Απαιτείται η λήψη προληπτικών μέτρων για την αποφυγή εμφάνισης κρούσματος – Προσοχή συνιστούν οι ειδικοί και για τον ιό από τον δυτικό Νείλο
Της Στέλλας Μαθιουδάκη
Την προσοχή των συναδέλφων του εφιστά και στο Ρέθυμνο ο αντιπρόεδρος του τοπικού συλλόγου ξενοδόχων, Ευγένιος Φραγκιαδάκης, με αφορμή την εμφάνιση κρουσμάτων της νόσου των λεγεωνάριων. Σύμφωνα με τον ίδιο όλες οι ξενοδοχειακές μονάδες θα πρέπει να λαμβάνουν έγκαιρα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα για την αποφυγή εμφάνισης τέτοιων κρουσμάτων. 
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί τριάντα οκτώ συνολικά κρούσματα λεγεωνέλλωσης σε αλλοδαπούς τουρίστες, καταγράφηκαν τη διετία 2010-2011 στο νησί μας. Για το λόγο αυτό η διεύθυνση δημόσιας υγείας της αντιπεριφέρειας έδωσε στη δημοσιότητα μία λίστα με τα προληπτικά μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν και στις ξενοδοχειακές μονάδες του νομού μας (και όχι μόνο) για την αποφυγή εμφάνισης κρούσματος της νόσου των λεγεωνάριων.
Η νόσος των λεγεωνάριων οφείλεται στο βακτηρίδιο Legionella Pneumophila, που αναπτύσσεται στα επιφανειακά νερά. Η λεγεωνέλλα επιβιώνει αδρανής σε χαμηλές θερμοκρασίες και αναπτύσσεται, καθώς και πολλαπλασιάζεται σε θερμοκρασίες μεταξύ 20οC και 45οC κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, όπως για παράδειγμα όπου υπάρχει σκουριά, πουρί, άλατα και άλλα βακτηρίδια. Έτσι σχηματίζεται η μολυσμένη βιομεμβράνη που απελευθερώνει συνεχώς μικροοργανισμούς στο δίκτυο του νερού.
Η λεγεωνέλλα μεταδίδεται κυρίως αερογενώς με την εισπνοή λεπτών σταγονιδίων από κλιματιστικά μηχανήματα, spa, πισίνες, συντριβάνια, ντούς ή και κατά το πλύσιμο των χεριών και εκδηλώνεται ως πνευμονία, με συμπτώματα όπως πυρετός, βήχας, πόνοι στο στήθος και δύσπνοια. Στην ομάδα υψηλού κινδύνου νόσησης περιλαμβάνονται, τα άτομα άνω των 50 ετών, οι καπνιστές, τα άτομα με παθήσεις, όπως σακχαρώδη διαβήτη, νεοπλασματικά νοσήματα, πνευμονοπάθειες, νεφρική ανεπάρκεια και γενικά άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό
σύστημα.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες η Ελλάδα ως μεσογειακή χώρα διαθέτει θεωρητικά όλες τις προϋποθέσεις για την εμφάνιση λοιμώξεων από λεγεωνέλλα, ενώ κρίσιμες είναι οι μεγάλες χρονικές περίοδοι κατά τις οποίες, ειδικά οι ξενοδοχειακές μονάδες παραμένουν κλειστές ή υπολειτουργούν, με αποτέλεσμα το νερό του δικτύου διανομής να μπορεί να θεωρηθεί «στάσιμο», δηλαδή είναι σε κατάσταση που ευνοεί την ανάπτυξη της λεγεωνέλλας.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί πως με βάση τις παρατηρήσεις των αρμόδιων, στις περισσότερες περιπτώσεις τα ελεγχθέντα δείγματα νερού, όσο και οι αυτοψίες των υγειονομικών υπαλλήλων απέδειξαν ότι δεν πληρούνταν οι προβλεπόμενες συνθήκες πρόληψης παρουσίας του παθογόνου μικροβίου στα δίκτυα ύδρευσης. Τονίζεται επίσης πως από τα ξενοδοχεία που παρουσιάζουν μόνιμο πρόβλημα, τα τουριστικά γραφεία αποσύρουν άμεσα τους πελάτες τους και εκδίδονται οδηγίες αποκλεισμού τους από την τουριστική αγορά με ότι αυτό συνεπάγεται για τον εγχώριο τουρισμό.
Τα προληπτικά μέτρα
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες τα επικίνδυνα σημεία, στα οποία μπορεί να γίνει η ανάπτυξη και η μετάδοση της λεγεωνέλλας, καθώς και τα προληπτικά μέτρα που μπορούν να ληφθούν είναι τα εξής:
1. Το ζεστό νερό μεταξύ των 20οC και 45οC.
2. Οι συσκευές θέρμανσης (boiler) και οι δεξαμενές αποθήκευσης του ζεστού νερού. Συνεχής διατήρηση θερμοκρασίας στους 55οC – 60οC, περιστασιακά να γίνεται θερμικό σοκ (άνοδος της θερμοκρασίας στους 70οC-80οC και κυκλοφορία του νερού σε όλο το δίκτυο) – Παρακολούθηση και καταγραφή των θερμοκρασιών.
3. Οι πύργοι ψύξης, οι εξατμιστικοί συμπυκνωτές και οι υγραντήρες. Συστηματική συντήρηση μηχανικών τμημάτων, χημικός καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων
4. Τα ντους και οι βρύσες.
5. Οι σωληνώσεις δικτύου ύδρευσης με μικρή ή μηδενική ροή νερού (αυτό περιλαμβάνει βρύσες και ντους σε δωμάτια ξενοδοχείων που δε χρησιμοποιήθηκαν για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο της μιας εβδομάδας). Διαδικασία flushing (ανοικτές βρύσες με μεγάλη ροή για 10-15 λεπτά για να απομακρύνεται το στάσιμο, πιθανώς μολυσμένο, νερό από το δίκτυο).
6. Οι δεξαμενές ζεστού και κρύου νερού, κολυμβητικές δεξαμενές, spa, διακοσμητικά σιντριβάνια και καταρράκτες κ.τ.λ.
Καθαρισμός, συνεχής απολύμανση με χλώριο.
7. Η ιλύς (λάσπη) στις δεξαμενές νερού, η βιομεμβράνη και οι επικαθίσεις (άλατα-πουρί) που βρίσκονται στις επιφάνειες των σωληνώσεων των ντους και των βρυσών, των δεξαμενών, τα «τυφλά» σημεία στο σύστημα ύδρευσης. Τακτικός καθαρισμός, αλλαγή των εξαρτημάτων σε μπαταρίες βρυσών-ντους που έ-χουν άλατα ή άλλες επιστρώσεις, απολύμανση.
8. Τα συστήματα ποτίσματος κήπων, κ.λ.π. Να προτιμάται το πότισμα στάγδην (στη ρίζα του φυτού) και όχι η τεχνητή βροχή για να αποφεύγεται η δημιουργία σταγονιδίων.
Σημειώνεται τέλος για περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με το θέμα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν ν’ απευθύνονται στη διεύθυνση δημόσιας υγείας και κοινωνικής μέριμνας της αντιπεριφέρειας (τμήμα περιβαλλοντικής υγιεινής και υγειονομικού ελέγχου), στην οδό Ζαμπελίου 34 και το τηλέφωνο: 28313-43316, -318.
Οδηγίες για την αντιμετώπιση και του
ιού από τον δυτικό Νείλο
Στο μεταξύ, πέρα από τη νόσο των λεγεωνάριων, η αρμόδια διεύθυνση της αντιπεριφέρειας ανακοίνωσε τα παρακάτω μέτρα για την αντιμετώπιση της λοίμωξης και από τον ιό του δυτικού Νείλου:
Έτσι, σύμφωνα με τους ειδικούς, ο εν λόγω ιός είναι ένα νόσημα που αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στην επαρχία του δυτικού Νείλου στην Ουγκάντα το 1937 και μεταδίδεται από το τσίμπημα του μολυσμένου κουνουπιού ενώ δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο. Περισσότερο από το 80% των ατόμων που μολύνονται δεν εκδηλώνουν συμπτώματα και μόνο το 20% παρουσιάζουν ήπια νόσο. Λιγότερο από το 1% αυτών των ατόμων εμφανίζουν σοβαρή νόσο (συνήθως σε ηλικίες άνω των 65 ετών). Προς το παρόν δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο, ούτε ειδική θεραπεία για την λοίμωξη, ενώ τα μέτρα προφύλαξης επικεντρώνονται σε μέτρα μείωσης έκθεσης σε τσιμπήματα κουνουπιών.
Σε ότι αφορά στους τρόπους αποφυγής τσιμπήματος κουνουπιών, οι ειδικοί συνιστούν:
– Χρήση εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα ή πάνω από τα ρούχα (χρόνος δράσης των εντομοαπωθητικών 1-5 ώρες).
– Χρήση εντομοκτόνων στον αέρα (αεροζόλ, ταμπλέτες, εξατμιζόμενο διάλυμα, σπιράλ).
– Χρήση κατάλληλων ενδυμάτων (ρούχα που καλύπτουν όσο περισσότερο το σώμα), πιο αποτελεσματικά είναι τα φαρδιά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
– Αντικουνουπικά πλέγματα – σίτες που εμποδίζουν την είσοδο κουνουπιών στα σπίτια.
– Χρήση κουνουπιέρας σε περιοχές με μεγαλύτερη πυκνότητα κουνουπιών ή σε περιπτώσεις που δεν ενδείκνυται η χρήση άλλων μέσων π.χ. σε βρέφη κάτω των 2 μηνών.
– Απομάκρυνση στάσιμου νερού από λεκάνες, βάζα, γλάστρες, παλιά λάστιχα, υδρορροές και άλλα μέρη του κήπου, ώστε να μην έχουν πρόσβαση τα κουνούπια σε λιμνάζοντα νερά που αποτελούν σημεία εναπόθεσης των αυγών τους.
Σημειώνεται ακόμα ότι το έδαφος που παραμένει για μεγάλα χρονικά διαστήματα υγρό μπορεί να αποτελέσει σημείο εναπόθεσης αυγών.
– Χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών. Ο δροσερός αέρας μειώνει την δραστηριότητα των κουνουπιών, αλλά δεν τα σκοτώνει. Η χρήση ανεμιστήρων (κυρίως οροφής )δυσχεραίνει την προσέγγιση των εντόμων.
– Καλό κούρεμα γρασιδιού, θάμνων, φυλλωσιών διότι είναι σημεία που βρίσκουν καταφύγιο τα ενήλικα κουνούπια.
– Χρήση λαμπτήρων κίτρινου χρώματος για τον φωτισμό εξωτερικών χώρων διότι προσελκύουν λιγότερο τα κουνούπια.