Γράφει ο Γιάννης Τσακπίνης Απόστρατος Αξιωματικός όπως τα θυμάται τότε 10 ετών, σήμερα 80
Οι ηλικιωμένοι τη σημερινή εποχή την υιοθετούμε ως την καλύτερη από αυτήν που βιώσαμε από πριν και μετά την Κατοχή. Συμμετάσχουμε για την πρόοδο και η επιθυμία μας είναι να μην επιστρέψει ξανά η δική μας εποχή, γιατί τη θεωρούμε ότι θα είναι ακόμα περισσότερο δυσάρεστη και το αποτέλεσμά της θα είναι καταστρεπτικό.
Όμως όσο και να είμαστε ικανοποιημένοι, η σκέψη μας δεν περιορίζεται εκεί, αλλά πολλές φορές χωρίς να το θέλουμε, ταξιδεύει εκεί που ζήσαμε την παιδική μας ηλικία και απορούμε πως δε χάθηκε η ζωή μας με τόσες σκληρές δοκιμασίες αυτής.
Κατά διαστήματα υπάρχουν συναντήσεις με τους σημερινούς νέους όλων των επαγγελμάτων σε κοινωνικές υποχρεώσεις (γάμους, βαφτίσεις, σχολεία, εκκλησία κ.λπ.) και γίνεται διάλογος και κριτική των δυο εποχών. Λένε ότι υπερβάλλουμε και τα τοποθετούν ορισμένοι τα λεγόμενά μας, ως μια συνηθισμένη ιστορία που δεν αγγίζει με την πραγματικότητα και επιμένουν αλλά στο τέλος υποχωρούν.
Ο χρόνος όμως δεν άργησε να φέρει για ενημέρωση μια πραγματική ιστορία που συνέβη στην κατοχή σε χωριό της περιοχής μας.
Μετά από τη θεία Λειτουργία της Κυριακής η παρέα του νεώτερου Παναγιώτη, κάθισε στο διπλανό καφενείο για καφέ.
Η συζήτηση όλων ήτανε για το μάζεμα των ελιών και για το λάδι. Παράπονο είχε ο Παναγιώτης για την περυσινή παραγωγή του, που δεν του έφθασε το λάδι του, ενώ έχει αρκετά δέντρα και ότι μάλλον και εφέτος το ίδιο θα συμβεί γιατί ο δάκος έχει κάνει πολλή ζημιά στον καρπό.
Αμέσως πήρα το λόγο ως ο μόνος ηλικιωμένος της παρέας που έτυχα και του είπα: Πολύ καλά, στη σημερινή εποχή υπάρχουν χρήματα και μπορείς να αγοράσεις λάδι ή ο,τιδήποτε άλλο για την οικογένειά σου. Για ρώτησε, Παναγιώτη, και εμένα στη δική μου εποχή πως είχε αντιμετωπιστεί παρόμοια περίπτωση; Γι’ αυτό παρακαλώ για λίγο όλους σας να σας την περιγράψω.
Στο χωριό Καπεδιανά κατοικούσανε μόνο Μικρασιάτες από το 1922 εκτός μιας οικογένειας του Παπαδονικόλα. Το κράτος τους είχε δώσει από λίγα ελαιόδεντρα για να βγάζουν το λάδι τους. Περνούσανε δυο ή και τρία χρόνια να έχουν βεντέμα.
Το λάδι όταν τελείωνε δεν είχανε χρήματα να αγοράσουν, γι’ αυτό ορισμένοι πηγαίνανε ένα δυο γομάρια ξύλα με τον γάιδαρό τους στο Ρέθυμνο να τα πουλήσουν για να πάρουν λάδι και λίγο μπακαλιάρο.
Το 1945 εγώ ήμουνα 10 ετών και δεν είχαμε λάδι στο σπίτι μας και ούτε χρήματα για να αγοράσουμε. Έτσι αναγκάστηκε ο πατέρας να πάρει δανεικό τρικούρουπο λάδι από τον παραγωγό (Α.Ι.) του Χρωμοναστηρίου που είχε και δάνειζε σε όσους είχε εμπιστοσύνη ότι θα το επιστρέψουν.
Αμέσως γέλασε ο Παναγιώτης και είπε: – Τι είναι αυτό που λέτε; Και του είπα: – Δεν είναι αστείο, αλλά είναι μια πραγματικότητα που συνέβη στην Κατοχή. Και συνέχισα: – Την κατοχή οι χωριανοί που δεν είχανε χρήματα ν’ αγοράσουν λάδι παίρνανε τρικούρουπο, δηλαδή παίρνανε δανεικό ένα κουρούπι των 10 ή 5 οκάδων και όταν τα επόμενα χρόνια είχε παραγωγή επιστρέφανε το κουρούπι συν δυο κουρούπια ακόμα, επειδή δεν είχανε δώσει χρήματα.
Ο πατέρας μου είχε πάρει ένα κουρούπι των 10 οκάδων και επειδή τον άλλο χρόνο το γύρισε αμέσως, του χάρισε το ένα κουρούπι από τα δυο, επειδή είχε πολλά παιδιά.
Μετά πάλι ο Παναγιώτης είπε: – Αυτό δεν το είχα ακούσει ποτέ μέχρι σήμερα. Και πρόσθεσε: – Πράγματι, εσείς υποφέρατε στην κατοχή.
Εδώ τελείωσε η συζήτηση περί του λαδιού και του τρικούρουπου δανεισμού και φύγαμε για το μεσημεριανό μας φαγητό.
Εγώ έμεινα πλήρως ικανοποιημένος που μου δόθηκε η ευκαιρία να μάθει ένας νεώτερός μου τα όσα εμείς βιώσαμε για να είμαστε σήμερα στη ζωή.
Πιστεύω απόλυτα ότι ο Παναγιώτης, επειδή συγκαταλέγεται από τους καλύτερους οικογενειάρχες της περιοχής μας, θα το μεταφέρει στην οικογένειά του και στο περιβάλλον του για να γνωρίζουν όσα οι πρόγονοι βιώσανε για να υπάρχει σήμερα ανθρώπινη ζωή. Όμως και η πολιτεία έχει ευθύνη και οφείλει οι νέοι μας να γνωρίζουν αυτά που βιώσανε οι πρόγονοί τους, για να είναι προσεκτικοί την εποχή που ζούμε και για να μην τύχουν να βιώσουν δύσκολες καταστάσεις.
Οι ηλικιωμένοι που είμαστε σήμερα στη ζωή τους περιγράφουμε με κάθε λεπτομέρεια την αληθινή μαραθώνιά μας περιπέτεια που επί πολλά χρόνια βιώσαμε μαζί με τους γονείς μας.
