Ομαδικές εκτελέσεις
Στην Αμμουδιά των Μυσσιρίων Ρεθύμνης Το χρονικό των εκτελέσεων.
Τα ξημερώματα της 21ης Μαΐου 1941, Γερμανοί αλεξιπτωτιστές κατέλαβαν τα δεσπόζοντα σημεία της περιοχής των Μυσσιρίων και σιγά-σιγά περικύκλωσαν αυτά.
Κατά τις οκτώ έως εννέα το πρωί άρχισαν να συλλαμβάνουν τους κατοίκους των Μυσσιρίων αδιακρίτως φύλου και ηλικίας και να τους συγκεντρώσουν στο καφενείο του Θεοδώρου Δουλουμπέκη και το σπίτι του Ιωάννου Μελισσουργού που χρησιμοποιήθηκαν τότε σαν στρατόπεδα συγκεντρώσεων των. Την 23η Μαΐου 1941 ημέρα Παρασκευή και ώρα 5:30 έως 6η απογευματινή, ύστερα από σκληρή και καταναγκαστική εργασία για την κατασκευή ορυγμάτων, την μεταφορά πυρομαχικών και άλλες αγκαρίες, διάλεξαν οι κατακτητές 36 από τους νεώτερους και ακμαιότερους άνδρες που είχαν συλλάβει προ διημέρου.
Έπειτα τους οδήγησαν 500 μέτρα περίπου από τον τόπο της κρατήσεως, προς την παραλία, και με το παράγγελμα Αλτ, έβαλαν συγχρόνως ριπές εναντίον τους με τα ταχυβόλα τους όπλα και έτσι εξετέλεσαν τους 32 και τραυμάτισαν και ένα που πέθανε αργότερα. Την στιγμή της ομαδικής αυτής εκτέλεσης και μάλιστα όταν ρίπτονταν οι χαριστικές βολές, άρχισαν όλως παράδοξα το καταιγιστικόν πυρ των όπλων και του πυροβολικού ενός τμήματος Αυστραλών στρατιωτών ευρισκομένου 500 περίπου μέτρα μακρύτερα. Οι Γερμανοί ταράχθηκαν τότε και εγκατέλειψαν τους τουφεκιζόμένους προσωρινώς και έτσι με τη δημιουργηθείσα σύγχυση διασώθηκαν, το ίδιο βράδυ, έρποντες στην παραλία της Ρεθύμνης ο Μανουσάκης Μανούσος του Νικολάου, που μας διηγήθηκε τα σχετικά με την εκτέλεση αυτή, ο Τερζιδάκης Ιωάννης, ο Λαδιάς Δημήτριος και ο Λαγός Ιωάννης, που είχε πάρει τη χαριστική βολή στο πρόσωπο και πέθανε αργότερα εξ’ αιτίας της. Ταυτόχρονα από το στρατόπεδο συγκεντρώσεως του σπιτιού του I. Μελισσουργού οι Γερμανοί παράλαβαν όλους τους κρατουμένους 32 άνδρες γυναίκες και παιδιά και τους οδήγησαν λίγο δεξιότερα από τον τόπο εκτελέσεως των προηγουμένων. Εκεί άρχισαν να τους τουφεκίζουν μα δεν πρόλαβαν να εκτελέσου παρά ένα μονάχα άνδρα και 6 γυναίκες γιατί γίνηκε σύγχυση στους εκτελεστές από την καταιγιστική βολή που αναφέραμε πως τους έκαμαν οι Αυστραλοί, καθώς μας αφηγήθηκε ο διασωθείς Παπαδόπουλος Τηλέμαχος του Βασιλείου. Στις 7 το πρωί της επόμενης μέρας, οι άγριοι αυτοί λύκοι του βορρά που ήρθαν να ρουφήξουν του αίμα της Κρήτης, πήραν από το καφενείο του Δουλουμπέκη τους κρατούμενους 16 γέροντες ανάμεσα τους και ένας υπερενενηκοντούτης τυφλός, και τους εξετέλεσαν στον ίδιο τόπο με τους παραπάνω. Οι εκτελέσεις αυτές 58 κρητικών, γίνηκαν ως αντίποινα στον πληθυσμό των Μισσιρίων, γιατί τους πολέμησαν με άφθαστη παλληκαριά στη Μάχη της Κρήτης στη διάρκεια της οποίας ο μαρτυρικός αυτός τόπος έπαθε και τρομερές καταστροφές από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Από τους εκτελεσθέντες αυτούς οι 31 της 23ης Μαΐου ρίχτηκαν σε ένα
πηγάδι της περιοχής, οι δε 17 που τουφεκίστηκαν την επόμενη ημέρα,
εκάηκαν από τους απαίσιους εκτελεστές τους, αφού καταβρέχτηκαν με
βενζίνη τα πτώματα τους
Έτσι ξετυλίχτηκε το φρικτό αυτό δράμα στα Μυσσίρια της Ρεθύμνης και μάλιστα ενώ δεν είχε καταληφθεί ολοκληρωτικά το νησί μας. Οι Ρεθυμνιώτες έστησαν αργότερα στον τόπο της εκτέλεσης αναμνηστικό μνημείο, πάνω στο οποίο ανέγραψαν τα ονόματα των εκτελεσθέντων.
Κύρια πηγή γεγονότων το λεύκωμα ΗΡΩΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΜΕΝΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 1940-1945.
Για την επιμέλεια, αντιγραφή και παρουσίαση
Αλκιβιάδης Στυλ. Μαυράκης
Συντ/χος Εκπ\κος