Όλοι ευχόμαστε για την έγκαιρη και έντεχνη περάτωση των έργων … αλλά για καλό και για κακό, ένα τάμα με 3 λαμπάδες, η μία στο μπόι του δημάρχου, η άλλη στο μπόι του αντιδημάρχου τεχνικών έργων και η τρίτη στο μπόι της δ/ντριας τεχνικών υπηρεσιών, δεν θα έβλαπτε.
Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη δύο μεγάλα τεχνικά έργα ανάπλασης περιοχών της πόλης, εκείνο της πλατείας Νομαρχίας και το άλλο του ανατολικού παραλιακού μετώπου. Και για τα δύο έργα έχουν ειπωθεί και γραφτεί διάφορες απόψεις, άλλες επιδοκιμαστικές κι άλλες αποδοκιμαστικές.
Θα ήθελα να καταθέσω κι εγώ την άποψη μου, με τη ματιά ενός μηχανικού- δημότη αυτής της πόλης, χωρίς διάθεση “αντιπολιτευτική” (μικροψυχίας) ούτε και συμπολιτευτικής (στρογγυλέματος).
Στο χώρο των τεχνικών έργων, συχνά αναφερόμαστε στη διαφορά νοοτροπίας μεταξύ ελλήνων και ξένων, με την εξής αποστροφή :
“ Οι ξένοι σχεδιάζουν και μελετούν 2 χρόνια ένα έργο και στη συνέχεια το εκτελούν σε 6 μήνες, ενώ εμείς το σχεδιάζουμε και το μελετούμε σε 6 μήνες και στη συνέχεια για να το εκτελέσουμε χρειαζόμαστε 2 χρόνια! “…λόγω αστοχιών ή ελλειμμάτων της μελέτης, για να συμπληρώσω στην προκειμένη περίπτωση…για να ενταχθεί το έργο σε χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ)…και να το πιστωθεί ο εκάστοτε δήμαρχος στην επόμενη προεκλογική περίοδο.
Τώρα οι όποιες αστοχίες/ελλείμματα σχεδιασμού/μελέτης ή οι όποιες συνέπειες (οικονομικές/ποιότητα ζωής…) που θα μπορούσε να επιφέρει στη λειτουργία της πόλης ένα χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης, λάστιχο, μάλλον έρχονται σε δεύτερη μοίρα, όπως φαίνεται.
Το εκτελούμενο τεχνικό πρόγραμμα στην πόλη κινείται στα πλαίσια ενός master plan σχεδιασμού, του καθηγητή κ. Βλαστού, με τίτλο βιώσιμη κινητικότητα.
Ο μέσος δημότης σιγά σιγά ανακαλύπτει ότι τα πεζοδρόμια κερδίζουν κατά κράτος τη μάχη με τους δρόμους κυκλοφορίας γιατί δεν υπήρξε η στοιχειώδης πρόνοια από το δήμο (εξαιρούνται οι ιδιώτες) να εξασφαλίσει παράλληλα τις ικανές θέσεις στάθμευσης βραχείας ή μακράς παραμονής, όπως σίγουρα θα προβλέπει η μελέτη της βιώσιμης κινητικότητας η οποία προφανώς δεν ενδιαφέρεται μόνο για την κίνηση πεζών και ποδηλάτων αλλά και για τη στάθμευση αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών.
Θα ξεκινήσω την κριτική μου, από ένα έργο ανάπλασης ολοκληρωμένο δηλ ένα έργο που η μελέτη ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ από το δήμο, με εισήγηση της τεχνικής υπηρεσίας, και εφαρμόσθηκε στην πράξη…για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των δημοτών και των επισκεπτών.
Αναφέρομαι στην οδό Δημοκρατίας και συγκεκριμμένα στο τμήμα, από τη συμβολή της με την οδό Μοάτσου (κατάστημα ΚΩΤΣΟΒΟΛΟΣ) μέχρι το μουσείο Γουλανδρή (κτήριο ΟΤΕ).
Η συγκεκριμμένη αναβάθμιση στο δυτικό της πεζόδρομο ξεπέρασε τα εθνικά σύνορα, συναγωνιζόμενη πεζόδρομο του Παρισιού! με τη διαφορά ότι σαν δρόμος διπλής κυκλοφορίας, όπως παρέμεινε, συναγωνίζεται σε πλάτος, δρόμο υποβαθμισμένου ελληνικού οικισμού!
Εάν ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμμένες χρήσεις που υπάρχουν στο τμήμα αυτό, όπως κατάστημα ΚΩΤΣΟΒΟΛΟΣ, σούπερ μάρκετ ΑΦΟΙ Γ. ΠΑΠΑΔΑΚΗ, καφέ ΠΟΛΙΣ, μαζί με τις κατοικίες και τις διαθέσιμες θέσεις στάθμευσης της υλοποιημένης μελέτης, δεν χρειάζεται να είναι κανείς συγκοινωνιολόγος για να διαπιστώσει την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ασφυξία σε αυτόν τον “αναβαθμισμένο” δρόμο, εκτός κι αν ο δήμος την αναβάθμιση, την αντιλαμβάνεται σαν μέσο είσπραξης προστίμων (αναγκαστικής) παράνομης στάθμευσης.
Όταν η μελέτη γίνεται χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες χρήσεις γης κι όταν η τεχνική υπηρεσία παραλαμβάνει τη μελέτη χωρίς παρατηρήσεις γιατί το δημοτικό συμβούλιο βιάζεται να την εγκρίνει ώστε να καταστεί ώριμη για χρηματοδότηση, τότε “της νύχτας τα καμώματα τα βλέπει η μέρα και γελά”.
Το παραπάνω υπαρκτό έργο το ανέφερα γιατί επιβεβαιώνει, δυστυχώς, την προχειρότητα (δεν θέλω να γίνω κακός και να πω κάτι περισσότερο) με την οποία συντάσσονται και, το χειρότερο, παραλαμβάνονται μελέτες, οι οποίες προορίζονται να αποτελέσουν, όταν βρεθεί χρηματοδότηση, το μοχλό αναβάθμισης της ποιότητας ζωής των δημοτών και των επισκεπτών της πόλης.
Πριν προχωρήσω στις παρατηρήσεις μου, στα αναφερόμενα εκτελούμενα έργα, θάθελα να καταστεί σαφές ότι οι δύο φάσεις, του σχεδιασμού και της εκτέλεσης, ενός τεχνικού έργου, υπόκεινται σε δύο, κυρίως, κριτήρια/στοχεύσεις, η κάθε μια.
Ο μεν σχεδιασμός στοχεύει :
- σε ένα καλαίσθητο αποτέλεσμα, συμβατό με την ιστορία του τόπου και του περιβάλλοντος
- σε ένα χρηστικό αποτέλεσμα, που βελτιώνει την ποιότητα διαβίωσης δημοτών και επισκεπτών.
Η δε εκτέλεση στοχεύει :
- στην τήρηση ενός εγκεκριμμένου χρονοδιαγράμματος, που έχει λάβει υπόψη του :
α)τις δραστηριότητες στην περιοχή του έργου,
β)τις επιπτώσεις από την ανάπτυξη των εργασιών,
γ)την εποχή/περίοδο εκτέλεσης του έργου,
δ)την εμπλοκή άλλων φορέων με εκτέλεση παράλληλων εργασιών στο ίδιο έργο κ.ά.
- στην έντεχνη ολοκλήρωση του έργου
- Έργο ανάπλασης πλατείας Νομαρχίας
Παρατηρήσεις Σχεδιασμού
Με βάση την μέχρι σήμερα εικόνα, είναι άκρως πετυχημένη η επιλογή της ενιαίας στάθμης της πλατείας αλλά υπάρχουν ενστάσεις όπως :
α) η επιλογή της οριοθέτησης της κυκλοφορίας οχημάτων με ψηλά κολονάκια θυμίζουν οριοθέτηση οδού σε χιονοδρομικό κέντρο,
β) στον ενιαίο επίπεδο χώρο της πλατείας δεσπόζει σε έκταση η σκληρή επιφάνεια των πλακών σε σχέση με τη φυτεμένη επιφάνεια. Πιστεύω ότι αντί της υψηλής φύτευσης σε μικρότερη έκταση, θα ήταν καλύτερα η χαμηλή φύτευση σε μεγαλύτερη έκταση, κι αυτό θα φανεί την καλοκαιρινή περίοδο. (υπερθέρμανση της πλατείας-θερμοσυσσωρευτής),
γ) η απουσία του υγρού στοιχείου είναι αισθητή και για μορφολογικούς λόγους και για λόγους δροσισμού-βελτίωση μικροκλίματος της πλατείας,
δ) έχω επιφυλάξεις για τη σκληρότητα του υλικού στρώσης όσον αφορά την καταπόνηση του, από την κυκλοφορία οχημάτων. Ελπίζω ότι το υλικό είναι πιστοποιημένο από εργαστήριο αντοχής υλικών κι όχι οφθαλμοστατικά, και
ε) δεν ξέρω που θα φιλοξενηθούν οι πολλές χαμένες θέσεις στάθμευσης, σε μια περιοχή κρατικών υπηρεσιών (Αστυνομία, Περιφέρεια, Δικαστήρια), γηπέδου, κλειστού γυμναστηρίου, επιχειρήσεων, κατοικιών και ΚΤΕΛ…μέχρι να μετακομίσει.
Παρατηρήσεις Εκτέλεσης
Δεν γνωρίζω εάν ισχύει το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης ή εάν έχει τροποποιηθεί με παράταση. Ελπίζω να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούνιο τα έργα και στη γύρω περιοχή γιατί το τουριστικό Ρέθυμνο δεν αντέχει εικόνα εργοταξίου και δυτικά και ανατολικά ταυτόχρονα.
Επίσης πρέπει ήδη να απασχολεί τους μελετητές ο συριγμός της δυτικής κυψελωτής περίφραξης του γηπέδου όταν φυσά ισχυρός άνεμος, για λήψη συμπληρωματικών μέτρων (ελπίζω όχι ωτοασπίδες για τους περιοίκους).
- Έργο ανάπλασης ανατολικού παραλιακού μετώπου
Παρατηρήσεις Σχεδιασμού
Ο σχεδιασμός της ανάπλασης είναι ξεκάθαρος, υπέρ της πεζοδρόμησης, εις βάρος του πλάτους του δρόμου διπλής κατεύθυνσης, χωρίς μέριμνα για τις απαραίτητες θέσεις στάθμευσης κατά μήκος του μετώπου, τόσο για την εξυπηρέτηση των δημοτών για κολύμβηση την καλοκαιρινή περίοδο όσο και για την εξυπηρέτηση των τουριστικών επιχειρήσεων στην τροφοδοσία τους. Αυτή η λογική σχεδιασμού θα αναγκάσει τους περισσότερους δημότες να αλλάξουν προορισμό κολύμβησης…με το αζημίωτο.
Θεωρώ άστοχη την, μικρού πλάτους, εσοχή παρκαρίσματος (περ 1,80μ) γιατί πρακτικά ο προβλεπόμενος χώρος για παρκάρισμα ουδέποτε θα φιλοξενήσει τις προβλεπόμενες θέσεις, όταν ο (η) οδηγός καλείται να παρκάρει παράλληλα του πεζοδρομίου έχοντας συνήθως “άναρχα” σταθμευμένα αυτοκίνητα ή μηχανάκια στην εσοχή.
Σε μια περίπτωση πελάτη μου, που ασχολήθηκα στα πλαίσια της επαγγελματικής μου ιδιότητας, αντιπρότεινα αντί εσοχής 1,80μ και πεζοδρόμιο 4,20μ, η εσοχή να γίνει 3,50μ με πεζοδρόμιο 2,50μ.
Με αυτή την αλλαγή εξασφαλίζονται περισσότερες και πιο εύκολες θέσεις στάθμευσης γιατί το παρκάρισμα μπορεί να γίνει υπό γωνία (πχ 45ο) με το παρκαρισμένο αυτοκινήτο μήκους 5,00μ, να βρίσκεται όλο μέσα στην εσοχή. Δυστυχώς η πρόταση μου έγινε μερικώς δεκτή με εσοχή 3,00μ (αναιτιολόγητα) και πεζοδρόμιο 3,00μ, με αποτέλεσμα, στη πράξη, το πίσω τμήμα, μήκους 0,80μ, ενός σταθμευμένου αυτοκινήτου θα βρίσκεται μέσα στο πλάτος ενός δρόμου διπλής κυκλοφορίας!
Η χρήση της παραλίας του ανατολικού μετώπου με βάση το σχεδιασμό της ανάπλασης απευθύνεται κυρίως για τους πελάτες των απέναντι παραλιακών ξενοδοχείων, αναδεικνύοντας το βορεινό πεζόδρομο ιδανική διαδρομή για φυσική άσκηση.
Έτσι μπορεί να δικαιολογηθεί το ότι δεν υπάρχει πρόνοια για κοινόχρηστα WC κατά μήκος του μετώπου, μιας και οι μεν λουόμενοι, πελάτες των ξενοδοχείων, έχουν τη λύση στο χώρο διαμονής τους, οι δε περιπατητές σε φίλιες καφετέριες.
Παραμένει αξιοσημείωτη η έλλειψη χωροθέτησης των κάδων απορριμάτων κατά μήκος του μετώπου, οι οποίοι τόσο από αισθητικής άποψης όσο και από υγειονομικής (οσμές,αποκομιδή) χρήζουν ιδιαίτερης αντιμετώπισης.
Με βάση τα παραπάνω, αισθητικά το αποτέλεσμα, όπως ήδη φαίνεται στα ολοκληρωμένα τμήματα πεζοδρομήσεων, είναι καλύτερο του προηγούμενου, το κριτήριο όμως της χρηστικότητας “μπάζει” σε βάρος των δημοτών σε σχέση με τους επισκέπτες.
Παρατηρήσεις Εκτέλεσης
Εδώ οι ενστάσεις είναι πολλές και δεν αφορούν τον ανάδοχο του έργου αλλά τον τρόπο διαχείρισης του έργου, από την δημοτική αρχή.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής έγινε λάστιχο με κριτήριο τις δημοτικές εκλογές και δαμόκλειο σπάθη τον καταληκτικό χρόνο χρηματοδότησης του έργου από το ΕΣΠΑ.
Η μη έγκαιρη ενημέρωση και συναίνεση των δημοτών για τα πραγματικά όρια των ιδιοκτησιών τους, ο μη έγκαιρος συντονισμός με προ-απαιτούμενα έργα της ΔΕΗ στο ανατολικό μέτωπο, δημιούργησαν ασφυκτικές καταστάσεις στο απλωμένο εργοτάξιο των 2 περ χιλιομέτρων, με τον ανάδοχο εργολάβο να τρέχει και να μη φτάνει και την υπεύθυνη δημοτική αρχή να δίνει παρατάσεις και υποσχέσεις ότι θα υπάρχει ολοκλήρωση του ανοιγμένου μετώπου πριν την έναρξη της high season..Βέβαια, η πίεση για την εμπρόθεσμη ολοκλήρωση δεν αποτελεί την καλύτερη εγγύση της ποιότητας κατασκευής του έργου και συχνά οδηγεί σε εκπτώσεις κατά την παραλαβή του, από την επίβλεψη.
Συμπερασματικά
Όλοι ευχόμαστε για την έγκαιρη και έντεχνη περάτωση των έργων … αλλά για καλό και για κακό, ένα τάμα με 3 λαμπάδες, η μία στο μπόι του δημάρχου, η άλλη στο μπόι του αντιδημάρχου τεχνικών έργων και η τρίτη στο μπόι της δ/ντριας τεχνικών υπηρεσιών, δεν θα έβλαπτε.
Το κόστος για τους επιχειρηματίες των προς ανάπλαση περιοχών θα είναι δυσβάστακτο, εάν κάτι πάει στραβά και τα έργα τραβήξουν και τον Ιούλιο, γιατί ήδη βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο.
Ταταράκης Γιώργος
Πολ/Μηχ ΕΜΠ
