Η κατάσταση πραγμάτων -αυτή του άμετρου καταναλωτισμού- που παγιώθηκε τα τελευταία τριάντα χρόνια στο δυτικό κόσμο, δεν είναι τίποτε άλλο
παρά αναμασημένη τροφή και κακής ποιότητας αντίγραφο των υλιστικών τάσεων της ικανοποίησης του ανικανοποίητου της ανθρώπινης ψυχής. Στην ανθρώπινη δράση και λειτουργία υπάρχουν τα αίτια, τα οποία δημιουργούν κίνητρα και αξίες, τα μέσα για την ικανοποίηση των αναγκών και οι στόχοι που δεν είναι άλλοι από την ικανοποίηση αυτών των αναγκών.
Η βασικότερη ανάγκη του ανθρώπου είναι η ικανοποίησή του σε σωματικό και ψυχικό επίπεδο. Ο Maslow είχε εντάξει σε μια πυραμίδα τις ανθρώπινες ανάγκες. Στη βάση της πυραμίδας αυτής (Maslow ́s Pyramid) υπήρχαν οι φυσιολο- γικές ανάγκες του ανθρώπου, όπως η τροφή και ο ύπνος. Στο αμέσως επόμενο επίπεδο ο Maslow τοποθέτησε τις ανάγκες προστασίας και ασφάλειας που συνοψίζονται στη σιγουριά και στην έλλειψη ανασφάλειας και ανησυχιών. Στο τρίτο επίπεδο υπήρχαν οι συναισθηματικές ανάγκες της αγάπης και της φιλίας. Πριν την κορυφή της πυραμίδας βρίσκουμε τις κοινωνικές ανάγκες, που συνοψίζονται στο κύρος, την αναγνώριση και το σεβασμό. Στην κορυφή της πυραμίδας ο Maslow ιεράρχησε την ανάγκη αυτό-ολοκλήρωσης του ανθρώπου. Δηλαδή τη δυνατότητα και την ευκαιρία ανάπτυξης και προόδου που προάγει την ανθρωπότητα. Σε αυτή την παγκόσμια επιστημονικά αποδεκτή πυραμίδα η λέξη «ανάγκη» είναι ο κοινός παρονομαστής. Άρα, πίσω από κάθε ανάγκη κρύβεται η προσπάθεια ικανοποίησης της. 
Στο παραπάνω σχήμα υπάρχει ένας αέναος κύκλος: ανάγκη – μέσο -ικανοποίηση – νέα ανάγκη – ανάγκη ικανοποίησης της νέας ανάγκης κ.ο.κ. Περάσαμε σε μια φάση που οι ανάγκες έγιναν αυτοσκοπός και αποτελούν τα ελατήρια, τα μέσα και τους στόχους κάθε ανθρώπινης ενέργειας. Ο άνθρωπος κυριαρχείται από το πάθος ικανοποίησης αυτών των αναγκών. Έτσι προκύπτει η ανάγκη ευχαρίστησης για την απόλαυση, η ενέργεια για την αυταρέσκεια, η επίδειξη για την αυτοπροβολή και ο μιμητισμός για την ικανοποίηση. Έχουμε ένα ναρκισσισμό των αναγκών που δεν οδηγεί τον άνθρωπο προς τα ανώτερα επίπεδα της πυραμίδας, αλλά τον υποβιβάζει ουσιαστικά.
Στη σημερινή δύσκολη οικονομική συγκυρία, οι δυσκολίες αποδοχής της νέας κατάστασης είναι απτή πραγματικότητα. Ο άνθρωπος κατεβαίνει επίπεδα στην πυραμίδα και προσπαθεί να καλύψει πρώτιστα τις φυσικές και ανελαστικές ανάγκες του. Η διαστρεβλωτική εξέλιξη και διόγκωση των επιθυμιών συρρικνώνεται. Τα μέσα ικανοποίησης των αναγκών μειώνονται. Οι πόροι λιγοστεύουν και η κάλυψη βασικών αναγκών αποτελεί πολυτέλεια. Η έλλειψη μέσων δημιουργεί ψυχική και πνευματική στειρότητα. Η ευημερία από προϋπόθεση πνευματικής ολοκλήρωσης του ανθρώπου, γίνεται ζητούμενο. Γιατί προφανώς δεν υπάρχει ευημερία στα εκατομμύρια των αστέγων και των ανέργων. Υπάρχει όμως ευημερία στον πληθωρισμό. Δεν υπάρχει ευημερία στην πείνα και στις λιμοκτονίες των ανθρώπων του Τρίτου Κόσμου. Υπάρχει όμως οικονομική ευημερία στις εταιρείες που μεταφέρουν σε αυτές τις χώρες χημικά και τοξικά απόβλητα, μολύνοντάς τες.
Η κατάκτηση βραχυπρόθεσμων στόχων συμβάλλει στη μακροχρόνια απειλή της αβεβαιότητας. Δουλεύουμε για να αποκτήσουμε, αποκτάμε και είμαστε δυστυχισμένοι. Φτάσαμε σε αυτό που ο Karl Marx στο έργο του «The Poverty of Philosophy» ονόμασε «εμπορευματοποίηση των πάντων». Το σύστημα συσσώρευσης των αποταμιεύσεων και η θεωρία της ανεπαρκούς ζήτησης απέτυχαν οικτρά. Χρειάζεται ένα νέο όραμα, μια νέα παγκόσμια πολιτική. Το ερώτημα είναι αν υπάρχουν πεφωτισμένοι ηγέτες να την υλοποιήσουν. Δυστυχώς, δεν διαφαίνεται μια τέτοια προοπτική στον ορίζοντα.
Εμμανουήλ Χ. Ακουμιανάκης E-mail: emmakoum@otenet.gr http://soixantedix.blogspot.com/