Του Εμμανουήλ Ακουμιανάκη
Πολιτικού Επιστήμονα
E-mail:emmakoum@otenet.gr
Καμία σχέση ο τίτλος με τον ενικό του θηλυκού της τηλεοπτικής σειράς. Δεν την παρακολουθούσα άλλωστε. Ούτε την ομώνυμη ταινία «Das Leben der Anderen» έχω δει. Απλά μου ήρθε η έμπνευση να κάνω συγκρίσεις σήμερα. Στη ζωή πολλές φορές αποφεύγουμε τις συγκρίσεις, ειδικά όταν δεν μας συμφέρουν. Σχεδόν πάντα τις επιδιώκουμε όταν μας ευνοούν. Κάνουμε παρέα εκείνους που μας κατανοούν και μας επιβραβεύουν. Διώχνουμε όσους μας κριτικάρουν κι ας ξέρουμε βαθιά μέσα μας ότι έχουν δίκιο. Μπουχτίσαμε με τις αναλύσεις της κρίσης. Κουραστήκαμε με όσα γύρω μας συμβαίνουν και είναι μίζερο να αρχίσουμε να γκρινιάζουμε με όσα υποθέτουμε ότι θα συμβούν. Σκεφτόμαστε πως θα είμαστε του χρόνου, ενώ δεν γνωρίζουμε αν θα ζούμε. Κάναμε μια ανασκόπηση στη ζωή μας και διαπιστώσαμε ότι τα περισσότερα όνειρά μας δεν έχουν πάρει σάρκα και οστά ακόμη. Έπρεπε να μεγαλώσουμε για να μάθουμε να ζητάμε και να δεχόμαστε συγγνώμη.
Οι ζωές των άλλων λοιπόν φίλες και φίλοι. Εκείνες οι ζωές των φίλων μας, των εχθρών μας, των γειτόνων μας, των συγγενών μας. Οι ζωές που θα θέλαμε να έχουμε χωρίς να τις ξέρουμε. Οι ζωές των ανθρώπων που χάθηκαν πρόωρα σε σχέση με τους υπόλοιπους. Οι αθώες υπάρξεις που από παιδιά ωρίμασαν απότομα και έγιναν άντρες μονομιάς. Τα κορίτσια που έγιναν γυναίκες σε ένα βράδυ. Της ζωής μας το φως που σε μια στιγμή έγινε σκοτάδι. Και εμείς που μια ζωή ασχολούμασταν με τις ζωές των άλλων και ξεχάσαμε τη δική μας. Εμείς που ο εγωισμός μας, μας έχρισε δικαστές άλλων, χωρίς δική μας αυτοκριτική. Εμείς που θαμπωθήκαμε από την εικόνα και ξεχάσαμε την ηθική. Κι είμαστε εμείς εκείνοι που την μια μέρα αποθεώναμε και την άλλη λοιδορούσαμε. Κι είμαστε εμείς οι ίδιοι που όταν κάποιοι άρχισαν να «σηκώνουν πέτρες» αναζητώντας ευθύνες, κρυφτήκαμε. Και ενώ μόνοι μας επιλέγαμε, προτιμούσαμε, ψηφίζαμε και χειροκροτούσαμε, τώρα αναζητούμε ενόχους και συνενόχους για να απαλύνουμε τις τύψεις μας. Φύγαμε κρυφά από το θέατρο πριν την τελευταία σκηνή, πριν ανάψουν τα φώτα, γιατί δεν αντέξαμε να δούμε το τέλος. Τελικά, ακόμα έχουμε την απορία για το αν υπήρξε ή όχι «happy end».
Σας παραξενεύω πάλι σήμερα. Το γνωρίζω αλλά δεν το επιδιώκω. Το αισθάνομαι αλλά δεν το πράττω συνειδητά. Είναι αυτός ο ποιητικός οίστρος που μερικές φορές με παρασύρει. Είναι κι είδηση που άκουσα πριν τρείς μέρες, ότι η χώρα σώθηκε. Από ποιους άραγε; Είναι που η ομάδα που πάει για πρωτάθλημα πήρε το Μάκη και τον Άδωνη. Έρχεται και το τριήμερο της Αποκριάς κι εμείς δεν έχουμε αποφασίσει ακόμα τι θα ντυθούμε. Είναι που θέλουν να πάει και το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου στο Ηράκλειο. Εκλιπαρώ τους αγαπητούς Ηρακλειώτες να αποσυρθούν από τη διεκδίκηση του εν λόγω τμήματος. Εμείς το έχουμε περισσότερο ανάγκη, τους διαβεβαιώνω. Κι εκείνα τα πανό μπροστά από το Δημαρχείο που γράφουν για ανεπιθύμητους, για αλυσίδες, για αντίσταση και για σκλάβους. Κι εκείνα τα έργα στον Κουμπέ που δε λένε να τελειώσουν. Μου τη σπάει εκείνη η λακκούβα, που ενώ τη θυμάμαι το βράδυ, κάθε πρωί πέφτω μέσα. Χάθηκαν όλα, βρέχει κάθε μέρα και κάνει και κρύο. Κουράστηκα, χαιρετώ και φεύγω.
Το σύστημα είναι πάντα σύστημα και σύστημα παραμένει. Πάντα είχε πυραμιδικό σχήμα και περιεχόμενο. Στην κορυφή βρίσκονται πάντα οι εξουσιαστές, δικοί και ξένοι. Οι φύλακες και οι αυλοκόλακες πιο κάτω. Πιο κάτω βοηθοί, σφουγγοκωλάριοι, κομματικά στελέχη, ιστάμενοι και προϊστάμενοι. Κι εμείς στη βάση της πυραμίδας αμέτοχοι, συμμέτοχοι και συνένοχοι. Πότε καταπιεσμένοι και πότε ελεύθεροι σε μια αίσθηση πλασματικής ελευθερίας. Άργησα να το καταλάβω αλλά ποτέ δεν είναι αργά: τελικά οι ζωές των άλλων είναι σαν τις δικές μας.