Ο όρος «Νεφέλωμα» είναι γνωστός και ευρύτατα διαδεδομένος στο χώρο της επιστήμης αλλά και του απλού κόσμου. Πρόκειται για μιας αεριώδης μάζας ευκίνητης και ευμετάβλητης. Κάτω δε από ιδικές συνθήκες παίρνει διάφορο σχήμα και μορφές. Όπως ο υδρατμός που ανηφορίζει από την επιφάνεια της θάλασσας λευκός και σιγά-σιγά σκουραίνει και μαυρίζει. Σαν φτάσει δε στη κορφή των βουνών ψύχεται και γίνεται βροχή ή χιόνι που πέφτει πάνω στη γη. Κάπως έτσι φαντάζομαι τους κυματισμούς του ανθρώπινου μυαλού ανά τους αιώνες. Όπως τον ισχυρό άνεμο Σιμούν της Αφρικανικής ηπείρου που σηκώνει νέφος την άμμο, σχηματίζει λόφους και τους μετακινεί από την μια μεριά στην άλλη. Άλλοτε πάλι καλλιεργεί την ψευδαίσθηση και την οφθαλμαπάτη οάσεων που δεν υπάρχουν. Με αποτέλεσμα ο οδοιπόρος της ερήμου να παραπλανάται και να ταλαιπωρείται. Ο κατεχάρης όμως καμηλιέρης, γνώστης της περιοχής, εντοπίζει την πραγματική όαση με δενδροστοιχία και δροσινάδα για ανακούφιση και ξεκούραση. Μόνο, που αυτή είναι τόσο μικρή μπροστά στην απέραντη Σαχάρα. Όπως ακριβώς και ο έμπειρος μεταλλειολόγος εντοπίζει την φλέβα του χρυσού στο βάθος της γης σε ποσότητα ελάχιστη μπροστά στον όγκο της γης. Το κοίτασμα αυτό μόνο κατόπιν επεξεργασίας γίνεται χρηστικό αγαθό για τον άνθρωπο. Τούτα τα γεγονότα είναι έκφραση του σπερματικού λόγου, ως έμπνευση σπανίων προσωπικοτήτων που ανευρίσκουν το βάθος της αλήθειας και την βιώνουν σε περιορισμένη έκταση.
Πάρα ταύτα του ανθρώπου το διάβα έχει μια τριπλή μορφή. Άλλοτε είναι περαστικός που σημαίνει μικρή έκταση πρόχειρη απρογραμμάτιστη και χωρίς προετοιμασία. Άλλοτε είναι διαβατάρικο που σημαίνει μεγάλη έκταση απαραίτητη προετοιμασία στερείται όμως μονιμότητας. Και τέλος η καθημερινότητα του Μαδαρίτη βοσκού. Που σηκώνεται τα χαράματα. Ετοιμάζει το σακούλι του με το βρισκούμενο. Αλλά και το ταγάρι, που δεν είναι άλλο παρά το δέρμα μικρού ζώου μεγέθους μεγάλης τσέπης μέσα στο οποίο βάζει τα απαραίτητα αναραφτηκά του, δηλαδή το σουβλί, τη βελόνα, την οργιά, το λουρί, το κερί και τα πεδούλια και ότι άλλο. Και αφού πάρει την κάπα του τραβά το πορόκλαδο της μάντρας του και οδηγεί το κοπάδι του στον τόπο της βοσκής. Στις πλαγιές σαν ξηλώσει το στιβάνι του καθίζει και το αναράπτει για να μη βρεθεί το πόδι του πάνω σε τσουκριά και αγκάθια και ματώσει. Το καταμεσήμερο παστρεύει μαγληνό βόλακα για απολαύσει του μεσημεριανού του. Ενίοτε όμως ο καιρός αλλάζει κατεβαίνει βοριάς ή έρχεται βροχή. Τα ζώα από ένστικτο καταφεύγουν στους γύρους και εκείνος στη πιο κοντινή σπηλιά για προστασία. Σαν τελειώσει η θύελλα αναμαζώνει το κοπάδι του και συνεχίζει το δρομολόγιο του. Εδώ βλέπομε σκοπό, πρόγραμμα και προετοιμασία, λείπει όμως η βεβαιότητα και η ασφάλεια. Στοιχεία που τα έχει ανάγκη ο άνθρωπος στο πέρασμα του.
Είναι δε αυτά η γης που πατεί που του παρέχει τα απαραίτητα εφόδια για ανάπτυξη γι’ αυτό και οφείλει να της δείχνει προσοχή και ενδιαφέρον που συνήθως δεν υπάρχει. Στην εποχή μας παρά την βιβλιογραφία περιβάλλοντος, αυτή μένει μάλλον στη θεωρεία και δεν φτάνει ποτέ στην πράξη. Πάρα ταύτα είναι χρέος να αναγνωριστεί η αξία της. Το άλλο σκέλος είναι ουράνιος θόλος για τον οποίον αυθόρμητα ο άνθρωπος οφείλει να τον ονομάζει «υπερύμνητο: Και συμπαθώς τη δάκρυση…». Να ομολογεί: «Ο ουρανός από ψηλά χαμόγελα σκορπίζει για να ‘χει θάρρος η ζωή άφοβα να βαδίζει». Και ο μεν απλοϊκός άνθρωπος τούτο το κατανοεί έχοντας σαν οδηγό του την παροιμία του «χέρι που δεν μπορείς να το δαγκάσεις να το φιλάς». Ο γνωσσολόγος όμως άνθρωπος με κενόδοξα τα μυαλά του πολλάκις τον αμφισβητεί. Και όμως χωρίς αυτόν ζωή δεν υπάρχει. Ανάμεσα όμως σε αυτούς του πελώριους πυλώνας ο άνθρωπος χάραξε τις δικές του διαδρομές με διάφορα συνθήματα όπως: «ζεις για να τρως» που σημαίνει ζωή όπως το πρόβατο που μαζεύει το χορταράκι το πρωί και τη νύχτα κοίτεται και το αναχαράσει. Ζωή χωρίς αξιόλογο περιεχόμενο. Το αντίθετο τούτου είναι «πατώ σε, πατείς με ή ο θάνατος σου η ζωή μου». Που σημαίνει αλληλοσπαραγμό με αίματα, μίσος και έχθρα. Τούτο είναι το πιο αποτρόπαιο και άγριο πρόσωπο της ζωής. Άλλο σύνθημα είναι να περιφρονείς τη σάρκα σου μέχρι αυτοδιάλυσης. Δηλαδή πνεύμα φακιρισμού. Τελεία αποξένωση από το περιβάλλον και από το ανθρώπινο περίγυρο. Ζωή ακριμάτιστη και άχαρη. Σε αντίθεση είναι το σύνθημα «όσα πάνε και όσα ρθούνε». Η ρέμπελη ζωή χωρίς προορισμό και σημασία. Σαν την καρυδόκουπα πάνω στο κύμα της θάλασσας ή σαν το κλαδάκι του δένδρου πάνω στην ορμή του νερού του πόταμου για να το εναποθέσει σε κάποια γωνιά της κοίτης του ως άχρηστο και ανωφερές. 
Από όλες τούτες της διαδρομές είναι φανερό ότι λείπει η ευθεία οδός. Για τούτο μοιάζουν με το κρητικό κέντημα στην αναποδογυρισμένη του όψη που είναι γεμάτο κλωστές μπερδεμένες σπασμένες χωρίς άκρη και αρχή. Γεμάτο σύγχυση και αδιέξοδο, όπως η ανθρώπινη καθημερινότητα. Όμως η ζωή έχει την όμορφη πορεία της. Που είναι η σωστή θέση του κεντήματος, όπως το φιλοτέχνησε με προσοχή και φρονιμάδα η κεντήστρα, ζωγραφίζοντας το λουλούδι, επιλέγοντας τις έγχρωμες κλωστές. Και χρησιμοποιώντας την απλή τη σταυρωτή και χρυσή βελονιά του δίδει μια θαυμάσια μορφή καταπληκτική και έκπαγλη. Παρά ταύτα όμως με επιμέλεια το διπλώνει και το τοποθετεί μέσα στην κασέλα της. Το αφήνει δε φυλαγμένο έως ότου έρθει η επιθυμητή καλορίζικη ώρα.
Τούτο ακριβώς αποτελεί τον συμβολισμό της βίβλου και της συμπεριφοράς του ανθρώπου απέναντι της, που την κρατεί ανεκμετάλλευτη και ανεφάρμοστη. Ζωντανότερη είναι η εικόνα επ’ αυτού που δίδει η συγκομιδή του αμύγδαλου. Σαν βρεθείς σε αμυγδαλεώνα, πρωτογούλι καιρό, το θέαμα και τα μηνύματα που παίρνεις είναι εκπληκτικά. Το δένδρο με κατάφορτο και ώριμο τον καρπό του , ως ευεργέτης, το προσφέρει στο νοικοκύρη. Και εκείνος με σκληρότητα και αγριότητα με τον συντρίφτη στα χέρια το κτυπά ανελέητα. Τα αμύγδαλα από αντίδραση σκορπίζονται εδώ και εκεί. Άλλα κοντά σε ένα βραχάκι, που συμβολικά απεικονίζει τους χειροποίητους και καλλιμάρμαρους ναούς που κατά καιρούς ανήγειρε η Χριστιανοσύνη. Μέσα στους οποίους αντιλαλεί το βιβλικό μήνυμα σε όλους τους ήχους της μουσικής κλίμακας. Χωρίς όμως να είναι γνωστό το βίωμα και η έκταση του. Πάντως δεν έχει παγκόσμιο χαρακτήρα. ΄Αλλα συνάζονται γύρω από το θυμάρι του κήπου, που συμβολίζει τους λόγιους και μορφωμένους ανθρώπους, που καθήμενοι σε στρογγυλή τράπεζα, τάχατες, το ερευνούν, το μελετούν, το αναλύουν. Αποκλειστικά σε επίπεδο θεωρίας, χωρίς όμως πράξη και εφαρμογή. Τέλος, αλλά κρύβονται μέσα στο βάτο. Εδώ θα χρειαστεί βατοκόπτης για να κόψει το αγκαθώδες φυτό. Και το ανθρώπινο χέρι άνετα να τα χουφτώσει και να τα βάλει στην τσέπη του, ως εφόδιο για τη μέλλουσα πορεία της ζωής του. Το αμύγδαλο όμως θέλει το ανάλογο καθάρισμα για να γίνει γεύση. Πρέπει με το σουγιαδάκι στο χέρι να βγει το πράσινο περίβλημα του για την απαραίτητη λίπανση. Με ένα σφυράκι να σπάσει το ξύλινο περίβλημα του, που θα χρησιμοποιηθεί για προσάναμμα στην παρασιά και στο φούρνο. Και τέλος απαλά να αφαιρεθεί το λεπτό φύλλωμα για να μείνει ο κάτασπρος καρπός ως θρέψη, απόλαυση και υγεία.
Τούτο δε ακριβώς είναι αυτό που χρειάζεται η βίβλος, που δεν την έχει στην εποχή μας. Μοιάζει με το μικρό παιδί που έχει μπροστά του ένα πιάτο με ωραιότατο ψάρι και όμως δεν το αγγίζει γιατί δεν ξέρει να το καθαρίσει ή φοβάται τις τσίτες. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο το καλόγνωμο χέρι να μαζέψει σε μια γωνιά του πιάτου το κεφάλι, τα κόκαλα, τα πτερύγια και την ουρά. Που συμβολικά εκφράζουν τα υψηλά θεολογήματα και βαθιά ιδεολογήματα. Προορισμένα αποκλειστικά και μόνο σε όσους έχουν τη δύναμη να τα κατανοήσουν και να τα βιώσουν. Το δε υπόλοιπο ψάρι, το ψαχνό και το γευστικό να δοθεί για γεύση, τέρψη και υγεία στον απλοϊκό άνθρωπο. Με τη σκέψη και την ερμηνεία αυτή, η βίβλος γίνεται το αποκορύφωμα ανά τους αιώνες της πανανθρώπινης βιβλιογραφίας, για εδραίωση της πραγματικής χαράς και ευτυχίας του ανθρώπου.
Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε με απαλότητα το απλοϊκό περιεχόμενο της. Ο άνθρωπος κατά καιρούς εφεύρε μέτρα και σταθμά για να υπολογίζει τα πράγματα. Έτσι για παράδειγμα για τα στερεά σε παλαιότερες εποχές ήταν η οκά και το καντάρι. Για τα υγρά το κουρούπι και το μύστατο. Για τα σιτηρά το κόσκινο και το μουζούρι. Για τα άχερα η ρασοσακούλα και για τα ζωντανά μεμονωμένα πράγματα οι αριθμοί. Η γραφή όμως ακολουθεί άλλο μετράδι . Υπολογίζει την ανθρωπότητα σε γενιές. Για να δείξει αποκλειστικά ότι ο άξονας του περιεχομένου της είναι ο άνθρωπος. Τον οποίο θεωρεί ευτυχισμένο «μακάρι εσταί». Όπως όμως τα δάκτυλα στο χέρι δεν είναι ομοιόμορφα έτσι και εδώ υπάρχει διαβάθμιση. Ευτυχισμένοι είναι οι ταπεινοί, οι καθαροί, οι ελεήμονες, οι πονεμένοι, οι δίκαιοι, οι αγωνιζόμενοι και λοιποί. Πάντα ταύτα μέσα στη χλαμύδα της αγαλλίασης. Γνώρισμα δε των ανθρώπων είναι «υμείς εσταί το φως του κόσμου- το άλας της γης – και η πόλις επάνω όρους στημένη». Δηλαδή, εσείς είστε οι προορισμένοι φωτεινοί οδηγοί με βίωση το όμορφο και το ωραίο και ως εκ τούτου παράδειγμα προς μίμηση.
Για να συμβαίνει όμως αυτό οφείλεται να ακολουθείται τούτη τη συνταγή: Να σκέπτεστε και να καλλιεργείτε τον εαυτό σας και αυστηρά να τον κριτικάρετε. Της ζωής κάθε ασχήμια, όπως το ψεύδος, η κλοπή, η ψευδορκία, το έγκλημα, η παρανόμια, η συκοφαντία να είναι μακριά από εσάς ως επικίνδυνα ραδιοκατάλοιπα. Να τα απομονώνεται όπως ο ηλεκτρολόγος απομονώνει τα αρνητικά καλώδια και αφήνει μόνο εκείνο που δίνει ρεύμα. Έτσι να πράττετε και εσείς. Να είστε ευσπλαχνικοί μεταξύ σας «αλλήλων τα βάρη βαστάζεται…. και οι δυνατοί τα αδυναμίματα των αδυνάτων βαστάσε». Ο καθένας σας είναι βιγλάτορας στο μικρό ή μεγάλο λόφο της ζωής του. Το θέαμα όμως να μην σας δελεάσει γιατί το γλίστρημα είναι κοντά στα πόδια σας. «Ο δοκών εστάνε, βλεπέτω μη πέσει». Τα πόδια σας να μη σέρνονται σε λασπόνερα, σε χωματερές, σε αμμουδιές, σε εδάφη ασταθή, γιατί υπάρχει κίνδυνος να βουλιάξετε. Αντίθετα να πατάτε σε γρανιτώδες έδαφος για να είστε πάντοτε όρθιοι και να μη σας λυγίζει ο άνεμος και οι δυσκολίες της ζωής. Να βλέπετε τα πράγματα με μάτι απλό και καθαρό για να μην παραπλανάστε. Διότι «φθείρουσι ήθη χρηστά, ομιλίαι κακαί». Ο βιότοπο σας είναι προσδιορισμένος μέσα σε συντεταγμένες. «Όριο έθου». Είστε μια πυγολαμπίδα μέσα στο άπειρο σύμπαν. Που όμως, έχει το χάρισμα πάντα να λάμπει. Είστε το μικρό μυρμηγκάκι που τραχαπαλεύει με τα χώματα αναζητώντας το σπόρο του, αλλά έχει και δυο λεπτά πτερά για ένα μικρό πέταγμα. Μη παρασυρθείτε να ξεπεράσετε τις δύναμης σας διότι η συντριβή θα είναι ακαριαία. Η ζωή είναι πρόοδος, εξέλιξη και ανάπτυξη. Βάση της είναι ο τίμιος καθημερινός μόχθος της «έως άρτι». Είναι μια ορειβασία που απαιτεί επένδυση ελαφρά και σίγουρη για να φτάσει στη κορφή. Γι’ αυτό τα άδικα θησαυρίσματα και παντός είδους αυθαιρεσίες γίνονται βαριά γομάρια για την ανέλιξη του. Διότι όπου είναι αυτά εκεί και η καρδία σας. Η τεμπελιά και η αδιαφορία μαραζώνουν τον άνθρωπο γι’ αυτό «ο μη εργαζόμενος μηδέ εστιέτω». Το κοινωνικό περίγραμμα της ζωής το κρατάνε στους ώμους των η όμορφη σχέση του άνδρα και της γυναίκας. Που είναι το γεώργιον, η σπορά και η όργωση κάθε όμορφου και ωραίου που έχει να προσφέρει η κοινωνία. Γι’ αυτό και στη σχέση αυτή πρέπει να υπάρχει μυσταγωγία και ιερότητα. Είναι δε και να το θεωρείται πάντοτε «μυστήριο μέγα».
Ανακεφαλαιώνοντας τα ως γενική αρχή να ξέρεται: όσα θέλετε οι άλλοι να σας προσφέρουν να προσφέρεται και εσείς στους άλλους. Και πια είναι αυτά; «όσα εστί αληθή όσα σεμνά, όσα δίκαια, όσα προσφιλή είτις αρετής και είτις έπαινος ταύτα λογίζεσται». Τα βασικά ματσιπέτια της ανθρώπινης καμινάδας τούτα είναι: η αταλάντευτη πεποίθηση, το ευγενικό όραμα και η ανεξάντλητη καλοσύνη. Που τη ζωντανεύει εκπληκτικά ο Αισώπειος λόγος στη διήγηση του: « Ο αέρας και ο ήλιος κάποτε ήθελαν να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους πάνω στον οδοιπόρο άνθρωπο. Πρώτος ο βοριάς αρχίζει τα φυσήματα του και τις ανεμοθύελλες του μα δεν το επέτυχε. Στη συνέχεια ο ήλιος αφήνει απαλά τη λάμψει και τη ζεστασιά του στο κορμί του οδοιπόρου. Και εκείνος ύστερα από λίγο χαλαρώνει, αφήνει τη κάπα του, ένα-ένα τα ενδύματα του. Γιατί πλέον δεν του ήταν απαραίτητα. Τον προστάτευε απόλητα του ήλιου η ζεστασιά. Όπως ακριβώς η ανθρώπινη θαλπωρή εξολοκλήρου προστατεύει τον άνθρωπο στη ζωή και στη κοινωνία. «Μείζων δε τούτων η αγάπη».
Όλα τούτα συμβολίζουν το όμορφο ρεύμα της φυγής που καναλιασμένο και φροντισμένο πέφτει πάνω στη φτερωτή του μύλου για να κινηθεί η πέτρα και να αλεστεί το χρυσοφόρο στάρι που είναι η πεμπτουσία της ζωής και της ανάπτυξης. Όταν δεν γίνει αυτό, το νερό σπαταλάτε, πέφτει πάνω σε βράχους και γκρεμνά σε αμμουτσάδες και καταπακτές και χάνεται. Για να μείνουν τα τρωκτικά , τα δηλητηριώδη ερπετά – το φίδι, το λιακόνι, ο σκόρπιος- και όλα τα παρόμοια θηρία της ζούγκλας. Και μαζί με αυτά το άγριο και βάρβαρο πρόσωπο του ανθρώπου για να διεκδικούν την ιθαγένεια και την ιδιοκτησία τούτης της γης . Όπου όμως αυτή έχει δοθεί ως δώρημα στο ευγενικό πρόσωπο του ανθρώπου, να την έχει, να την κατέχει και να την συγυρίζει ως το κήπο της παντοτινής του ευδαιμονίας και χαράς. Επειδή όλα αυτά που αναφέρθηκαν είναι απλά, αυτονόητα και αυταπόδεκτα γι’ αυτό «ο γιγνώσκων, γιγνωσκέτω».
Ρέθυμνο 21-12-2012
Γ.Π.
