Της Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
vlassiamich@yahoo.gr
Πλήθος παιδιών ξεχύθηκαν στους δρόμους της παλιάς πόλης την περασμένη Κυριακή στο κυνήγι του θησαυρού, που διοργανώθηκε φέτος από την καρναβαλική ομάδα Μαλαγάνες. Μια περιπέτεια που διεξήχθη για 18η φορά, εμπλουτίζοντας τις εκδηλώσεις που συνθέτουν το Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι.
Βλέποντας τα παιδιά με τους συνοδούς τους στις 8.30 το πρωί να σπεύδουν στο καθορισμένο μέρος συνάντησης, δεν μπορούσα να αποφύγω τη σύγκριση με άλλες Κυριακές, που η απόλυτη ηρεμία απλώνεται στην πόλη, ενώ οι καμπάνες καλούν τους πιστούς να αφήσουν την πρωινή ραθυμία και να παρευρεθούν στη Θεια Λειτουργία. Αναρωτήθηκα, λοιπόν, για ποιο λόγο έπρεπε η πρόσκληση για την ενδιαφέρουσα κατά κοινή παραδοχή περιπέτεια να δοθεί τόσο νωρίς, αγνοώντας προκλητικά τη χριστιανική πρόσκληση προς το αναστάσιμο τραπέζι της Κυριακής.
Βέβαια, η αντίθεση αυτή είναι μία συνέχεια της προκλητικής εγωπαθούς στάσης της εποχής μας, αυτής που βαστά επίμονα της φαρισαϊκή μάσκα σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς, παρατείνοντας την καρναβαλική περίοδο στο διηνεκές. Από τη μια, ο σύγχρονος διονυσιασμός έχει γίνει τρόπος ζωής και μας καθοδηγεί σε μία απεγνωσμένη αναζήτηση υλικών απολαύσεων, η στέρηση των οποίων μας οδηγεί σε μία καταθλιπτική ματαίωση και στην απόγνωση της αυτοχειρίας. Από την άλλη, η μάσκα της υποκρισίας, για εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων, για αποφυγή συναισθηματικών εμπλοκών, για τροφοδότηση του ναρκισσισμού μας, καθιστούν τα καρναβαλικά έθιμα αναπόσπαστο κομμάτι της ψεύτικης καθημερινότητάς μας.
Πώς, λοιπόν, να γίνει αντιληπτό πως το Τριώδιο που άνοιξε την περασμένη Κυριακή, με την τόσο επίκαιρη ιστορία του Τελώνη και του Φαρισαίου, είναι η προετοιμασία για την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή, που μας οδηγεί στην Ανάσταση, άρα είναι η Δίοδος που μας εισάγει στην Ουράνια Πολιτεία; Μία λυτρωτική διαδικασία, που μέσω της συντριβής, της ταπείνωσης, της αυτογνωσίας και της μετάνοιας, επιφέρει τη γαλήνη της ψυχής, την ειρήνευση των παθών, την εσωτερική ηρεμία, που καμία εξωτερική δοκιμασία δεν μπορεί να προσβάλλει.
Πώς να γίνει αντιληπτό, όταν ο καθένας μας κουβαλάει ένα Φαρισαίο και τον προβάλει επιδεικτικά με ποταπές δικαιολογίες απέναντι στο σύζυγο που ζητά κατανόηση, στο παιδί που προσδοκά περισσότερη αγάπη, στο φίλο που επιθυμεί λίγη βοήθεια, στο συνάδελφο που προτείνει να μοιραστούν το βάρος της εργασίας. Κι αυτή η υποκρισία αφορά, δυστυχώς και πολλούς χριστιανούς, που απέχουν πολύ από το ορθόδοξο βίωμα της θυσιαστικής αγάπης και της αυτοκριτικής. Άλλωστε, κι ο Φαρισαίος της παραβολής παρουσιαζόταν ως βαθιά θρησκευόμενος στα μάτια των ανθρώπων.
Ο φαρισαϊσμός ξεκινά από μέσα μας κι εκτείνεται και στην πολιτική ζωή και δε θα πρέπει να δυσανασχετούμε που αναλόγως πράττουν κι οι πολιτικοί, παίζοντας παιχνίδια σε βάρος μας. Τώρα, βέβαια, εισήλθαμε στην εποχή της ελπίδας! Κι ευχόμαστε πως οι νέοι κυβερνώντες δεν θα μας κοροϊδέψουν, θα τηρήσουν τις υποσχέσεις τους, θα φανούν αντάξιοι των προσδοκιών μας. Το ίδιο, φυσικά, εύχομαι κι εγώ, αλλά δεν μπορώ να μην παρατηρήσω την υποβόσκουσα αλαζονεία στις τόσο κρίσιμες για το μέλλον της πατρίδας μας συζητήσεις με τους ευρωπαίους εκπροσώπους. Μία στάση που εύλογα έχει προκαλέσει ανησυχίες σε πολλούς. Άλλο ψυχραιμία κι άλλο προκλητική αυταρέσκεια (βλέπε την κατάληξη της επεισοδιακής συνέντευξης Τύπου, μεταξύ του κ. Ντάισελμπλουμ και του κ. Βαρουφάκη, που χαιρέτησε τον πρόεδρο του Eurogroup με το χέρι στην τσέπη). Πολλοί, βέβαια, επικρότησαν τη στάση του Έλληνα υπουργού Οικονομικών και είδαν μία προσπάθεια για αναπτέρωση της εθνικής μας υπερηφάνειας. Φοβάμαι, όμως, πως μετά από τόσο ηθικό ξεπεσμό που έχουμε υποστεί τα τελευταία χρόνια, αρχίζουμε να συγχέουμε το θάρρος με το θράσος.
Σε όλα τα πράγματα υπάρχει ένα μέτρο, που κρατά τις ισορροπίες, που εξασφαλίζει τις γέφυρες επικοινωνίας. Αυτό το μέτρο απαιτεί σύνεση, ενσυναίσθηση και προνοητικότητα. Γι΄ αυτό αναφέρθηκα και στην αρχή του άρθρου για την απώλεια του ψυχωφελούς μηνύματος του Τριωδίου. Για τον θησαυρό, που δυστυχώς δεν αποζητάμε, για το κυνήγι του χαμένου θησαυρού.
Αν παρόλα αυτά νιώσετε την ανάγκη να συμμετέχετε στις εορταστικές εκδηλώσεις του Ρεθεμνιώτικου Καρναβαλιού, θα έκανα θερμή έκκληση να μην επιδοθείτε στις συνήθεις αναισχυντίες μεταμφίεσης με ρούχα του άλλου φύλου ή σε ασυγκράτητες οινοποσίες. Τα έκτροπα δεν ξορκίζουν τον ζόφο της καθημερινότητάς μας, ούτε εκτονώνουν την αφόρητη καταπίεση που έχουμε υποβληθεί τα τελευταία χρόνια, αλλά ευτελίζουν την υπόστασή μας. Οι δοκιμασίες είναι προκλήσεις, για να αναμετρηθούμε με τις δυνάμεις μας κι όχι, για να προκαλέσουμε με τη γελοιότητά μας.
Καλό κι ευλογημένο Τριώδιο
