Παρά τις αφίξεις τουριστών η κίνηση στην αγορά και την εστίαση είναι υποτονική
Οι αιτίες που οι επισκέπτες μας απλώς περπατούν και δεν καταναλώνουν
Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΟΥΔΑΚΗΣ
Μπορεί οι αφίξεις τουριστών στην πόλη μας να κινούνται σε πάρα πολύ ικανοποιητικά επίπεδα και να αναμένεται αύξησή τους το επόμενο διάστημα, όμως εδώ έρχεται να ταιριάξει απόλυτα η φράση πως «ό, τι λάμπει δεν είναι χρυσός». Και αυτό, διότι αυτό που έχει διαπιστωθεί -ίσως και από τον καθένα μας καθημερινά- είναι το ότι οι επισκέπτες μας κατεβαίνουν στο κέντρο της πόλης και την αγορά, περπατούν, κάνουν βόλτα, αλλά ελάχιστοι είναι εκείνοι που αγοράζουν πράγματα ή κάθονται σε καταστήματα κατανάλωσης φαγητού ή ποτού. Σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς που μίλησαν στο «Ρ» οι αιτίες της περιορισμένης κινητικότητας συναντώνται: στην πολιτική του all inclusive, δηλαδή της παροχής πλήρους πακέτου υπηρεσιών εντός των ξενοδοχειακών μονάδων, στο μαζικό τουρισμό, στον περιορισμό της επιχειρηματικότητας, στην άτυπη «απαγόρευση» της μεταφοράς τοπικών προϊόντων εκτός χώρας παρά τα φτηνά αεροπορικά πακέτα και φυσικά στο βραχνά του ΦΠΑ 23% στην εστίαση.
«Το φετινό Μάιο υπήρξε μία ευημερία σε ό, τι αφορά τον αριθμό αφίξεων, ίσως καλύτερη από τον π. Μάιο και στα επίπεδα του προπέρσινου, αλλά δεν υπήρξε ευημερία όσον αφορά την καταναλωτική δύναμη των επισκεπτών στο δικό μας τον κλάδο, αλλά και στον κλάδο του εμπορίου», ανέφερε στο «Ρ» ο κ. Χάρης Αυγουστάκης, Γραμματέας Συλλόγου Εστίασης και Συναφών Επαγγελμάτων Δήμου Ρεθύμνου, ο οποίος δίνοντας την εικόνα του φετινού Μαΐου συνέχισε: «Βρισκόμαστε στο τέλος του μήνα και μπορούμε να δούμε πως πήγε ο πρώτος μήνας της περιόδου. Το πρώτο δεκαήμερο στο δικό μας τον κλάδο ήταν σίγουρα καλύτερο από τον περσινό, αλλά οι επόμενες 2-3 βδομάδες δεν είχαν την αναμενόμενη κίνηση. Η κατανάλωση κινήθηκε σε ρηχά νερά. Οι άνθρωποι περπάταγαν και περπατούν, αλλά δεν κάθονται στα μαγαζιά μας». Ο κ. Αυγουστάκης υπογράμμισε πως η αναλογία του κόσμου που περπατά σε σχέση με αυτόν που κάθεται στα μαγαζιά, είναι αρνητική σε σχέση με άλλες χρονιές. Οι αιτίες που συμβαίνει αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο είναι οι εξής:
«Η πρώτη είναι το 23% του ΦΠΑ. Αναγκαστικά έχοντας στην πλάτη μας ‘‘κακούς’’ χειμώνες, κάποιοι συνάδελφοι προσπαθούν να βγάλουν κάποιο κέρδος από την καλοκαιρινή περίοδο και ενδεχομένως να κάνουν κάποια λάθη, τα οποία να λειτουργούν σε βάρος τους. Απ’ όσο γνωρίζω πολλά παραδοσιακά μαγαζιά της εστίασης που δουλεύουν όλο το χρόνο δεν έχουν κάνει αυξήσεις τιμών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχουν κάνει αυξήσεις τα υπόλοιπα. Δυστυχώς, με 5 μήνες σεζόν και με ΦΠΑ 23% είναι πάρα πολύ δύσκολο ένα κατάστημα να συντηρηθεί 12 μήνες.
Ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα που συναντάμε καθημερινά είναι τα λεγόμενα ‘‘βραχιολάκια’’ από το all inclusive. Για μας είναι ένα μεγάλο πλήγμα και πολλοί από τους συναδέλφους μας σαν σωματείο εστίασης μας πιέζουν να εξετάσουμε και νομικά το θέμα για να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε.
Επίσης, φτηναίνοντας σα χώρα προσελκύουμε χαμηλότερο οικονομικά επίπεδο τουριστών. Ο τουρισμός που έχουμε είναι μαζικός και θα πρέπει να προσπαθήσουμε να τον εξειδικεύσουμε στο μέλλον. Να έχουμε έναν τουρισμό όχι μαζικό, αλλά που θα έρχεται για διαφορετικούς λόγους. Για παράδειγμα αθλητικό τουρισμό, θρησκευτικό, γαστρονομικό, καθώς η Κρήτη ενδείκνυται ως ένας από τους κορυφαίους γαστρονομικούς προορισμούς εξαιτίας των ιδιαίτερων εδεσμάτων της και της αποδεδειγμένης σωστής και υγιεινής διατροφής».
Πέρα από τα προβλήματα με τον τουρισμό, ο κ. Αυγουστάκης επεσήμανε πως θα υπάρξει προσπάθεια να γίνουν ακόμη πιο ελκυστικές οι προσφορές τις Πέμπτες την ερχόμενη χειμερινή περίοδο.
Επανερχόμενοι στο εξετασθέν ζήτημα, πέρα από τις παραπάνω αιτίες, συνομιλώντας με τον κ. Γιάννη Κιμιωνή, καταστηματάρχη, το πρόβλημα συναντάται και αλλού. Ο λόγος για τις φτηνές αεροπορικές μεταφορές, που όμως επιβαρύνουν τους τουρίστες σε περίπτωση που θέλουν να μεταφέρουν περισσότερες αποσκευές, μην επιτρέποντας στην ουσία την αγορά και τη μεταφορά τοπικών μας προϊόντων στην πατρίδα τους. «Υπάρχει κόσμος, κινείται, αλλά ψωνίζει ελάχιστα. Έχουν πρόβλημα στη μεταφορά προϊόντων. Έχει κάνει συμφωνίες το ελληνικό κράτος, με τη Ryanair, ό, τι χειρότερο. Θέλουν να δείξουν ότι έχουμε αύξηση με νούμερα. Μια φορά στην Αμερική έλεγαν ‘‘Μεταφέρετε αμερικανικά προϊόντα δωρεάν’’, εδώ λένε ακριβώς το αντίθετο, ‘‘Έλα, αλλά μην πάρεις τίποτα’’. Τώρα και να θέλουν οι τουρίστες να πάρουν κρητικά προϊόντα έξω δεν μπορούν, καθώς κουβαλούν μία χειραποσκευή μέχρι πέντε κιλά, αφού τους ‘‘απαγορεύεται’’ να πάρουν βαλίτσα γιατί θα δώσουν 80 ευρώ, ενώ τώρα ταξιδεύουν με 19 ευρώ. Τους φέρνουν φτηνά οι εταιρίες, αλλά δεν τους επιτρέπουν να πάρουν πράγματα στην ουσία. Δε φεύγουν πράγματα από την Κρήτη», ανέφερε σχετικά στο «Ρ» ο κ. Κιμιωνής, υπογραμμίζοντας και αυτήν την αρνητική πτυχή της υπόθεσης.
Ζητήσαμε επίσης και τη θέση του κ. Κοσμά Περπιράκη Προέδρου της Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτεχνών Ρεθύμνου (ΟΕΒΕΡ), ο οποίος τόνισε ότι ο τουρισμός βρίσκεται σε ικανοποιητικά επίπεδα στο νομό και την πόλη στην παρούσα φάση. «Απ’ ό, τι λένε οι τουριστικοί παράγοντες από την 1η του μήνα (σ. Ιουνίου) θα ξεπερνάμε το 75-80% σε πληρότητα σε ό, τι αφορά τα ξενοδοχεία. Όμως δυστυχώς στην αγορά οι τουρίστες είναι περιοδεύοντες όλοι. Περπατούν, κοιτάζουν, αλλά είναι πολλοί λίγοι αυτοί που μπαίνουν στα μαγαζιά», ήταν το σχόλιο του για το αυξημένο τουριστικό κοινό, που όμως δεν καταναλώνει. Κι όσοι αποφασίσουν να αγοράσουν έχουν αποκτήσει μια «κακή» νοοτροπία, όπως μας είπε. «Και αυτοί που μπαίνουν στα εμπορικά κυρίως και τουριστικά καταστήματα, θέλουν να αγοράσουν ένα αντικείμενο ‘‘τζάμπα’’. Δεν ξέρω πως έχει προέλθει αυτή η νοοτροπία, ότι δηλαδή περνάμε κρίση και θα τα χαρίζουμε; Είναι ένα μεγάλο πρόβλημα αυτό» τόνισε σχετικά. Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο εκπτωτικό μέτρο της κάθε Πέμπτης, που αφορά, όπως είπε και τους ξένους, καθώς έχει προωθηθεί αυτό και στους τουριστικούς παράγοντες, ωστόσο δεν παρατηρείται η κίνηση που θα έπρεπε να υπάρχει, σύμφωνα με τον αριθμό των τουριστών.
Επιπλέον, ο πρόεδρος της ΟΕΒΕΡ εντοπίζει πρόβλημα και στο κομμάτι των επενδύσεων από μεριάς των καταστηματαρχών σε σχέση με το παρελθόν. Συγκεκριμένα ανέφερε: «Παρατηρούμε στα επαγγέλματα μέσα στην αγορά, αλλά και σε όλα εκτός αγοράς μια κάμψη 40% της επιχειρηματικότητας. Δηλαδή, όλοι εμείς με τα μέτρα που έχουμε δεχτεί, δεν επενδύουμε. Ένα εμπορικό κατάστημα εκεί που έβαζε κάποιο ποσό για εμπόρευμα για τη σεζόν, έχει βάλει τα 2/3 απ’ όσο έβαζε παλιά».
Ακόμη, ο κ. Περπιράκης υπογράμμισε ότι είναι επιτακτική η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, γιατί αν δε μειωθεί, «θα μένουν οι τουρίστες μες στα ξενοδοχεία, θα τρώνε, θα πίνουν και δε θα κατεβαίνουν καθόλου στην αγορά», όπως είπε, συμπληρώνοντας: «Είναι εσπευσμένη μια τέτοια κίνηση, γιατί αν δεν αφήσουν λεφτά οι ξένοι, πως θα αφήσουν οι ντόπιοι; Αυτά είναι κύκλος».
Αισιοδοξεί δε ότι από 1η του Ιουνίου θα πάνε καλύτερα τα πράγματα, πιστεύοντας στην αρχή των παλαιοτέρων ότι «το εμπόριο αρρωσταίνει, αλλά δεν πεθαίνει». Επεσήμανε επίσης ότι πρέπει να προσεχθούν και κάποια πράγματα, όπως για παράδειγμα η καθαριότητα, η αστυνόμευση στην Παλιά Πόλη και η τήρηση των κανόνων του δακτυλίου, πράγματα δηλαδή που προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο «πακέτο» στον επισκέπτη/καταναλωτή.