Του Εμμανουήλ Ακουμιανάκη
Πολιτικού Επιστήμονα
E-mail:emmakoum@otenet.gr
Δήμος Αμαρίου. Ένας ορεινός δήμος με τεράστιο φυσικό πλούτο που απλώνεται σε μια πανέμορφη περιοχή με έντονο οικολογικό ενδιαφέρον. Από το Βορά ως το Νότο και από την Ανατολή ως τη Δύση, το Αμάρι ξεχωρίζει όχι μόνο για το φυσικό του κάλλος αλλά και για την ποιότητα των κατοίκων του, για τη φιλόξενη διάθεσή τους, για το φιλότιμο και την περηφάνια τους. Είναι ο μοναδικός δήμος του Νομού Ρεθύμνου που δεν αγγίζει τη θάλασσα. Αυτό τουλάχιστον συνέβαινε μέχρι τώρα. Το κλίμα στο Αμάρι λίγο καιρό πριν ήταν ξηρό και δροσερό, χωρίς υγρασία και παγετό, χωρίς κουνούπια και άλλα επικίνδυνα έντομα. Δυστυχώς, αυτό το υγιεινό κλίμα αποτελεί πλέον παρελθόν για τους κατοίκους του Αμαρίου.
Οι λόγοι αλλοίωσης των κλιματολογικών συνθηκών της πρώην Επαρχίας Αμαρίου και του σημερινού ομώνυμου δήμου είναι προφανείς. Το Αμάρι περικυκλώνεται σιγά-σιγά από φράγματα και τεχνητές λίμνες και μάλιστα χωρίς να έχει τα ανταποδοτικά οφέλη από τη βίαιη αλλαγή του κλίματός του. Η αργή και σταθερή υποβάθμιση που συντελείται χωρίς ολοκληρωμένες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια των λιγοστών κατοίκων του, οι οποίοι εν πολλοίς δελεάζονται από τα εφάπαξ οφέλη των απαλλοτριώσεων και της μελλοντικής τουριστικής εκμετάλλευσης των παραλίμνιων ζωνών.
Το φράγμα των Ποταμών, που δημιούργησε την ομώνυμη τεχνητή λίμνη προφανώς αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα του νησιού, χωρίς όμως να αποδίδει τα αντίστοιχα οφέλη για το Δήμο Αμαρίου. Βορειότερα έχει κατασκευαστεί η λιμνοδεξαμενή του Αρκαδίου, η οποία σε συνδυασμό με το Χ.Υ.Τ.Α Αμαρίου δημιουργεί μια επικίνδυνη εστία μόλυνσης. Και αυτό, γιατί τα στραγγίσματα του Χ.Υ.Τ.Α. -στον οποίο εναποτίθενται πλέον όλα τα απορρίμματα του Νομού- καταλήγουν στην εν λόγω δεξαμενή με αποτέλεσμα να βλάπτεται η δημόσια υγεία και η πανίδα της περιοχής.
Στο γεωγραφικό κέντρο του Δήμου Αμαρίου, λίγο νοτιότερα από το Φράγμα Ποταμών έχει κατασκευαστεί η λιμνοδεξαμενή Βυζαρίου. Πέριξ αυτής υπάρχουν οι οικισμοί Μοναστηράκι, Βυζάρι, Λαμπιώτες και Πετροχώρι. Είναι δεν είναι διακόσιοι οι άνθρωποι που προσπαθούν να προκόψουν και αναπτύξουν τον τόπο τους με γαλακτοκομικές μονάδες, κονικλοτροφεία και πτηνοτροφεία. Η λίμνη όμως, εκτός από τα προβλήματα στεγανότητας που υπήρξαν, δημιουργεί και εστίες μόλυνσης λόγω της στασιμότητας των υδάτων της τους θερινούς μήνες και της μείωσης των αποθεμάτων της σε ποσοστό κάτω του 50%. Στα νοτιοανατολικά όρια του Νομού με το Ηράκλειο πρόκειται να κατασκευαστεί το Φράγμα του Πλατύ Ποταμού. Θα συμπληρώνει σε αποθέματα το Φράγμα της Φανερωμένης για να αρδεύεται ο κάμπος της Μεσαρράς. Οι λίγοι κάτοικοι των οικισμών, που βρίσκονται στα σύνορα με τη Μεσσαρά, είναι βέβαιο ότι χωρίς ανάλογα αντισταθμιστικά οφέλη θα εγκαταλείψουν την περιοχή. Αυτό μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γιατί οι περισσότεροι απασχολούνται στα θερμοκήπια του Τυμπακίου και στα τουριστικά καταλύματα της Αγίας Γαλήνης. Το θεάρεστο έργο της υδάτινης περικύκλωσης του Αμαρίου με φράγματα και λίμνες ολοκληρώνεται με το Φράγμα Γερακαρίου, που πρόσφατα, άκαιρα και αναίτια μετονομάστηκε σε Φράγμα Ελενών-Γερακαρίου. Λες και το πρόβλημά μας είναι το όνομα του φράγματος και όχι οι επιπτώσεις του.
Ο υδάτινος κλοιός του Αμαρίου δημιουργεί φράγματα λογικής και λίμνες απρονοησίας. Ενώ άλλοι θα παράγουν πλούτο με τα νερά μας, εμάς θα μας δαγκώνουν τα φίδια και θα μας τσιμπάνε τα κουνούπια. Θα ξεναγούμε πάνω σε γόνδολες στις νεότευκτες λίμνες μας, τους τουρίστες, σαν τους Βενετούς γονδολιέρηδες στην Γέφυρα των Στεναγμών. Θα γεμίζουν οι λίμνες με βούρκο και οι ταβέρνες με πελάτες. Θα αφήσουμε την κτηνοτροφία και θα γίνουμε καπεταναίοι και ιχθυοτρόφοι. Θα μαζέψουμε στον τόπο μας τα σκουπίδια όλου του νομού και ίσως όλου του νησιού. Προτείνω, ειλικρινά και χωρίς ίχνος ειρωνικής διάθεσης στους επίδοξους επιχειρηματίες του Αμαρίου, να προσφέρουν δωρεάν απωθητικά υγρά κουνουπιών, κρέμες σώματος, φιδάκια και ταμπλέτες στους πελάτες τους. Οι στολές χημικής προστασίας δεν ενδείκνυνται καθώς είναι ιδιαίτερα άβολες, άκομψες και επιπλέον ακριβές.