα γράψανε και τα παίζανε οι δημιουργοί τους. Λες και γροικάς το Ροδινό, το Σκορδαλό, το Μουντάκη, το Κλάδο, το Σταματογιάννη, το Μπαξεβάνη, το Μαρκογιάννη, το Μανιά, όλους αυτούς τους μεγάλους δημιουργούς της κρητικής μουσικής μας παράδοσης. Αυθεντικές μελωδίες, γεμάτες στο παίξιμο και όχι παραποιημένες και κουτσουρεμένες. Παρακολούθηση και συνταύτιση με τους χορευτάδες, ανεξάρτητα με την χαρτούρα, χωρίς διακοπές για πιοτό και τσιγάρο την ώρα που παίζουν. Κρητικές μαντινάδες, παλιές και καινούργιες επιλεγμένες κι όχι άνοστες και κακόγουστες. Τραγούδι όμορφο, μελωδικό και αντρίστικο, σε σκοπούς και σε ριζίτικα. Συνταιριασμένες επαναλαμβανόμενες φωνές, αρμονικά προσαρμοσμένες στο στίχο, δημιουργούν το κάτι άλλο και μερακλώνουν τον ακροατή, δίνοντάς του το ερέθισμα, θέλει δε θέλει, να συμμετέχει. Είπα τωνε και το γράφω : «Εδέσετε ένα αχτύπητο δίδυμο». Δε θα τωνε γράψω άλλα παίνια, γιατί ίσως κάποιοι θεωρήσουν πως υπερβάλω ή πως μπορεί να είμαι αβανταδόρος. Μήδε τό ’να, μήδε τ’ άλλο, μόνο θαύμασα και επαινώ την προσπάθειά τους. Θα τους ευχηθώ μόνο, να διατηρήσουν τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα που τους διακρίνει, γιατί αυτά είναι δυσεύρετα. Τέθοιους αληθινούς οργανοπαίχτες έχει ανάγκη η μουσική μας παράδοση και όχι κάποιους άλλους αυτοβαφτιζόμενους «καλλιτέχνες», που επιδιώκουν μόνο την εμπορευματοποίηση. Ευτυχώς δεν είναι όλοι, υπάρχουν και φωτεινές εξαιρέσεις.
Δυστυχώς φτάσαμε στο σημείο, να ακούμε ως επί το πλείστον, σε CD και σε «ζωντανές ηχογραφήσεις», της μόδας κι αυτό, παραποιημένες εκτελέσεις από κακούς αντιγραφείς με μπαλωτές, άναρθρες κραυγές και άλλες αηδίες και οι αυθεντικές δημιουργίες των κομματιών να βρίσκονται στην αφάνεια. Έχω την άποψη ότι, δεν πρέπει να αντιγράφονται οι αυθεντικές δημιουργίες, αλλά να γράφονται νέες, αν υπάρχουν. Ο Σύλλογος Κρητών Καλλιτεχνών, ας μελετήσει το θέμα, για να προστατέψει και την αυθεντικότητα, αλλά και την τιμή και μνήμη των δημιουργών.
Με την ευκαιρία θα επισημάνω για άλλη μια φορά, τον σεβασμό που πρέπει να διακρίνει τους χορευτάδες, στους χορούς που γίνονται κυρίως στις πίστες των κρητικών μαγαζιών. Οι δάσκαλοι που διδάσκουν στους Πολιτιστικούς Συλλόγους τους χορούς, να διδάσκουν και στοιχεία της ιστορίας κάθε χορού, μα και τον σεβασμό που πρέπει να επιδεικνύουν, να μην γίνονται «κολλησάριοι», εφόσον άλλοι έχουν παραγγείλει το χορό, μα και για να μην μετατρέπεται η πίστα σε «πατητήρι σταφυλιών». Σ’ αυτό μπορούν ευγενικά και διακριτικά να παρεμβαίνουν και οι κρητικοί οργανοπαίχτες.
Είδομεν.
Φεβρουάριος 2012