Νέο Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο με αναπτυξιακά χαρακτηριστικά
ΣΤΟ ΦΕΚ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ Η ΑΠΟΦΑΣΗ
Επεκτείνεται και αναθεωρείται το 
Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ρεθύμνου
• Ζητούμενο η ποιοτική οικιστική ανάπτυξη στην πόλη και στους οικισμούς, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή
Γεγονός αποτελεί η αναθεώρηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Γ.Π.Σ.) του Δήμου Ρεθύμνου. Το τροποποιημένο σχέδιο δημοσιεύτηκε στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) με τίτλο: «Επέκταση και αναθεώρηση του εγκεκριμένου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δήμου Ρεθύμνης, στα όρια της Δ.Ε. Ρεθύμνου Δήμου Ρεθύμνου», εξέλιξη που σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας πολεοδομικής εποχής στον πρώην Καποδιστριακό Δήμο Ρεθύμνου, αφού από την αναθεώρηση του Γ.Π.Σ., για πρώτη φορά μετά το 1986, θα «αναπνεύσουν» οικιστικά η πόλη και οι οικισμοί.
Με την εφαρμογή του αναθεωρημένου Γ.Π.Σ., επεκτείνεται το σχέδιο πόλης, οριστικοποιούνται οι χρήσεις γης, δημοτικές εκτάσεις αναπτύσσονται και γίνονται οικιστικές περιοχές, διαφυλάσσονται ευαίσθητες περιοχές, αποκαθίστανται αδικίες σε περιοχές μεγάλων εκτάσεων περιαστικού πρασίνου, οι οποίες μέχρι πρότινος ήταν σε καθεστώς ομηρίας και, επίσης, δρομολογείται η αποκατάσταση των οικιστικών προβλημάτων στους όμορους Δήμους, που συνενώθηκαν με τον «Καλλικρατικό» Δήμο Ρεθύμνου.
Ωστόσο, το αναθεωρημένο Γ.Π.Σ. εκτός από δυνατότητες προϋποθέτει δεσμεύσεις και υποχρεώσεις, ενώ ζητούμενο είναι η οικιστική ανάπτυξη να συνοδεύεται από ποιοτική οικοδομική δραστηριότητα, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή.
Ειδικότερα, οι γενικές αρχές οργάνωσης των χρήσεων γης στοχεύουν στην:
• Ποιοτική αναβάθμιση του οικιστικού περιβάλλοντος της Δ.Ε. Ρεθύμνου.
• Προστασία του τοπίου και του φυσικού περιβάλλοντος.
• Ισόρροπη και αλληλένδετη ανάπτυξη του αστικού, του περιαστικού και του αγροτικού χώρου της Δ.Ε.
• Λειτουργική διασύνδεση των παραγωγικών ζωνών και των ζωνών κατοικίας, λαμβάνοντας υπόψη τις καθημερινές μετακινήσεις κατοικίας – εργασίας.
Τα χαρακτηριστικά του αναθεωρημένου Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου είναι τα εξής:
– Εξασφάλιση των επεκτάσεων του σχεδίου πόλης που ήταν ζητούμενο για πάρα πολύ κόσμο.
– Δημιουργία των χρήσεων γης και παραγωγικών δραστηριοτήτων (κτηνοτροφική ζώνη, ΒΙΠΕ κλπ.).
– Εξορθολογισμός των απαγορεύσεων της προστασίας του περιβάλλοντος με τη διαβάθμιση.
– Ενσωμάτωση του περιφερειακού δρόμου μέσα από προμελέτη, ώστε να εξασφαλίζεται η υλοποίησή του.
– Δημιουργία Τεχνόπολις στη Δημοτική έκταση Αμπελάκι.
– Δημιουργία δημοτικών οικισμών και τράπεζας γης.
– Καθιέρωση ισογείων κτισμάτων.
– Αδόμητη γη της περιοχής ΠΕΠ 2.
Σημειώνεται ότι μεταξύ των σημαντικότερων έργων που αναμένεται να δρομολογηθούν μετά την έγκριση του νέου Γ.Π.Σ., είναι η χάραξη του νέου περιφερειακού δρόμου της πόλης, από τον οικισμό του Αγίου Μάρκου έως τα Τρία Μοναστήρια. Για το συγκεκριμένο θέμα ο Δήμος έχει πραγματοποιήσει προμελέτη.
Γ. Μαρινάκης: «Σχεδιάζουμε σωστά τα επόμενα βήματα της πόλης»
Με αφορμή την δημοσίευση του Γ.Π.Σ. στο ΦΕΚ, ο δήμαρχος Ρεθύμνου, Γιώργος Μαρινάκης, σε δηλώσεις του στα «Ρ.Ν.» ανέφερε: «Είναι ένα πολύ καλό νέο για το Δήμο μας γιατί ένα εργαλείο αναπτυξιακό είναι πλέον θεσμοθετημένο. Ξεπεράσαμε όλα τα προβλήματα που υπήρχαν και πλέον μπορούμε να προχωρήσουν στην εφαρμογή του σχεδίου και την πολεοδόμηση των περιοχών, με την σύμπραξη των πολιτών. Καταρχήν θα πάμε στις περιοχές που υπάρχει ενδιαφέρον, προηγείται η περιοχή βορείως της εθνικής οδού, η οποία είναι η πλέον αστικοποιημένη, αλλά υπάρχουν και άλλες περιοχές όπως τα Καστελλάκια, τα Τρία Μοναστήρια και όπου αλλού υπάρχει ενδιαφέρον.
Έχουμε τη δυνατότητα να σχεδιάσουμε σωστά τα επόμενα βήματα της πόλης και των νέων επεκτάσεων, χωρίς να γίνονται τα λάθη του παρελθόντος. Θα εξασφαλίσουμε εκ των προτέρων τους κοινόχρηστους χώρους για να δημιουργήσουμε τις υποδομές για το μέλλον».
Μ. Τσιμπισκάκης: «Ποιοτική οικιστική ανάπτυξη»
Ο εντεταλμένος δημοτικός σύμβουλος σε θέματα προγραμματισμού και έργων, Ματθαίος Τσιμπισκάκης, επεσήμανε: «Το θετικό είναι ότι μπαίνει μια τάξη στο χώρο, αυτή η τάξη όμως προϋποθέτει και υποχρεώσεις, όχι μόνο δικαιώματα. Η οικιστική ανάπτυξη μπαίνει πλέον σε ορθολογική βάση. Κυρίαρχο είναι επίσης ότι έχουν προσδιοριστεί πλέον οι οικιστικές περιοχές για την επέκταση. Βέβαια, η εποχή που ζούμε δεν είναι η καλύτερη για να δημιουργούνται προσδοκίες στον κόσμο ότι με το Γ.Π.Σ. θα ανθίσει ξανά η οικοδομική δραστηριότητα. Το Γ.Π.Α. πρέπει να το βλέπουμε πολύπλευρα και να περάσουμε στην ποιοτική οικιστική ανάπτυξη και όχι στην ανεξέλεγκτη και κακόγουστη που υπήρχε παλιότερα. Σημαντικό είναι ακόμα το γεγονός ότι δημιουργείται απόθεμα δημοτικής γης. Πρέπει να δεσμεύσουμε χώρους για τη δημιουργία χώρων στάθμευσης αλλά και ανακούφισης της πόλης. Υπάρχουν περιοχές που ασφυκτιούν, αδιάνοιχτοι δρόμοι που ταλαιπωρούν τους κατοίκους και αδυνατούσε ο Δήμος να δώσει λύση, ενώ τώρα με την τράπεζα γης έχει ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια του».
Οι χρήσεις γης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών
Στο ΦΕΚ αποτυπώνονται αναλυτικά οι χρήσεις γης και αποκτούν συγκεκριμένο χαρακτηρισμό οι περιοχές του Ρεθύμνου, με βασικό στόχο την προστασία του περιβάλλοντος. Ειδικότερα, χωρίζονται σε:
– Περιοχές Οικιστικής Ανάπτυξης / Περιοχές Πολεοδομημένες και προς Πολεοδόμηση.
– Περιοχή παραγωγικών δραστηριοτήτων (Π.Π.Δ.).
– Περιοχές Ελέγχου και Περιορισμού της Δόμησης (Π.Ε.Π.Δ.).
– Περιοχές Ειδικής Προστασίας (Π.Ε.Π.).
– Περιοχές Ιδιαίτερων Χρήσεων (Π.Ι.Χ.).
Περιοχές Οικιστικής Ανάπτυξης / Περιοχές Πολεοδομημένες και προς πολεοδόμηση: Οι περιοχές οικιστικής ανάπτυξης περιλαμβάνουν την πόλη του Ρεθύμνου και γενικά τις περιοχές που είναι ήδη θεσμοθετημένες ως οικιστικές (περιοχές με σχέδιο πόλης, εντός ορίου ΓΠΣ/86, εντός ορίων οικισμών, καθώς και οι οικισμοί των οποίων εκκρεμεί η οριοθέτηση). Επίσης περιλαμβάνονται και οι νέες οικιστικές περιοχές καθώς και οι Περιοχές Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμησης (ΠΕΡΠΟ).
Περιοχές Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (Π.Π.Δ.): Καθορίζεται περιοχή παραγωγικών δραστηριοτήτων (ΠΠΔ) μεταποίησης και αποθήκευσης για εγκαταστάσεις χαμηλής και (ορισμένες) μέσης όχλησης στην περιοχή της Καστελλοχαλέπας, όπως σημειώνεται στον Χάρτη Π.2α.
Περιοχές Ελέγχου και Περιορισμού Δόμησης (ΠΕΠΔ): Καθορίζονται Περιοχές Ελέγχου και Περιορισμού της Δόμησης (ΠΕΠΔ) οι οποίες διακρίνονται σε:
– Μελλοντική οικιστική ανάπτυξη/Περιοχές αναζήτησης ΠΕΡΠΟ Βόρεια όρους Βρύσινα.
– Βόρεια όρους Βρύσινα/Εντός Περιοχής.
– Προστασίας Δικτύου Natura 2000.
– Νότια όρους Βρύσινα Κτηνοτροφία.
Περιοχές Ειδικής Προστασίας (ΠΕΠ): Καθορίζονται περιοχές ειδικής προστασίας (ΠΕΠ) και ειδικότερα:
– Περιοχή Ειδικής Προστασίας όρους Βρύσινα (1α).
– Περιοχή Ειδικής Προστασίας όρους Βρύσινα (1β).
– Περιοχές Ειδικής Προστασίας φυσικού περιβάλλοντος.
– Περιοχή ZOE τμήματος ποταμού «Πλατανιά».
– Περιοχή Ειδικής Προστασίας τοπίου.
– Περιοχή Ειδικής Προστασίας αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.
– Περιοχή Ειδικής Προστασίας περιαστικού πρασίνου ΖΟΕ Ρεθύμνου.
Περιοχές Ειδικής Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος: Περιλαμβάνονται φαράγγια, ρεματιές κτλ. όπου ενσωματώνονται αξιόλογα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος.
Περιοχή ΖΟΕ τμήματος ποταμού «Πλατανιά»: Καθορίζεται τμήμα της σημερινής ΖΟΕ προστασίας του ποταμού «Πλατανιά» και συγκεκριμένα από τη θάλασσα και νότια σε βάθος όσο και το βάθος της μελλοντικής εκατέρωθεν επέκτασης του σχεδίου πόλης και όπως περιγράφεται στο χάρτη Π.2α.
Περιοχές Ειδικής Προστασίας Τοπίου: Περιλαμβάνονται οι εκτάσεις που βρίσκονται στους πρόποδες του όρους Βρύσινα και στην ευρύτερη περιοχή του Γαλλιανού φαραγγιού και οι οποίες περιβάλλονται από Περιοχές Ειδικής Προστασίας Φυσικού Περιβάλλοντος (ΠΕΠ 2). Κατά συνέπεια, η επιτρεπόμενη δόμηση δεν θα πρέπει να επιφέρει αλλοίωση του ευρύτερου τοπίου.
Περιοχές Ειδικής Προστασίας Περιαστικού Πρασίνου ΖΟΕ Ρεθύμνου: Περιλαμβάνει τη Ζώνη 3 – Περιαστικό Πράσινο της ισχύουσας ΖΟΕ Ρεθύμνου, οι όροι της οποίας διατηρούνται και είναι οι εξής:
– Επιτρέπεται κατασκευή κτιρίων αναψυχής, καθώς και πολιτιστικού χαρακτήρα.
– Κατώτατο όριο κατάτμησης και αρτιότητας ορίζονται τα είκοσι (20) στρέμματα.
– Η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα 200 μ. το δε ύψος τα 4,5μ.
– Στις δασικές εκτάσεις ισχύουν οι χρήσεις οι επιτρεπόμενες από τις διατάξεις του Ν. 998/1979 (ΦΕΚ 289/Α) όπως ισχύει.
Περιοχές Ιδιαίτερων Χρήσεων (Π.Ι.Χ.): Διακρίνονται πέντε κατηγορίες περιοχών με ιδιαίτερες χρήσεις (ΠΙΧ) και ειδικότερα:
– Πανεπιστήμιο.
– Αθλητικό Κέντρο.
– Στρατιωτικές Εγκαταστάσεις.
– Κοιμητήρια και συναφείς χρήσεις.
– Σταθμός Μεταφοράς Απορριμμάτων (ΣΜΑ).
Περιοχές Ειδικής Προστασίας Αρχαιολογικού Ενδιαφέροντος: Ιδιαίτερη κατηγορία περιοχών προστασίας αποτελούν οι αρχαιολογικοί χώροι (οριοθετημένοι και μη), τα μνημεία καθώς και οι περιοχές που τα περιβάλλουν, όπως ορίζει η σχετική νομοθεσία.
Σε ότι αφορά την Παλιά Πόλη Ρεθύμνου πρέπει να εκπονηθεί ειδική μελέτη που θα αντιμετωπίζει συνολικά την ανάπτυξη των επιμέρους λειτουργιών/χρήσεων προκειμένου η χρήση της κατοικίας να διατηρηθεί σε όλη της την έκταση.
Μέχρι να θεσμοθετηθούν οι προτάσεις μίας τέτοιας μελέτης, στο πλαίσιο του παρόντος Γ.Π.Σ. καθορίζονται χρήσεις γης για την αναχαίτιση της υπέρμετρης διείσδυσης των τουριστικών/οχλουσών δραστηριοτήτων και για τον έλεγχο χρήσεων που η διατήρησή τους είναι καταρχάς αποδεκτή.
Γενικές χρήσεις γης
Καθορίζονται οι παρακάτω «γενικές χρήσεις γης»:
– «Αμιγής κατοικία».
– «Γενική κατοικία».
– «Πολεοδομικό Κέντρο».
– «Τουρισμός – Αναψυχή».
– «Ελεύθεροι χώροι – Αστικό πράσινο».
– «Βιομηχανικό Πάρκο».
Σχέδιο Χωρικής Οργάνωσης Δημοτικής Ενότητας Ρεθύμνου
Στόχος της οργάνωσης του οικιστικού δικτύου της Δ.Ε. Ρεθύμνου είναι η ενίσχυση της λειτουργικότητας του μοντέλου της «ανοιχτής πόλης», η οποία περιορίζεται αρκετά από την έλλειψη μικρότερων (και υποστηρικτικών) της πόλης του Ρεθύμνου οικιστικών κέντρων, όπως επισημαίνεται στο αναθεωρημένο ΓΠΣ.
Ειδικότερα, στο περιεχόμενο του αναφέρονται τα εξής: «Σύμφωνα με το εγκεκριμένο Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Κρήτης, προβλέπεται διάρθρωση του οικιστικού δικτύου με το αστικό κέντρο του Ρεθύμνου στο 2ο επίπεδο ιεράρχησης, για το οποίο προβλέπεται να λειτουργήσει ως «κέντρο μεσογειακής ακτινοβολίας, με άξονα την ιστορία και τον πολιτισμό».
Στο γεωγραφικό χώρο της Δ.Ε. Ρεθύμνου διακρίνονται σε γενικές γραμμές δυο ευρύτερες χωρικές ενότητες. Η πρώτη, βόρεια του όρους Βρύσινα, αστικοποιημένη και αναπτυγμένη, δέχεται στο σύνολό της ιδιαίτερα έντονες οικιστικές πιέσεις που αναμένεται να ενταθούν. Η δεύτερη, νότια του όρους Βρύσινα, αναπτυξιακά υστερούσα, διατηρεί τον παραδοσιακό, αγροτικό της χαρακτήρα με έμφαση στην κτηνοτροφία.
Στην πρώτη ευρύτερη χωρική ενότητα, καθορίζονται σημαντικής έκτασης «Οικιστικές Περιοχές» και σημαντικής επίσης έκτασης «Περιοχές Ειδικής Προστασίας» του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η απορρόφηση των οικιστικών πιέσεων σε πολεοδομικά σχεδιασμένες περιοχές και παράλληλα η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου (όρος Βρύσινας, φαράγγια, ρεματιές, κ.λπ.).
Στη δεύτερη ευρύτερη χωρική ενότητα, καθορίζονται ανά οικισμό «Οικιστικές Περιοχές», σημαντικά διευρυμένες σε σχέση με τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, ως πολεοδομικό κίνητρο προσέλκυσης οικιστών-παραθεριστών. Καθορίζεται επίσης μία «Περιοχή Εγκατάστασης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων» ως κίνητρο προσέλκυσης νέων βιομηχανιών, βιοτεχνιών, κ.λπ. καθώς και δυο «Περιοχές Κτηνοτροφίας» για την απρόσκοπτη ανάπτυξη του τομέα».
Επισημαίνεται ότι στην ευρύτερη περιοχή του Βρύσινα δίδεται η δυνατότητα ανάπτυξης τουριστικών καταλυμάτων μικρής κλίμακας και οικολογικού χαρακτήρα.
Το οικιστικό δίκτυο και τα «τοπικά κέντρα» των περιοχών
«Κέντρο» του οικιστικού δικτύου της Δημοτικής Ενότητας είναι η πόλη του Ρεθύμνου. Συμπληρωματικά, ο Πλατανιάς και τα Μισσίρια, λόγω της κομβικής τους θέσης και του γεγονότος ότι συγκεντρώνουν αξιόλογες εκπαιδευτικές και εμπορικές χρήσεις, λειτουργούν ως διακεκριμένα τοπικά κέντρα εξυπηρέτησης των γειτονικών τους οικισμών, ως εξής:
– «Τοπικό κέντρο» Πλατανιά: καλύπτει τις εκπαιδευτικές και βασικές, καθημερινές (εμπορικές) ανάγκες των κατοίκων του Μαρουλά και του Δίλοφου.
– «Τοπικό κέντρο» Μισιρίων: καλύπτει τις εκπαιδευτικές και βασικές καθημερινές ανάγκες των οικισμών: Γιαννούδι, Ξηρό Χωριό, Χρωμοναστήρι – Πρινέδες, Πρασιές, Μύλοι. Μελλοντικά και δεδομένης της ευρείας επέκτασης της πόλης του Ρεθύμνου νότια του ΒΟΑΚ, και ειδικότερα κατά τη ζώνη Τσεσμέ – Καστελάκια – Τρία Μοναστήρια, καθορίζονται τρία επιπλέον «κέντρα» ως εξής:
– «Τοπικό κέντρο» Τσεσμέ, ως συμπληρωματικό του Πλατανιά δεδομένων των περιορισμένων δυνατοτήτων επέκτασης του εμπορικού του κέντρου.
– «Τοπικό κέντρο» Καστελακίων, ως συμπληρωματικό των Μισιρίων.
– «Τοπικό Κέντρο» Τριών Μοναστηριών, που λόγω της κομβικής του θέσης ενδέχεται να έλξει και σημαντικές λειτουργίες αστικού χαρακτήρα, σηματοδοτώντας την «επέκταση» της πόλης κατά τον άξονα βορρά – νότου.
Οι οικισμοί Γάλλος και Μετόχια εξυπηρετούνται κατευθείαν από την πόλη του Ρεθύμνου. Αντίθετα, το Ρουσσοσπίτι λόγω της ιδιαίτερα έντονης οικιστικής του ανάπτυξης (κυρίως Β’ κατοικίας), καθορίζεται ως «οικιστικό κέντρο 5ου επιπέδου», με άμεση επιρροή στους μικρούς γειτονικούς του οικισμούς (Καπεδιανά, Αγία Ειρήνη, Μικρά Ανώγεια, Μύλοι).
Τέλος, ο οικισμός των Αρμένων καθορίζεται ως «οικιστικό κέντρο 5ου ενισχυμένου επιπέδου», με ακτίνα εξυπηρέτησης το σύνολο των οικισμών που βρίσκονται νότια και δυτικά του Βρύσινα (Μύρθιος, Σελλί, Γενή, Γουλεδιανά, Όρος, Καρέ, Αμπελάκι, Φωτεινός, Κούμοι, Άγιος Γεώργιος, Κάστελλος και εν μέρει Σωματάς).