«Να ομονοήσουν το ΔΣ και το Εποπτικό Σ. προς όφελος του συνεταιρισμού»
Σε πρόσφατα δημοσιεύματα του τοπικού τύπου διαβάζω αμφισβητήσεις, καθώς επίσης και για παραλείψεις ενεργειών του Δ.Σ. του συνεταιρισμού Cretan Lines Σ. Π.Ε.
Διαβάζω επίσης αντιτιθέμενες απόψεις μελών του Δ.Σ. προς άλλα μέλη και ακόμη παρεμβάσεις, κυρίως, αναρμοδίων για τα θέματα του συνεταιρισμού.
Το περίεργο είναι, σ’ αυτά τα δημοσιεύματα, ότι όλοι οι αρθρογράφοι νομίζουν ότι τα γνωρίζουν όλα, όσα αφορούν στο συνεταιρισμό και αποφαίνονται.
Εδώ θα υπενθυμίσω αυτό που συνηθίζουμε να λέμε όλοι, κρίνοντας τις διοικητικές αποφάσεις, «εγώ αν ήμουν πρωθυπουργός θα….».
Θέλω επίσης να υπενθυμίσω ότι είναι πάρα πολύ εύκολο να κρίνεις έργο, το οποίο έγινε από άλλους. Το βρίσκεις έτοιμο και αποφαίνεσαι.
Έλα όμως που η λαϊκή ρήση, σ’ αυτές τις περιπτώσεις, σε προσκαλεί και σου λέει «ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα».
Ερωτώ λοιπόν όλους αυτούς τους «επικριτές» κατά των πράξεων του Δ.Σ. του συνεταιρισμού, μπορούν να πάρουν τη θέση του Δ.Σ. και να ενεργήσουν κατά καλύτερο τρόπο;
Αντί λοιπόν να «φωνασκούν», ας ζητήσουν από τη Γ.Σ. των συνεταίρων να τους επιλέξει για να ασκήσουν αυτοί τη Διοίκηση στο συνεταιρισμό.
- 1. Ο λόγος για τον οποίο έγινε αυτό το κείμενο.
1.1 Η απόφασή μου να αναφερθώ στο συγκεκριμένο θέμα οφείλεται στο ότι από το κείμενο των δημοσιευμάτων τα οποία έτυχε να πληροφορηθώ, προκύπτει ότι τα περισσότερα από αυτά διακατέχονται από άγνοια των κανόνων για τη λειτουργία των οργάνων του συνεταιρισμού. Συνέπεια αυτού του φαινομένου είναι να εμπλέκονται οι «αρθρογράφοι» σε θέματα που δεν αφορούν στην αρμοδιότητά τους και οπωσδήποτε στο θεσμικό όργανο του συνεταιρισμού το οποίο προσπαθούν να προβάλουν ή να κατηγορήσουν.
Κάπου – κάπου βέβαια, διαπιστώνω και υπερβάλλοντα ζήλο στην προσπάθεια των αρθρογράφων να εμφανιστεί έργο, θετικό ή αρνητικό, το οποίο όμως δεν αφορά στην αρμοδιότητα του εκάστοτε κριτή, όμως αυτός αποφαίνεται ως ειδικός.
1.2 Θεωρώ επίσης ότι είναι αναγκαίο να γνωρίσουν οι «αρθρογράφοι», ορισμένους από τους κανόνες οι οποίοι διέπουν τη λειτουργία του συνεταιρισμού.
Ειδικότερα:
– Η Cretan Lines ΣΠΕ είναι αστικός συνεταιρισμός, δηλαδή εκούσια ένωση προσώπων με οικονομικό σκοπό. Αυτό σημαίνει ότι ο συνεταιρισμός θα πρέπει να λειτουργεί με ιδιωτιοικονομικά κριτήρια
– Η Διοίκηση του συνεταιρισμού ασκείται από Διοικητικό Συμβούλιο 11 μελών (μόνο).
– Η τήρηση από το Δ.Σ. των διατάξεων του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της Γ.Σ. των μελών, του συνεταιρισμού, ελέγχεται από το Εποπτικό Συμβούλιο
– Η Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού είναι το ανώτατο όργανο του συνεταιρισμού και είναι αρμόδια να αποφασίζει για κάθε συνεταιριστική υπόθεση
– Κατά την παρ. 1 του άρθρου 17 του Ν 1667/86 περί συνεταιρισμών «για θέματα που δε ρυθμίζονται από το νόμο αυτόν εφαρμόζονται συμπληρωματικώς οι διατάξεις του εμπορικού και του αστικού δικαίου».
Πρόκειται δηλαδή για διακεκριμένες αρμοδιότητες, για το καθένα από τα όργανα λειτουργίας του συνεταιρισμού, η τήρηση των οποίων επιβάλλεται ώστε να αποφεύγονται συγχύσεις αρμοδιοτήτων και εφαρμογής διοικητικών πράξεων, ακόμη δε και για να μπορεί να καταλογιστεί η ευθύνη σ’ εκείνον στον οποίο αφορά κάθε πράξη.
1.3 Έκρινα σκόπιμο να περιλάβω στο παρόν κείμενο και ορισμένους κανόνες δεοντολογίας και τρόπο ενέργειας των ορκωτών λογιστών οι οποίοι επιβάλλονται από τα Διεθνή και τα Ελληνικά ελεγκτικά πρότυπα. Οι κανόνες αυτοί, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις δεν ετηρήθησαν, κατά τον έλεγχο στο συνεταιρισμό, αναφέρονται στη συνέχεια σε ιδιαίτερη παράγραφο.
1.4 Εξειδικεύοντας τις παρατηρήσεις μου, για όσα έγιναν από τα όργανα του συνεταιρισμού, έκρινα επίσης αναγκαίο να σημειώσω τα παρακάτω αναφερόμενα:
- 2. Το Διοικητικό Συμβούλιο
Είναι αρμόδιο να αποφασίζει κάθε πράξη που αφορά στη Διοίκηση του Συνεταιρισμού, στην διαχείριση της περιουσίας του και στην εν γένει επιδίωξη του σκοπού του.
Υποχρέωση των μελών του Δ.Σ., κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους είναι να καταβάλλουν την επιμέλεια που καταβάλλουν στις δικές τους υποθέσεις.
Ειδικότερα:
2.1 Θεωρώ ότι το Δ.Σ. δικαιολογημένα αρνήθηκε, μέσα στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων του να αποκαλύψει σε τρίτους (Διοικητικούς φορείς και άλλους) κείμενα «ιδιαίτερου περιεχομένου» (συμβάσεις και άλλα) που αφορούν στο έργο του συνεταιρισμού.
Η απαγόρευση πληροφόρησης οποιουδήποτε τρίτου για τα θέματα του συνεταιρισμού είναι νομοθετημένη από την εμπορική νομοθεσία (άρθρο 22α του ΚΝ 2190/20).
Η πληροφόρηση αυτή (κατά το άρθρο 39 του ΚΝ 2190/20) μπορεί να γίνεται μέσω της Γ.Σ. και αναφέρεται μόνο σε ορισμένα θέματα και υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Η ρύθμιση αυτή αποβλέπει στην προστασία του συνεταιρισμού από τον ανταγωνισμό, όποιος και αν είναι αυτός και συνεπώς το Δ.Σ. σύννομα ενεργεί, αρνούμενο την παροχή στοιχείων και πληροφοριών τα οποία είναι δυνατόν να βλάψουν το συνεταιρισμό.
Κατά τις απόψεις των ειδικών, αλλά και σύμφωνα με όσα έχει δεχθεί η νομολογία, το Δ.Σ. δικαιολογημένα αρνείται να δώσει αντίγραφα πρακτικών και σε μέλος του, όταν υφίσταται, λόγω του περιεχομένου του, κίνδυνος να βλάψει τα εταιρικά συμφέροντα, ιδίως δε να ωφελήσει, σε βάρος της εταιρίας, τους ανταγωνιστές της, (Ε. Λεβαντή Το Δίκαιον των εμπορικών εταιριών σελ. 834).
2.2 Η δημοσιοποίηση προθέσεως του Δ.Σ. για «τακτικά μηνιαία συμβούλια με πλήρη διευρυμένη σύνθεση» (π.χ. με συμμετοχή εκείνων οι οποίοι αναφέρονται στην παραγρ. 1 περίπτωση Α και Β του άρθρου 14 του καταστατικού), θα οδηγήσει σε εποικοδομητικό έργο, υπό την έννοια ενημερώσεως των εκτός του Δ.Σ. μελών, για θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος για τα οποία θα μπορούν και πρέπει οι τρίτοι (Διοικητικοί Φορείς αλλά και άλλοι) να προσφέρουν για το έργο του συνεταιρισμού.
- 3. Το Εποπτικό Συμβούλιο
Ελέγχει τις πράξεις του Δ.Σ. και την τήρηση των διατάξεων του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της Γενικής Συνέλευσης.
Για την εκτέλεση των καθηκόντων του το Ε.Σ. έχει δικαίωμα και καθήκον
– να λαμβάνει γνώση οποιουδήποτε βιβλίου, εγγράφου ή στοιχείου του συνεταιρισμού
– να διενεργεί λογιστικό και διαχειριστικό έλεγχο και
– να παρακολουθεί την πορεία των υποθέσεων του συνεταιρισμού.
Το Ε.Σ. έχει τη δυνατότητα να διορίζει ειδικούς, για τη διενέργεια λογιστικού και διαχειριστικού ελέγχου (π.χ. ορκωτών λογιστών).
Ιδιαίτερα αναφέρεται ότι:
Το Εποπτικό Συμβούλιο αν διαπιστώσει παραβάσεις του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της Γενικής Συνελεύσεως ή παρατυπίες, ως προς τη διαχείριση, υποδεικνύει στο Διοικητικό Συμβούλιο την επανόρθωσή τους και συγκαλεί τη Γενική Συνέλευση, όταν θεωρεί ότι πρόκειται για σοβαρές παραβάσεις ή παρατυπίες που μπορεί να βλάψουν τα συμφέροντα του συνεταιρισμού.
Θεωρώ αυτονόητο ότι στις περιπτώσεις που το Ε.Σ. θα διαπιστώσει παραβάσεις οι οποίες συνεπάγονται ποινικές κυρώσεις ή ακόμη και αποδεδειγμένες διαχειριστικές ανωμαλίες, θα πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία καταγγελίας αυτών των πράξεων και απευθείας στους αρμόδιους της Δικαιοσύνης.
3.1 Το Εποπτικό Συμβούλιο κατά την άποψή μου δεν έχει πειθαρχήσει στους οριοθετημένους κανόνες, για τις αρμοδιότητες του.
Ειδικότερα το Ε.Σ.:
– Με την από 14.4.2013 έκθεσή του, προς την 4η τακτική Γ.Σ. της 28.04.2013 αναφέρει ότι έκανε υποδείξεις προς το Δ.Σ. οι οποίες όμως δεν εισακούστηκαν.
Εύλογα συνεπώς μπορούμε να ισχυριστούμε ότι και για το Ε.Σ. οι υποδείξεις, οι οποίες έγιναν προς το Δ.Σ. δεν ήταν ουσιώδεις ώστε να δικαιολογήσουν τη σύγκληση της Γ.Σ. των συνεταίρων για να αποφασίσει.
Η άποψή μου είναι ότι η δημοσιοποίηση των εγγράφων τα οποία συμπεριλαμβάνει στην έκθεσή του το Ε.Σ., δεν ωφελούν το συνεταιρισμό.
Αντίθετα εκτιμώ ότι τα θέματα τα οποία έχουν τεθεί από το Ε.Σ. αφορούν στην αρμοδιότητα του Δ.Σ., το οποίο εκτιμά και αποφασίζει, κατά την κρίση του.
– Σχολιάζει το Ε.Σ., με την έκθεσή του, με έμφαση, οργανωτικά θέματα του συνεταιρισμού τα οποία ανάγονται στην αρμοδιότητα του Δ.Σ. Τα θέματα αυτά όπως εμφανίζονται στην έκθεση του ΕΣ, δεν περιλαμβάνονται στη δική του αρμοδιότητα (παρ. 2 του άρθρου 8 του Ν 1667/86)
– Δημοσιοποίησε την έκθεση των ορκωτών λογιστικών η οποία επίσης περιλαμβάνει παρατηρήσεις επί λειτουργικών ενεργειών.
Είναι αυτονόητο ότι η δημοσιοποίηση παρατηρήσεων, για λειτουργικές ενέργειες, μόνο ζημιά επιφέρει στο συνεταιρισμό
- Είτε βοηθώντας τον ανταγωνισμό
- Είτε αποθαρρύνοντας τους συμπολίτες από τους οποίους οι περισσότεροι δε μπορούν, θα έλεγα, να αξιολογήσουν το «επουσιώδες» των παρατηρήσεων.
Αυτό το «επουσιώδες» στην έκθεση του ΕΣ επιβεβαιώνεται και από το ότι δεν προκύπτει, από τα προαναφερόμενα κείμενα, οποιαδήποτε διαχειριστική ή ποινική πράξη, για να καταγγελθεί οπουδήποτε αλλά και στη δικαιοσύνη.
Θεωρώ υποχρέωσή μου να σημειώσω ότι σε συζήτηση που είχα με φίλους, οι οποίοι αγαπούν το συνεταιρισμό, υποστήριξα ότι οι ορκωτοί λογιστές θα έπρεπε να κληθούν μόνο αν υπήρχαν ενδείξεις για «διαχειριστικές ανωμαλίες». Σε κάθε άλλη περίπτωση οι ορκωτοί λογιστές (με τις παρούσες συνθήκες) δε μπορούν να προσφέρουν «καλό» στο συνεταιρισμό.
3.2 Είναι τόσο μεγάλη η σύγχυση στις πράξεις των οργάνων λειτουργίας του συνεταιρισμού, που φαίνεται ότι ο καθένας, στα όργανα αυτά, δεν γνωρίζει ποιό είναι το έργο του. Όλοι ενεργούν όλα.
Ενδεικτικώς αναφέρω ότι:
– Σύμφωνα με την παραγρ. 2 του άρθρου 5 του Ν. 1667/86, αλλά και σύμφωνα με το καταστατικό του συνεταιρισμού, η πρόσκληση της Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού αποτελεί υποχρέωση και γίνεται μόνο από το Δ.Σ.
Η πρόσκληση που έγινε για την προσεχή Γ.Σ. αναφέρεται ότι γίνεται από το Δ.Σ. «με τη σύμφωνη γνώμη και του Ε.Σ.»
Ερωτάται λοιπόν πώς μπορεί να δικαιολογηθεί η ανάμιξη του Ε.Σ. για την πρόσκληση της Τακτικής Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού, όταν η ενέργεια αυτή αποτελεί καθήκον και αποκλειστική υποχρέωση του Δ.Σ.;
– Στο από 14.04.2013 δελτίο τύπου του Ε.Σ. ανακοινώνεται (μάλιστα όπως αναφέρει η ανακοίνωση), σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις, «η έκθεση ελέγχου του Ε.Σ.».
Εγώ τουλάχιστον δε μπόρεσα να βρω στο καταστατικό του συνεταιρισμού, διάταξη που να αναφέρεται στο δικαίωμα του ΕΣ να δημοσιοποιήσει την έκθεσή του.
Με απλή ανάγνωση του καταστατικού του συνεταιρισμού η κοινοποίηση της εκθέσεως του Ε.Σ., προς τα μέλη του συνεταιρισμού γίνεται μόνο από το Δ.Σ. μαζί με τις υπό έγκριση οικονομικές καταστάσεις, πριν και κατά τη συνεδρίαση της Γ.Σ..
– Το Ε.Σ., μαζί με την έκθεσή του, κοινοποιεί και την έκθεση των ορκωτών λογιστών, ενώ η πρόσκληση του Δ.Σ. για τη Γ.Σ. αναφέρει (και σωστά κατά την άποψή μου) ότι θα αναγνωστεί. (είναι δικαίωμα του Δ.Σ. όχι υποχρέωση).
Αν αυτά δε σημαίνουν υπερβάλλοντα ζήλο του Ε.Σ. και επικάληψη του Ε.Σ. στις αρμοδιότητες του Δ.Σ. τι μπορεί να σημαίνουν;
- 4. Η Γενική Συνέλευση των μελών του συνεταιρισμού είναι το ανώτατο όργανο του συνεταιρισμού και δικαιούται να αποφασίζει για κάθε συνεταιριστική υπόθεση.
Στην αρμοδιότητα της Γενικής Συνέλευσης ανήκει – πέρα των άλλων:
– Η εκλογή και η απαλλαγή από κάθε ευθύνη του Δ.Σ. και του Ε.Σ.
– Η αξιολόγηση των εκθέσεων του Ε.Σ. για το έργο του Δ.Σ.
– Η έγκριση του ισολογισμού και των αποτελεσμάτων κάθε εταιρικής χρήσεως, δηλαδή του έργου του Δ.Σ.
– Η λήψη αποφάσεως για κάθε άλλο θέμα το οποίο αρμοδίως, τίθεται υπόψη της Γενικής Συνέλευσης.
Ας ευχηθούμε ότι η Γ.Σ. των συνεταίρων της 28.04.2013 θα αξιολογήσει τα πραγματικά περιστατικά και θα αποφασίσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, σωστές λύσεις.
- 5. Επί του περιεχομένου της εκθέσεως του Ε.Σ., επισημαίνω ενδεικτικώς τα εξής:
Επαναλαμβάνεται ότι το Ε.Σ. στις περιπτώσεις που θα διαπιστώσει παραβάσεις του νόμου, του καταστατικού και των αποφάσεων της Γενικής Συνελεύσεως ή παρατυπίες, ως προς τη διαχείριση υποδεικνύει στο Δ.Σ. την επανόρθωσή τους και συγκαλεί τη Γενική Συνέλευση όταν θεωρεί ότι πρόκειται για σοβαρές παραβάσεις ή παρατυπίες που μπορεί να βλάψουν τα συμφέροντα του συνεταιρισμού.
Στην από 14.04.2013 έκθεση του Ε.Σ., προς τη Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού, αναφέρονται:
– Προτάσεις για ενέργειες τις οποίες κρίνει ότι πρέπει να γίνουν για τη σωστή οργάνωση, για τη λειτουργία του συνεταιρισμού
– Ανάγκη να τεθούν υπόψη της Γ.Σ. «η λογιστική και ουσιαστική αποτύπωση της σημερινής καθαρής οικονομικής θέσεως του συνεταιρισμού».
Η άποψή μου είναι ότι το Ε.Σ., σφάλει και κατά το περιεχόμενό της από 14.04.2013 εκθέσεώς του, προς τη Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού.
Ειδικότερα:
6.1 Οι υποδείξεις του Ε.Σ. για οργανωτικά θέματα προς το Δ.Σ. δεν περιλαμβάνονται στις υποχρεώσεις του Ε.Σ. και σε καμία περίπτωση δε μπορούν να αποτελούν θέμα για το οποίο θα πρέπει να ασχοληθεί η Γ.Σ. Το Δ.Σ. θα αξιολογήσει τις υποδείξεις που θα του γίνουν θα αποφασίσει μέσα στις δυνατότητες που υπάρχουν και θα ενεργήσει.
Για τις συγκεκριμένες υποδείξεις του Ε.Σ. προς το Δ.Σ. (οι οποίες δεν απαγορεύεται να γίνουν από το Ε.Σ.), ερωτώ το Ε.Σ. είναι δυνατόν σήμερα το Δ.Σ. να αναλάβει το κόστος για τη συγκρότηση τριμελών επιτροπών από νομικούς, τεχνοκράτες, έμπειρους ναυτικούς κ.λ.π. Ασφαλώς όχι.
Είμαστε συνεπώς εκτός της πραγματικότητας.
6.2 Για την ανάγκη να τεθούν υπόψη της Γ.Σ. οι οικονομικές καταστάσεις του συνεταιρισμού, το Ε.Σ. ασφαλώς προτρέχει.
Προτρέχει επειδή το έργο αυτό αφορά στο Δ.Σ. το οποίο σύμφωνα με το νόμο και το καταστατικό έχει υποχρέωση να θέσει υπόψη της Γ.Σ. όλα τα στοιχεία, με δεδομένο ότι στην αρμοδιότητα της Γ.Σ. ανήκει η έγκριση του ισολογισμού και των αποτελεσμάτων της χρήσεως, (παρ. 1 περιπτ. στ του άρθρου 20 του καταστατικού).
6.3 Διαβάζοντας την πρόσκληση που έγινε, από το Δ.Σ., για τη Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού (η οποία μάλιστα γίνεται, όπως αναφέρεται, με τη σύμφωνη γνώμη και του Ε.Σ.) στο 2ο θέμα αναφέρεται συζήτηση για τον απολογισμό του Δ.Σ. και στο 3 θέμα αναφέρεται συζήτηση για την έκθεση του Ε.Σ..
Έτσι προς τί οι υποδείξεις του Ε.Σ., προς το Δ.Σ. μήπως για εντυπωσιασμό;
6.4 Από τα προαναφερόμενα προκύπτει επίσης ότι το Ε.Σ. δεν παρουσιάζει, στη Γ.Σ. των μελών του συνεταιρισμού, αξιόλογα θέματα της αρμοδιότητάς του.
Αυτός φαίνεται είναι ο λόγος για τον οποίο αναφέρεται αναρμοδίως σε επουσιώδη θέματα. Ίσως αυτός θα είναι και ο λόγος για τον οποίο το Ε.Σ. ζήτησε τη βοήθεια των ορκωτών λογιστών.
6.5 Θεωρώ επίσης αυτονόητο ότι το Ε.Σ. σε καμιά περίπτωση δε θα πρέπει να επιδιώκει την επίλυση των αμφισβητήσεών του, για όσα το Δ.Σ. ενεργεί ή δεν ενεργεί, δια δημοσιευμάτων στον τύπο ή με τη διαρροή σχετικών πληροφοριών οι οποίες εν τέλει δημοσιοποιούνται από άλλους.
6.6 Σύμφωνα με τον εμπορικό νόμο κάθε μέλος του Δ.Σ., όπως και του Ε.Σ., υποχρεούται σε αυστηρή τήρηση των απορρήτων του συνεταιρισμού, των οποίων έγινε γνώστης λόγω της ιδιότητας του ως Συμβούλου
Οφείλουν συνεπώς (όλοι) να τηρούν με ευλάβεια τους κανόνες εχεμύθειας οι οποίοι επιβάλλονται για τα θέματα του συνεταιρισμού.
6.7 Αξιοσημείωτο είναι τέλος ότι από το κείμενο της από 14.04.2013 εκθέσεως του Ε.Σ., προς την 4 Τακτική Γ.Σ. των συνεταίρων, δεν προκύπτει η διενέργεια, από το Ε.Σ., οποιασδήποτε συγκεκριμένης, ελεγκτικής διαδικασίας για λογιστικά ή διαχειριστικά θέματα.
- 6. Επί του περιεχομένου της εκθέσεως των ορκωτών λογιστικών, επισημαίνω ενδεικτικώς τα εξής:
6.1 Η από 27.3.2013 έκθεση του ορκωτού ελεγκτή – λογιστή Στ. Σαλούστρου «επί της οικονομικής διαχειρίσεως του συνεταιρισμού», σύμφωνα με το κείμενό της
– καταρτίστηκε σύμφωνα με την από 10.10.2012 απόφαση του Ε.Σ.
– η εντολή του ελέγχου ήταν «για διαχειριστικό έλεγχο της χρήσεως 2012 και για έλεγχο των αντίστοιχων οικονομικών καταστάσεων»
6.2 Διαβάζοντας το κείμενο της εκθέσεως του ορκωτού λογιστή εύκολα διαπιστώνεται ότι:
– Δεν υπάρχουν προβλήματα από το διαχειριστικό έλεγχο
– Όλο το περιεχόμενο της εκθέσεως περιορίζεται σε αναφορά – ανάλυση οικονομικών καταστάσεων του συνεταιρισμού, με ημερομηνία 31.12.2012.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στο αντίγραφο της εκθέσεως του ορκωτού λογιστή, όπως κοινοποιήθηκε με την έκθεση του Ε.Σ., δεν επισυνάπτονται, ο ισολογισμός του συνεταιρισμού της 31.12.2012, καθώς επίσης και το προσάρτημα επί του ισολογισμού (άρθρο 32 του καταστατικού)
Εύλογα συνεπώς μπορώ να ισχυριστώ ότι με τα κείμενα που δίδονται από το Ε.Σ. αλλά και από τον ορκωτό λογιστή δε μπορεί ο αναγνώστης να έχει πλήρη εικόνα της οικονομικής καταστάσεως του συνεταιρισμού.
Ενδεικτικώς σημειώνω ότι στο ενεργητικό, στις αξίες του συνεταιρισμού, εμφανίζεται (παραγρ. Δ. Ι. Αποθέματα) ως χρεωστικό υπόλοιπο (δηλαδή ως αξία) το σύνολο των αγορών σε καύσιμα (1.122.175 €) ενώ ήδη τα καύσιμα έχουν αναλωθεί και αναφέρονται και στις δαπάνες του συνεταιρισμού.
6.3 Σημειώνεται επίσης ότι ο έλεγχος των ορκωτών λογιστών, σε κάθε περίπτωση πρέπει να γίνεται με βάση τις γενικώς παραδεδεγμένες αρχές, τόσο από την επιστήμη, όσο και από τα οριοθέσια των ελεγκτικών οργανισμών και της εκάστοτε νομοθεσίας.
Σχετικώς υπενθυμίζω, με βάση τους κανόνες αυτούς, ότι:
– ο ελεγκτής, πρέπει να εκφράζει τη γνώμη του με σαφές και γενικώς εύληπτο λεκτικό και να μη χρησιμοποιεί λέξεις ή φράσεις οι οποίες επιδέχονται περισσότερες από μια ερμηνείες
– ο ελεγκτής στην περίπτωση που έχει αμφιβολίες για οποιοδήποτε θέμα, θα πρέπει, για να διευκρινιστούν οι αμφιβολίες του,
• να επεκτείνει τον έλεγχό του
- να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες και
- σε κάθε περίπτωση να ενημερώσει τη Διοίκηση της ελεγχόμενης μονάδας.
– Ρητώς ορίζεται επίσης, στους κανόνες της ελεγκτικής, ότι ο ελεγκτής οφείλει να αξιολογεί με προσοχή της παρατηρήσεις του, ώστε να μην αναγράφει παρατηρήσεις οι οποίες, ενώ δεν προσφέρουν τίποτα το χρήσιμο στον αναγνώστη, έχουν ως αποτέλεσμα να επιδρούν αρνητικά στην όλη εντύπωση που σχηματίζει ο αναγνώστης της έκθεσης
– Ο ελεγκτής σε κάθε περίπτωση οφείλει να είναι σαφής και συγκεκριμένος, για το αντικείμενο του ελέγχου του (ισολογισμού ή άλλο) και οι παρατηρήσεις του να είναι απολύτως εξακριβωμένες, συγκεκριμένες και θεμελιωμένες.
Διαβάζοντας το κείμενο της από 27.3.2013 εκθέσεως των ορκωτών λογιστών διαπιστώνω ότι οι πιο πάνω αρχές δεν ετηρήθησαν.
6.4 Στην έκθεση των ορκωτών λογιστών, αλλά και στα δημοσιεύματα, δίνεται μεγάλη έμφαση για μεγάλο ύψος υποχρεώσεων του συνεταιρισμού.
Ασφαλώς οι άνθρωποι που αγνοούν ότι η κάθε μια επιχείρηση για να δημιουργηθεί χρειάζεται κεφάλαια, βρίσκονται έξω από τα πράγματα.
Αυτά τα κεφάλαια, που χρειάζεται η κάθε επιχείρηση ή θα τα βάλει ο επιχειρηματίας (στην περίπτωσή μας οι συνεταίροι) ή θα τα δανειστεί, ο επιχειρηματίας.
Αυτή τη δεύτερη λύση διάλεξε, υποχρεωτικά, το Δ.Σ. του συνεταιρισμού και είναι λύση μέσα στις αρμοδιότητές του (και κατά το καταστατικό).
Όσοι αμφισβητούν αυτή τη λύση ας βρουν λύση να αναπτύξουν τη δραστηριότητα αυτή με ίδια κεφάλαια του συνεταιρισμού.
6.5 Δε θεωρώ σκόπιμο, για το παρόν κείμενο, να αναφερθώ σε αριθμούς και στις επί μέρους αναφορές στην έκθεση των ορκωτών λογιστών.
Θεωρώ όμως αναγκαίο να επισημάνω τα ακόλουθα σημεία:
α) Αναφέρουν οι ορκωτοί λογιστές ότι δεν καταμέτρησαν το υπόλοιπο του ταμείου.
Ίσως και αυτοί είναι μακρυά από τα πράγματα.
Όλοι γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ταμείο στην Creta Lines.
Για ποιό ταμείο λοιπόν ομιλούν οι ορκωτοί λογιστές για το άδειο; Όλοι γνωρίζουμε από τα δημοσιεύματα ότι το ταμείο του συνεταιρισμού είναι άδειο.
β) Δίνουν έμφαση στην ύπαρξη μεγάλων ζημιών του συνεταιρισμού. Ασφαλώς δε γνωρίζουν ότι το σύνηθες είναι να πραγματοποιεί ζημιές η κάθε μια καινούρια επιχείρηση. Απορώ πώς οι επικριτές του αρνητικού αποτελέσματος στην Creta Lines δεν το γνωρίζουν.
Μήπως ζουν σε άλλο χώρο από αυτόν των επιχειρήσεων;
Καλόν είναι να μην προτρέχουν.
γ) Οι ορκωτοί λογιστές δεν ενήργησαν μέσα στα όρια των κανόνων της λειτουργίας τους για τη διενέργεια ελέγχου και δεν ζήτησαν διευκρινίσεις, για τις παρατηρήσεις τους από το Δ.Σ. του συνεταιρισμού.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Creta Lines (του Δ.Σ.) στις 15.2.2013.
«Η μερική ενημέρωση για τις διαπιστώσεις των ορκωτών λογιστικών δεν έγινε στο Δ.Σ. ή μεμονωμένα σε μέλη του, αλλά σε άλλους, οι οποίοι και υποτίθεται ότι ενημερώνουν τον τύπο και την κοινωνία του Ρεθύμνου».
Θεωρώ επίσης σκόπιμο να σημειώσω ότι η παράλειψη των ορκωτών λογιστικών να ακούσουν και τις απόψεις του Δ.Σ. του συνεταιρισμού έρχεται σε αντίθεση και με την παραγρ. 2 του άρθρου 20 του Συντάγματος, κατά την οποία:
«το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασης του ενδιαφερόμενου ισχύει και για κάθε διοικητική ενέργεια ή μέτρο που λαμβάνεται σε βάρος των δικαιωμάτων ή συμφερόντων του».
6.6 Θεωρώ σκόπιμο να επισημάνω επίσης ότι για το διαχειριστικό έλεγχο, οι διατάξεις του Κ.Β.Σ. λαμβάνονται υπόψη μόνο επικουρικώς.
α) Στο διαχειριστικό έλεγχο έχει σημασία να βεβαιωθεί ότι η συγκεκριμένη δαπάνη (η καταβολή) έγινε πράγματι και έγινε για το συνεταιρισμό.
Δεν είναι συνεπώς δικαιολογημένη η αναφορά των ορκωτών λογιστών για το ότι καταβλήθησαν ποσά χωρίς δικαιολογητικά (κατά τον Κ.Β.Σ.).
Ο ελεγκτής οφείλει να αναφέρει ποιά είναι τα συγκεκριμένα ποσά που κατεβλήθησαν και ποιά είναι τα δικαιολογητικά, για τα ποσά αυτά, που δεν υπάρχουν.
Έτσι οι αναφορές τους για τις κατά τα προαναφερόμενα, παρατηρήσεις τους, είναι αόριστες και ανεπίδεκτες εκτιμήσεως.
β) Συμπερασματικώς μπορώ να υποστηρίξω ότι, η από 27.3.2013 έκθεση των ορκωτών λογιστών, στην οποία δεν αναφέρεται ποιός είναι ο παραλήπτης (δηλαδή σε ποιόν απευθύνεται;, στο κοινό;) περιλαμβάνει κείμενο παρατηρήσεων οι οποίες ενώ δεν προσφέρουν οτιδήποτε το ουσιώδες για τον αναγνώστη έχουν επιδράσει αρνητικά στην όλη εντύπωση για τα θέματα του συνεταιρισμού και του έργου της Διοίκησής του, στην προσπάθεια για την ακτοπλοϊκή σύνθεση του Ρεθύμνου με τον Πειραιά.
Η έκθεση αυτή κατά βάση αναφέρεται σε παρατηρήσεις περί την εφαρμογή του Κ.Β.Σ., ο οποίος ήδη έχει καταργηθεί από 01.01.2013 (Ν. 4093/12) και περαιτέρω σχολιάζει θέματα φορολογίας εισοδήματος, κατά τις γενικές διατάξεις, ενώ είναι γνωστόν ότι οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις έχουν ιδιαίτερο φορολογικό καθεστώς.
Έτσι επιβεβαιώνεται ότι ο έλεγχος των ορκωτών λογιστών είναι έξω από τα πράγματα.
6.7 Οι ορκωτοί λογιστές δίνουν έμφαση στην έκθεσή τους για το ότι ορισμένα από τα πρακτικά του Δ.Σ. δεν έχουν υπογραφεί.
Σύμφωνα με τις ερμηνείες που έχουν δοθεί από ειδικούς (Γεωργακόπουλος Λ) «η μη καταχώρηση αποφάσεων του Δ.Σ. στο βιβλίο πρακτικών αυτού δεν επιφέρει ακυρότητα ή ακυρωσία αυτών» (Ε. Λεβαντή το δίκαιο των εμπορικών εταιριών σελ. 810).
Σχετικώς έχει γίνει επίσης δεκτό ότι η παράλειψη υπογραφής του πρακτικού του Δ.Σ., από σύμβουλο ο οποίο συμμετείχε στη συνεδρίαση, δεν επιδρά στο κύρος της απόφασης η οποία ελήφθει.
Καλό συνεπώς θα ήταν οι ορκωτοί λογιστές να μην επιχειρούν αναφορές για θέματα τα οποία έχουν λυθεί, τουλάχιστον, από τους ερμηνευτές των νόμων.
- 7. Άλλες παρατηρήσεις
Κρίνω επίσης αναγκαίο να αναφερθώ σε ορισμένες περιπτώσεις ανακοινώσεων στον τύπο οι οποίες, από τη φύση τους, επιδρούν δυσμενώς στην πορεία του συνεταιρισμού.
7.1 η άποψη ότι το Δ.Σ. του συνεταιρισμού όφειλε να ακολουθήσει τις υποδείξεις του Ε.Σ. ή του δικηγόρου ή άλλων συμβούλων, είναι στο σύνολο της εσφαλμένη.
Η άποψη αυτή έρχεται να δεχθεί ότι «οι σύμβουλοι αυτοί» υποκαθιστούν το Δ.Σ., οι σύμβουλοι ασκούν τη Διοίκηση του συνεταιρισμού και συνεπώς το Δ.Σ. καθίσταται διακοσμητικό όργανο.
Η Διοίκηση κάθε οικονομικού οργανισμού χρησιμοποιεί τους συμβούλους για να τη συμβουλεύουν όχι για να της επιβάλλουν λύσεις.
Η Διοίκηση ακούει τις απόψεις όλων αυτών αλλά η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται μόνο από τη Διοίκηση, εκτιμώντας τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες μέσα στις οποίες λειτουργεί.
8.2 Μεγάλη δημοσιότητα έχει δοθεί για την πιθανότητα επιβολής έκτακτης εισφοράς στους συνεταίρους της Creta Lines.
Η άποψή μου είναι ότι ο «θόρυβος αυτός ο οποίος φαίνεται να αρχίζει από το Ε.Σ. αποτελεί βλαπτική ενέργεια για την Creta Lines.
Στην παράγραφο 3 του άρθρου 4 του Ν 1667/86, περί συνεταιρισμών αναφέρεται ότι:
«το καταστατικό μπορεί να ορίζει ότι οι συνεταίροι υποχρεούνται να καταβάλουν ορισμένο χρηματικό ποσό για την κάλυψη ζημιών του συνεταιρισμού».
Τέτοια ή άλλη σχετική διάταξη, για πρόσθετες υποχρεώσεις των συνεταίρων της Creta Lines, δεν αναφέρεται στο καταστατικό. Προς τι λοιπόν ο θόρυβος; Μήπως για να αποθαρρύνουμε τους συμπατριώτες μας για νέες συμμετοχές;
Ας προσέχουν οι ψηθιριστές.
8.3 Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει δεκτά από τους κανόνες τις ελεγκτικής.
Ο όρος «Διαχειριστική ανωμαλία» σημαίνει τη σκόπιμη διαστρέβλωση των οικονομικών πληροφοριών από ένα ή περισσότερα πρόσωπα της Διοίκησης ή του προσωπικού της οικονομικής μονάδας ή από τρίτους.
Αναφορά, για σκόπιμη διαστρέβλωση των οικονομικών πληροφοριών περί τη διαχείριση των θεμάτων του συνεταιρισμού δεν αναφέρεται σε έκθεση των ελεγκτών (ορκωτών λογιστικών και Ε.Σ.).
Με τα δεδομένα αυτά οι ορκωτοί λογιστές όπως και το Ε.Σ. αποκλείουν την ύπαρξη «διαχειριστικής ανωμαλίας» στο συνεταιρισμό.
Υπενθυμίζεται περαιτέρω ότι τα ακούσια σφάλματα στις «οικονομικές πληροφορίες» αναφέρονται ως «λάθος».
Αδικαιολόγητα συνεπώς αναφέρουν, τα κάθε μορφής δημοσιεύματα στον τύπο, για «διαχειριστικές ανωμαλίες» στο συνεταιρισμό.
8.4 Είναι επίσης αναγκαίο να δεχθούμε ότι ο καθένας μας μπορεί και επιβάλλεται να έχει άποψη.
Όμως η κάθε άποψη, σε καμία περίπτωση δε μπορεί να έχει περιεχόμενο αντίθετο προς τους οριοθετημένους κανόνες σύννομης και καλής λειτουργίας των οικονομικών οργανισμών.
9 Συμπέρασμα
Ύστερα από όσα αναφέρω πιο πάνω έχω την άποψη ότι καλό είναι να ομονοήσουν τα μέλη του Δ.Σ. και τα μέλη του Ε.Σ., προς όφελος του συνεταιρισμού.
Το καθένα από τα όργανα διοικήσεως του συνεταιρισμού να περιοριστεί στα, κατά το νόμο και το καταστατικό, καθήκοντά του και το Ε.Σ. να σταματήσει να επεμβαίνει σε έργα Διοίκησης του συνεταιρισμού.
Ιδιαιτέρως να φροντίσουν, τα μέλη των συμβουλίων του συνεταιρισμού, για την αυστηρή τήρηση των κανόνων εχεμύθειας και σε κάθε περίπτωση να τηρούν τα απόρρητα του συνεταιρισμού, τα οποία πληροφορήθηκαν λόγω της ιδιότητας των ως συμβούλων. Σχετικώς υπενθυμίζεται το άρθρο 914 του ΑΚ, όπως και η παραγρ. 2 του άρθρου 63 γ του ΚΝ 2190/20, για το Ε.Σ. ως ελεγκτού στο συνεταιρισμό.
Στο σημείο αυτό επαναλαμβάνεται ότι η διαρροή των απορρήτων του συνεταιρισμού, θα έλεγα με βεβαιότητα, οδηγεί σε βλάβη των συμφερόντων του συνεταιρισμού.
Ένα άλλο σημαντικό συμπέρασμα, από την αξιολόγηση των κειμένων τα οποία έχω διαβάσει, σχετικώς με τα θέματα στης Creta Lines, αποτελεί η διαπίστωση ότι:
– Εμφανίζονται φαινόμενα «λεονταρισμού» και ακόμη
– Εμφανίζονται τάσεις ηγεμονίσκων, προφανώς για αυτοπροβολή και επιβολή
Οι αντεγκλήσεις, τόσο των προαναφερομένων οργάνων, όσο και όλων των άλλων «καλοθελητών», μόνο ζημιά προκαλούν στο συνεταιρισμό.
Συμπερασματικώς μπορώ επίσης να τονίσω ότι δε μπορώ να φανταστώ ότι υπάρχει Ρεθυμνιώτης ο οποίος επιδιώκει τη ματαίωση της δρομολόγησης του πλοίου στη γραμμή Ρεθύμνου Πειραιά.
Πιστεύω ότι όλοι θέλουν το καλό του τόπου, ο καθένας με το δικό του τρόπο.
Όμως η Διοίκηση του συνεταιρισμού πρέπει να γίνεται μόνο από το Δ.Σ. χωρίς αυθαίρετες παρεμβάσεις οποιουδήποτε τρίτου, συμπεριλαμβανομένου και του Εποπτικού Συμβουλίου.
Ακόμα συνιστώ σ’ αυτούς που νομίζουν ότι θα τα καταφέρουν καλύτερα από το Δ.Σ. του συνεταιρισμού, ας δοκιμάσουν να ζητήσουν την εκλογή τους, ως μελών του Δ.Σ. από τη Γ.Σ. του συνεταιρισμού.
Είναι βέβαιον ότι τότε (αυτοί οι σημερινοί «Πρωθυπουργοί») θα μας τα λένε αλλιώς.
Τελειώνοντας θέλω να βεβαιώσω ότι δε γνωρίζω κατ’ όψιν, ούτε τα μέλη του Δ.Σ. ούτε τα μέλη του Ε.Σ., οφείλουμε όμως όλοι να βοηθήσουμε στο έργο τους, με νηφαλιότητα, με καλοσύνη και με αναγνώριση της προσπάθειάς τους για έργο, προς όφελος και του Ρεθύμνου.
Ας προσπαθήσουμε όλοι.
Η σκοπιμότητα για τη δρομολόγηση του πλοίου, στη γραμμή Ρέθυμνο – Πειραιά, έχει αναπτυχθεί σε δημοσίευμα στην εφημερίδα ΡΕΘΕΜΝΟΣ, στις 06.02.2010, στο φύλλο με αριθμό 501, στο οποίο μπορεί να προσφύγει οποιοσδήποτε θα θέλει να πληροφορηθεί γι’ αυτήν.
Τάσος Παλιεράκης
Αθήνα 24.04.2013