Τεράστια προβλήματα διεθνών διαστάσεων, που αναταράζουν τη διεθνή αγορά ελαιολάδου, φαίνεται ότι προκαλεί η κατάρρευση της γιγάντιας και κορυφαίας στον κόσμο ισπανικής εταιρείας τυποποίησης ελαιολάδου “Deoleo” και η διεκδίκηση του ελέγχου της από την Ιταλία και διάφορες πολυεθνικές εταιρείες.
Γραφει ο δρ. Νίκος Μιχελάκης*
Η εξέλιξη αυτή προέκυψε σαν απόρροια μιας σειράς προβλημάτων τα οποία οδήγησαν τη “Deoleo” στις χειρότερες στιγμές από την ίδρυσή της και την έφεραν στην ανάγκη να πωλεί την πλειοψηφία των μετοχών της.
Μεταξύ των προβλημάτων αυτών κυριότερο είναι η επείγουσα ανάγκη πώλησης των μετοχών των ισπανικών Τραπεζών Bankia, Unicaja, Caixa, Kutxabank και BMN, που κατέχουν το 45% της γιγάντιας “Deoleo”, αλλά εξίσου σοβαρά είναι και το μηδενικό ενδιαφέρον της μεγάλης μετόχου της Ebro-foods (Πολυεθνικός Ομιλος Τροφίμων) για το ελαιόλαδο, τα άσχημα οικονομικά της, αλλά και το υψηλό χρέος της εταιρείας που φθάνει τα 470 εκατομμύρια ευρώ!
Στον όγκο των προβλημάτων αυτών προστίθεται και η έλλειψη ενός κύριου μετόχου και μιας ικανής διεύθυνσης που να επικεντρώνει το ενδιαφέρον της σε μια μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή στρατηγική και όχι μόνο στη βραχυπρόθεσμη οικονομική διάσταση.
Η εταιρεία “Deoleo A.E.” ιδρύθηκε το 2011, όταν η Τράπεζα της Μαδρίτης εξαγόρασε την οικογενειακή “Sos Cuetara” και γιγαντώθηκε αργότερα με την εξαγορά των πανίσχυρων ισπανικών Heritage, Carbonell, Koipe, Louit, Maya και το 2012 της μεγάλης Συνεταιρικής Hojiblanca και των γνωστών ιταλικών Bertolli, Carapelli Sasso και Friol.
Σύμφωνα με τα Μ.Μ.Ε. της Ισπανίας, η Ιταλία παίρνει δυναμικά μέρος στη διαδικασία της πώλησης της “Deoleo” μέσω του ιταλικού Στρατηγικού Ταμείου FSI (Fondo Strategico Italiano), το οποίο ενδιαφέρεται έντονα να αποκτήσει τον έλεγχο της “Deoleo” και να επανακτήσει έτσι τις μεγάλες ιταλικές φίρμες που αυτή είχε αποκτήσει το 2012.
Ενδιαφέρον όμως για την εξαγορά της “Deoleo” εκτός απο την ιταλική (FSI), η οποία κατά πρόσφατες πληροφορίες επισημοποίησε την προσφορά της για την αγορά του 30% των μετοχών, έδειξαν και η οι πολυεθνική Bunge και Cargil που δραστηριοποιούνται στα τρόφιμα και σπορέλαια καθώς και τα κεφάλαια κινδύνου CVC και η Carlyle.
Σοβαρές πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις στην Ισπανία
Οι εξελίξεις με τη “Deoleo”, όπως ήταν φυσικό, έχουν προκαλέσει στην Ισπανία μεγάλα προβλήματα με πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Η απώλεια εμβληματικών επιχειρήσεων της ισπανικής αγοράς τυποποιημένου ελαιολάδου με ισχυρή παγκόσμια προβολή, αποτελεί, σύμφωνα και με τα ισπανικά Μ.Μ.Ε., «ένα κρύο ντους» για την ισπανική κυβέρνηση και αποτελεί γι’ αυτή θέμα γοήτρου η αποτροπή της άλωσής της από την Ιταλία.
Ωστόσο, η δυσμενής οικονομική συγκυρία στην Ισπανία δεν φαίνεται να αφήνει περιθώρια για αντιμετώπιση του προβλήματος με κρατικούς ή τραπεζικούς ελιγμούς.
Μόνος σύμμαχος της Ισπανίας κάτω από τις συνθήκες αυτές θα μπορούσε να είναι ο Ομιλος Dcoop, η παλαιά Hojiblanca, ο όποιος είναι ήδη μέτοχος της Deoleo.
Ομως η Hojiblanca (όνομα ομώνυμης ισπανικής ποικιλίας που σημαίνει γαλανομάτα) που έχει την έδρα της στην Antequera της Μάλαγας και περιλαμβάνει στη δύναμή της περισσότερα από 90 ελαιοτριβεία. Ομως η Dcoop διευκρίνισε πλήρως τη θέση της: Προτίθεται να αυξήσει το μερίδιο των μετοχών της στη Deoleo εάν αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί με μια λογική τιμή. Διαφορετικά θα επιχειρήσει μια καλή διαπραγμάτευση για πώληση των δικών της μετοχών.
Τελικά, η σύγκρουση με την Ιταλία αναμένεται να είναι σφοδρή διότι και αυτή τελευταία έχει τα δικά της επιχειρηματικά σχέδια. Το κρατικό «Ιταλικό Στρατηγικό Ταμείο» (FSI), καίτοι αρχικά είχε άλλους στόχους (άμυνα, ασφάλεια, τεχνολογία, υποδομές), τον περασμένο χρόνο φαίνεται να έχει αλλάξει πορεία. Σύμφωνα με την ElConfidencial το FSΙ συμφώνησε με τις «Επενδύσεις Κατάρ» να ιδρύσει την εταιρεία «IQ made in Italy», που προορίζεται να επενδύσει 2 εκατομμύρια ευρώ σε προγράμματα που σχετιζόμενα με τα τρόφιμα, τη μόδα και την κατανάλωση.
Επομένως η λύση για την Ισπανία δεν είναι εύκολη, αλλά όπως τονίζουν τα Μ.Μ.Ε., θα πρέπει πάση θυσία να βρεθεί.
Θετικές ή αρνητικές οι συνέπειες για την Ελλάδα;
Η κατάρρευση της γιγαντιαίας και παγκόσμιας ηγέτιδας στον τομέα του ελαιολάδου ισπανικής “DEOLEO” και το πέρασμα στην Ιταλία δημιουργεί οπωσδήποτε πελώρια ερωτηματικά για τις συνέπειες που θα υπάρξουν στις αγορές ελαιολάδου των άλλων ελαιοπαραγωγικών χωρών.
Ειδικότερα όμως ενδιαφέρει, αν οι συνέπειες αυτές θα είναι θετικές ή αρνητικές για το ελληνικό ελαιόλαδο, λαμβάνοντας υπόψη την ποιοτική σύνθεσή του, η οποία κατά 95% τελευταία χρόνια είναι έξτρα παρθένο και από αυτό το 90% έχει οξύτητα κάτω από 0,5ο και είναι, όπως το χαρακτηρίζουν οι Ιταλοί, extrissimo.
Με βάση αυτό, η εκτίμηση είναι ότι το πέρασμα της Deoleo στην Ιταλία μπορεί να αποβεί θετικό, υπό την προϋπόθεση ότι το νέο σχήμα θα θέσει σαν στρατηγικό στόχο του την προώθηση του ποιοτικού ελαιολάδου όπως παραδοσιακά έκαναν οι ιταλικές εταιρείες.
Οι ισπανικές εταιρείες έχοντας σαν αναγκαστικό στρατηγικό στόχο τους την προώθηση των τεράστιων ποσοτήτων μειονεκτικών και λαμπάντε της χώρας τους, είναι αναγκασμένες, παρά τις διαφημιστικές αναφορές τους υπέρ της ποιότητα, στην πράξη να προωθούν όχι το έξτρα παρθένο, αλλά το «ελαιόλαδο» που είναι μίγμα μαϊναρισμένου και παρθένου.
*Ο δρ Νίκος Μιχελάκης, που είναι πρώην δ/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και επιστ. σύμβουλος του Σ.Ε.ΔΗ.Κ., ενώ το άρθρο δημοσιεύτηκε στα Χανιώτικα Νέα
