Tης Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη Φιλολόγου,
Ιστορικού M.Sc. Εκπαιδεύτριας Α.μ.Ε.Α.
vlassiamich@yahoo.gr 
Πριν από λίγους μήνες κυκλοφόρησε το εκπληκτικό βιβλίο «Μνήμες Γεύσης – Συνταγές Μαγειρικής και Ζαχαροπλαστικής από τα Δυτικά Παράλια της Μικράς Ασίας» του Συλλόγου Ρεθυμνίων Μικρασιατών, στο οποίο, όχι μόνο ξεδιπλώνεται η μαγειρική τέχνη μίας κουζίνας, που και στο άκουσμά της, μας έρχονται εικόνες γαστριμαργικής απόλαυσης, αλλά, μέσα από την ξενάγηση στο Μικρασιάτικο σπίτι, μυείται και ο αναγνώστης στο σπουδαίο πολιτισμό μίας ακμάζουσας ελληνικής κοινωνίας. Μια τόσο αξιόλογη πνευματική εργασία, που προσθέτει γνώσεις, και στις γυναίκες που θέλουν να εμπλουτίσουν τη μαγειρική τους με υπέροχες παραδοσιακές συνταγές, αλλά και σε κάθε άνθρωπο που θέλει να κατέχει μνήμες σημαντικές για την εθνική του ταυτότητα και κατ’ επέκταση για τον αυτοπροσδιορισμό του.
Από την άλλη, βλέπεις να διαφημίζονται σε τηλεπεριοδικό οι συνταγές της Λωξάντρας μαζί με τα νέα επεισόδια της Fatmagul και απορείς: τόσο έχει αλλοιωθεί η εθνική μας συνείδηση, ώστε να αρεσκόμαστε στην παραδοσιακή τέχνη ανθρώπων, που σφάχτηκαν και ξεριζώθηκαν από τους προγόνους εκείνων, που παρακολουθούμε εκστασιασμένοι τις ερωτικές τους περιπέτειες; Κι η αγωνία είναι τόσο μεγάλη που οδηγεί κάποιους να πληρώνουν κιόλας, στην εποχή της κρίσης και των στερήσεων, προκειμένου να προμηθευτούν, πριν από την προβολή τους στην τηλεόραση, τα νέα επεισόδια της γοητευτικής Fatmagul και του αιμοσταγούς Σουλεϊμάν.
Βέβαια, όταν οι επιλογές των τηλεθεατών περιορίζονται ανάμεσα στα τούρκικα ειδύλλια – ακόμα κι είναι προπαγανδιστικά, όπως η ζωή του εθνικού σφαγέα Σουλεϊμάν- και στις εκχυδαϊστικές ελληνικές και αμερικανικές σειρές, τότε η υπεροχή των πρώτων δε θα πρέπει να μας εκπλήσσει.
Ούτε θα πρέπει να μας εκπλήσσει η εκπρόσωπος των 1.600 ψηφοφόρων κι ενός μειοψηφικού κόμματος που έχει περιπέσει στην αφάνεια, μετά την αποχώρησή του από το κυβερνητικό σχήμα, κ. Ρεπούση, που έχει το θράσος να υποστηρίζει τις απόψεις της για τον «συνωστισμό» της Σμύρνης, στην προκυμαία της οποίας σφάχτηκαν χιλιάδες Έλληνες μπροστά στα μάτια των χριστιανών συμμάχων μας,οι οποίοι παρακολουθούσαν απαθείς το αποτρόπαιο θέαμα από τα καράβια τους. Οι σφαγιασθέντες Έλληνες της Ιωνίας που ανήλθαν σε ένα εκατομμύριο και οι δύο εκατομμύρια εκδιωχθέντες Έλληνες (αναφερόμαστε στους χριστιανούς Έλληνες, γιατί όσοι αλλαξοπίστησαν δεν πειράχτηκαν, ως επί το πλείστον, και γι΄αυτό επιζούν στη σημερινή Τουρκία εκατομμύρια τουρκόφωνοι Έλληνες) συνιστούν τη μεγαλύτερη καταστροφή του ελληνισμού, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Η ανθελληνική αυτή στάση της κ. Ρεπούση, υπαγόρευσε και τις απόψεις της για άρνηση της Γενοκτονίας των Ποντίων και του χορού του Ζαλόγγου. Και, φυσικά, ως υπέρμαχος της παγκοσμιοποίησης πρόβαλε και απαιτήσεις για κατάργηση της διδασκαλίας των Θρησκευτικών. Ο πρωθυπουργός, βέβαια, έσπευσε στην ομιλία του στη Δ.Ε.Θ. να υπερασπιστεί την εθνική μας παράδοση, αναθεματίζοντας αυτούς που θέλουν να στρεβλώσουν τη σχολική ιστορία και όσους βάλλονται κατά της Ορθοδοξίας. Αρκεί, όμως, αυτό;
Η ιστορική μνήμη κι η πολιτιστική μας ταυτότητα δε διατηρούνται με λόγια ή τη στείρα απομνημόνευση κάποιων γεγονότων, αλλά βιώνονται μέσα από την καθημερινή επαφή μας με όλα κείνα τα στοιχεία που συνθέτουν την ιστορία και τον πολιτισμό μας. Όπως είναι το προαναφερθέν βιβλίο μαγειρικής, όπως είναι η αξιόλογη έκθεση ιστορικού υλικού με θέμα την πορεία για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, που αυτές τις ημέρες φιλοξενείται στο σπίτι του Πολιτισμού. Το καλοκαίρι είναι μια θαυμάσια ευκαιρία για επισκέψεις σε μνημεία πολιτισμού, ιστορικού και θρησκευτικού, την παρακολούθηση θεατρικών δρώμενων, την ανάγνωση κάποιου λογοτεχνικού βιβλίου. Να θυμηθούμε τη φωνή του Καζαντζάκη από την «Ασκητική», που μας κελεύει να εκτελέσουμε το χρέος μας στη φυλή, «νιώθοντας μέσα μας όλους τους προγόνους μας, φωτίζοντας την ορμή τους και συνεχίζοντας το έργο τους».
Όσον αφορά τους πολύπαθους από τους απανωτούς τριγμούς στο χώρο της εκπαίδευσης μαθητές, η δική τους μνήμη και ταυτότητα ενισχύονται με την ορθή χρήση, γνώση κι αγάπη της γλώσσας τους, της μακραίωνης και πολυσχιδούς, της «γλώσσας των αγγέλων», όπως είχε πει ο μεγάλος μας ποιητής και Ακαδημαϊκός Νικηφ. Βρεττάκος («Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φως, θα ελιχθώ προς τα πάνω, όπως ένα ποταμάκι που μουρμουρίζει. Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα στους γαλάζιους διαδρόμους, συναντήσω αγγέλους θα τους μιλήσω ελληνικά, επειδή δεν ξέρουνε γλώσσες, μιλάνε μεταξύ τους με μουσική»). Την υπεροχή της ελληνικής γλώσσας ως «μητέρας» των γλωσσών και των επιστημών τιμούν οι ξένοι υποστηρίζοντας το ρητό του μεγαλύτερου ρήτορα της αρχαίας Ρώμης, Κικέρωνα: «Αν οι θεοί συνομιλούν, την ελληνική γλώσσα θα χρησιμοποιούν», ενώ σε πολλές χώρες η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση υπαγορεύεται από την εκτίμηση πως η εκμάθησή της συμβάλλει στη διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντα των μαθητών. Είναι αξιοσημείωτο πως στα δημοτικά σχολεία της Αγγλίας από το 2014 θα προσφέρεται ως μάθημα επιλογής η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών, επειδή προσφέρουν γερές βάσεις στη γραμματική, τη σύνταξη και το λεξιλόγιο διευκολύνοντας την κατανόηση άλλων σύγχρονων γλωσσών. Στόχος του δικού μας εκπαιδευτικού συστήματος θα πρέπει να είναι η κατανόηση πως η Αρχαία, εκκλησιαστική, βυζαντινή, λογία κι η δημοτική των νεωτέρων χρόνων αποτελούν μία γλώσσα, την ελληνική γλώσσα που γονιμοποίησε πολλές γλώσσες παγκοσμίως κι έθεσε τις βάσεις για την ορολογία όλων των επιστημών.
Η Ελλάδα βρίσκεται ζωντανή σε χιλιάδες λέξεις που χρησιμοποιούν Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί. Μια εκπληκτική επιβεβαίωση αποτελούν οι ευρηματικές ομιλίες που ο πρώην πρωθυπουργός και καθηγητής κ. Ξενοφών Ζολώτας, ως διευθυντής της Τράπεζας της Ελλάδος και διαχειριστής του ελληνικού Δημοσίου Χρέους εκφώνησε το 1957 και 1959 σε συνέδρους της Διεθνούς Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, για να τους υπενθυμίσει την ύπαρξη της Ελλάδας, η οποία μόλις είχε βγει από τον Εμφύλιο πόλεμο, εντελώς κατεστραμμένη. Η ομιλία, αν και είναι σε άπταιστα αγγλικά, περιέχει τόσες ελληνικές λέξεις, ώστε με εξαίρεση τους συνδέσμους και τις αντωνυμίες να θεωρείται ένα ελληνικότατο κείμενο, που έγινε απολύτως κατανοητό από το διεθνές ακροατήριό του.
Kyrie, is Zeus’ anathema on our epoch and the heresy
of our economic method and policies that we should
agonize the Skylla of nomismatic plethora and
the Charybdis of economic anaemia.[…] Κύριοι, είναι “Ζεύς ανάθεμα” στην εποχή μας και αίρεση της οικονομικής μας μεθόδου και της πολιτικής μας το ότι θα φέρναμε σε αγωνία την Σκύλλα του νομισματικού πληθωρισμού και τη Χάρυβδη της οικονομικής μας αναιμίας.
Nomismatic symmetry should not antagonize economic acme. A greater harmonization between the practices
of the economic and nomismatic archons is basic.[…] Η νομισματική συμμετρία δεν θα έπρεπε να ανταγωνίζεται την οικονομική ακμή. Μια μεγαλύτερη εναρμόνιση
μεταξύ των πρακτικών των οικονομικών και νομισματικών
αρχόντων είναι βασική.
Δεν μπορεί να απαξιώνουμε τη διαχρονική αυτή δύναμη της γλώσσας μας και της φυλής μας, υποβαθμίζοντας τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στα σχολεία μας, με αποτέλεσμα την ένδεια του νεοελληνικού λόγου που βρίθει αγγλικών λέξεων- τακτική διαμετρικά αντίθετη από το παράδειγμα του επιφανούς ακαδημαϊκού- ή που ευτελίζεται με «μάγκικες» λέξεις και συνθηματικό λόγο, όταν η τελειότητα της ελληνικής γλώσσας την ανέδειξε ως γλώσσα διάδοσης του ανθρώπινου πολιτισμού και του χριστιανισμού. Δεν μπορεί να διαμαρτύρονται τα παιδιά πως δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τη Θεία Λειτουργία, επειδή δεν κατανοούν τη γλώσσα των εκκλησιαστικών κειμένων.
Υποστηρίζουν οι θιασώτες της παγκοσμιοποίησης πως πρέπει να εκσυγχρονιστεί το ελληνικό σχολείο, και στο πλαίσιο αυτό η ορθόδοξη κατήχηση δεν έχει θέση στα μαθήματα του Λυκείου, γιατί αποτελεί «προπαγάνδα» (όπως δυστυχώς υποστήριξε και γνωστός δημοσιογράφος, σε εκπομπή με μεγάλη τηλεθέαση διαλεγόμενος με την κ. Ρεπούση). Από την άλλη, τα Αρχαία Ελληνικά από το πρωτότυπο, που δεν έχουν εξοβελιστεί ακόμα από το σχολικό πρόγραμμα, διδάσκονται με τέτοιο τρόπο, ώστε, εκτός από τους υποψήφιους μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης, οι υπόλοιποι να το εκλαμβάνουν ως ένα βασανιστικό μάθημα. Με το σκεπτικό αυτό, προφανώς, υπαγορεύτηκαν και οι τελευταίες απόψεις για το εκπαιδευτικό σύστημα της εν λόγω βουλευτίνας, που πρότεινε να καταργηθεί μέρος της ύλης στα Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, με το επιχείρημα ότι αποτελούν «νεκρές γλώσσες»! Τελικά, φαίνεται πως ο «συνωστισμός» τόσων ανθελληνικών και μη τεκμηριωμένων επιστημονικά εμμονών έχει απονεκρώσει κάθε ικμάδα σκέψης στον εγκέφαλο της κ. Ρεπούση.
Ωστόσο, θα πρέπει να τονίσουμε πως οι μεθοδευμένες αυτές προσπάθειες, που απώτερο σκοπό έχουν την απώλεια της εθνικής μας μνήμης, είναι παλιά «ιστορία». Τα σχολικά εγχειρίδια περιείχαν ανέκαθεν ιστορικές ανακρίβειες και στρεβλώσεις. Στις μέρες μας, όμως, συνυφαίνεται μια συνωμοσία σε βάρος της ελληνικής κοινωνίας, αφού, συστηματικά εξαρθρώνονται οι στυλοβάτες της παιδείας, που είναι η γλώσσα κι η ιστορία. Κι όπως είπε ο Αδ. Κοραής: «Πολιτεία που δεν έχει βάση την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο». Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις για επέκταση του ωραρίου διδασκαλίας των εκπαιδευτικών, για να συμπληρωθεί το ωράριο ειδικοτήτων, ανατίθεται η διδασκαλία της Ιστορίας σε θεολόγους, καθηγητές ξένων γλωσσών κτλ. Πώς, λοιπόν, δε διαφαίνεται μία ξεκάθαρη πρόθεση απαξίωσης της γνώσης, εξοβελισμού της κριτικής σκέψης, απώλεια της ιστορικής μνήμης και διαιώνισης της ημιμάθειας των ελλήνων μαθητών, προκειμένου να καταστούν πιο εύκολα υποχείρια των κρατούντων; Γιατί, δυστυχώς, ο λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του, αναγκάζεται να την ξαναζήσει, ανίκανος να προβλέψει τα ολέθρια αποτελέσματα άκριτων επιλογών, να αντιδράσει σε επίβουλα σχέδια.
Κι έρχομαι, τέλος, στον έτερο στόχο της συνωμοσίας αυτής, που συνυφαίνεται σε βάρος και του ελληνικού πολιτισμού, οι ρίζες του οποίου τροφοδοτούνται από τη σοφία της ελληνικής παράδοσης και τη δύναμη της Ορθοδοξίας, κι είναι το «ασύμβατο» με το πνεύμα του Νέου Λυκείου μάθημα των Θρησκευτικών.
Αναλογιστείτε, λοιπόν, το εξής: στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων διαβάζουμε συχνά για την τρομακτική αύξηση των αυτοκτονιών και την απόγνωση χιλιάδων συνανθρώπων μας που οδηγούνται σε απονενοημένα διαβήματα. Για ποιο λόγο δεν θέλουν να διδάσκονται οι μαθητές για το σεβασμό της ιερότητας της ανθρώπινης ζωής, προκειμένου να αποτραπούν αυτές οι αυτοχειρίες κι οι εκτρώσεις; Για ποιο λόγο να μην έχουν οι έφηβοι προβληματισμούς σχετικά με τα κίνητρα και τις αξίες στη ζωή, να βρουν απαντήσεις σε υπαρξιακά ερωτήματα και βασανιστικά ηθικά διλήμματα, να σκιαγραφήσουν την έννοια της ευτυχίας, απορρίπτοντας τον απατηλό κόσμο των ναρκωτικών, τη μοναξιά και την περιθωριοποίηση; Γιατί να μη διδαχθούν οι νέοι πως η αγάπη προς το πλησίον λυτρώνει; Ο ίδιος ο Κύριος σταυρώθηκε, για να μάς δείξει ότι δεν υπάρχει τίποτε σημαντικότερο στη ζωή από το να θυσιαζόμαστε από αγάπη για τους συνανθρώπους μας. Και, κυρίως, να μην φοβούνται αυτή τη Σταύρωση, αλλά να προσμένουν την Ανάσταση. Να νιώθουν ευγνωμοσύνη για το Θεό της Αγάπης, που μας δίνει «μια Ανατολή μετά από κάθε Δύση». Και με το ελπιδοφόρα αυτή σκέψη, να διαπερνά τη νεανική τους ψυχή, να μην μένουν παγιδευμένοι στα ζοφερά σκοτάδια της απελπισίας, αλλά να αναμένουν με στωικότητα το ζωογόνο φως της αυγής. Είναι προτιμότερο να ρίχνουμε τους νέους μας στη βίαιη κι ανταγωνιστική αρένα της καθημερινότητας, που συνθλίβει όνειρα επαγγελματικής και προσωπικής καταξίωσης, χωρίς καμία πνοή αισιοδοξίας;
Όλα τα παραπάνω αποτελούν το περιεχόμενο της διδασκαλίας του σχολικού εγχειριδίου των Θρησκευτικών της γ’ Λυκείου. Ξεφυλλίστε το από περιέργεια και σκεφτείτε αν οι γνώσεις που περιέχονται είναι ωφέλιμες ή επιβλαβείς για τους νέους μας. Ας μην αφήσουμε τη λήθη της καθημερινότητας και της σκληρής πραγματικότητας που βιώνουμε να επιτρέψει τη διάβρωση της εθνικής μας ταυτότητας. Ας δώσουμε στα παιδιά μας μία ελληνική κι Ορθόδοξη Παιδεία, που θα αποτελεί θεματοφύλακα της ιστορικής μνήμης και της εθνικής μας παράδοσης και εφαλτήριο για μια δυναμική πορεία ζωής, με ελπίδα, πίστη κι αγάπη.