Το επαγγελματικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου ξεκίνησε ήδη, ενώ σε λίγο καιρό αρχίζουν
και αυτά της Ένωσης Ποδοσφαιρικών Σωματείων Ρεθύμνου, συνοδευόμενα από τις κλισαρισμένες μεταξύ άλλων ευχές για νηφαλιότητα και “επί γηπέδου ειρήνη”. Οι ομάδες έχουν ήδη στοχοποιήσει τις προσδοκίες τους και θα παλέψουν για να πετύχουν τους στόχους του, είτε αυτοί είναι ο πρωταθλητισμός, είτε η παραμονή στην κατηγορία, είτε η αξιοποίηση νεαρών ποδοσφαιριστών.
Τα φετινά πρωταθλήματα δεν αναμένεται σε καμία περίπτωση κυλήσουν μέσω νηνεμίας και απόλυτου αθλητικού πολιτισμού. Και αυτό γιατί η έκρηξη της αβεβαιότητας, της ανασφάλειας και της γενικότερης κοινωνικοοικονομικής αστάθειας αναμένεται βρουν εκτονωτική διέξοδο και μέσω του λαοφιλέστερου αθλήματος. Πώς άλλωστε θα μπορούσαμε να περιμένουμε γενικότερα ένα πρωτάθλημα σε όποιο μέρος της χώρας μας και να διεξάγεται, να κυλήσει χωρίς βίαια γεγονότα; 
Το ζήτημα της βίας είναι δίχως αμφιβολία πολυδιάστατο. Η πεπαλαιωμένη ανοητολογία ότι ο ποδοσφαιριστής είναι συνήθως ένα “αλητόπαιδο” και το ποδόσφαιρο ένα πυρήνας “βίας” δεν βρίσκει πλέον πολλούς (θέλω δηλαδή να πιστεύω) υποστηρικτές. Η επίλυση ενός τόσο ευρύτερου θέματος δε θα μπορούσε να προέλθει μόνον από το χώρο του ποδοσφαίρου. Τη σήμερον ημέρα, με την πολιτικοοικονομική κατάσταση της χώρας να εκφράζεται από αστάθεια και φαυλότητα, την αβεβαιότητα για το μέλλον να αγγίζει σχεδόν 8 στους 10 Έλληνες σύμφωνα με δημοσκόπηση(1), μπορούμε να εξηγήσουμε ως ένα βαθμό αυτή την έξαρση ακραίας συμπεριφοράς ατόμων μέσα στην οικογένεια, στην καθημερινή τους ζωή και βέβαια και στον αθλητισμό.
Δυστυχώς, η κρατική βούληση για πάταξη του φαινομένου της βίας, εκφραζόμενο από “Μπιτσακιαξές” κορώνες δε νομίζω ότι μπορεί να πείσει κάποιον που σκέφτεται ορθά. Η απροθυμία του κράτους να κοντραριστεί με τα συμφέροντα των ιδιοκτητών των ΑΕ του επαγγελματικού αθλητισμού έχει αναγάγει σε νόμο την ατιμωρησία και προκλητική μεροληψία υπέρ των ομάδων και των ευρύτερων πρακτικών των οικονομικά ισχυρών. Τρανό, πρόσφατο παράδειγμα ο ξυλοδαρμός του Ντούσαν Μπάγεβιτς με τους δράστες να αποτυπώνονται στον τηλεοπτικό φακό και εν τέλει, να αναζητούνται μέχρι σήμερα, αφού εκείνη τη στιγμή, κανείς δεν “τόλμησε” να κάνει ότι προβλέπει ο νόμος! Αλλά σάμπως συνέβη κάτι το συνταρακτικό στο πρόσφατο φιλικό (εδώ πραγματικά γελάμε) ανάμεσα στις Εθνικές ομάδες Ελλάδος και Σερβίας στο μπάσκετ; Ορισμένα από τα “τιμημένα ινδάλματα” επιδόθηκαν σε άγρια γρονθοκοπήματα και, αντί οι ομοσπονδίες οι ίδιες να τιμωρήσουν τους φταίχτες, κατηγόρησαν τη FIBA για “άδικες ποινές” που επέβαλλε στα “καμάρια”!
Με όλα τα παραπάνω και άλλα παραδείγματα, διαμορφώνεται αμέσως (όχι αδικαιολόγητα κατά τη γνώμη μου) ένα κλίμα ισοπέδωσης, μη πίστης στις αρχές και στους νόμους του τόπου, ενώ παράλληλα, ενθαρρύνεται κατ’ αυτό τον τρόπο και ένας είδος μιμητισμού που αναγάγει την παρανομία και τις πράξεις βίας στον αθλητισμό σε “μαγκιά” και επικροτούμενο “νταηλίκι”.
Με δεδομένη λοιπόν την απροθυμία του κράτους να δώσει λύση στο πρόβλημα, όχι ειδικότερα στο αθλητισμό, αλλά γενικότερα στον εκφαυλισμό της νεοελληνικής κοινωνίας, το ερώτημα είναι εάν οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να περιορίσουν, έως ένα σημείο, τα φαινόμενα αυτά. Ένα από τα πρώτα, γενναία βήματα θα ήταν να δούμε το ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο ως τρόπο αθλητικής έκφρασης και σωματικής εκτόνωσης και όχι σαν ένα λυσσαλέο αγώνα για τη νίκη που μπορεί να ικανοποιήσει φαντασμένους ανθρώπους και να τονώσει το υπερ-Εγωισμό τους. Πώς μπορεί να επιτευχθεί αυτό;
Μια καλή αρχή θα ήταν με το να σκοτώσουμε το οπαδισμό μέσα μας. Και όταν εννοώ οπαδισμό, δεν εννοώ μόνον την άκριτη και φανατική υποστήριξη ενός αθλητικού συλλόγου, αλλά γενικότερα την τυφλή προσκόλληση στην ομάδα της γειτονιάς μας, του χωριού μας, της πόλης μας. Πρέπει κάποια στιγμή να συνειδητοποιήσουμε ότι μια νίκη ή μια ήττα της ομάδας στην οποία αγωνιζόμαστε δε θα μας κάνει ευτυχέστερους ή δυστυχέστερους ανθρώπους. Επίσης, δε θα κάνει την περιοχή μας έναν καλύτερο τόπο για να ζει κανείς, σε άμεση σύγκριση με αυτόν του ηττημένου στο αθλητικό παιχνίδι.
Αντίθετα, θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει την έναρξη μιας ευρύτερης καλλιέργειας του πραγματικού “ευ αγωνίζεσθαι” που κυρίως δίνει έμφαση στη σωστή αγωνιστικότητα και όχι στην αθλιότητα της φράσης “νίκη με κάθε μέσο”.
Με τον τρόπο αυτό σίγουρα δεν περιμένει κανείς ότι θα εξαλειφθεί η βία. Κάθε άλλο μάλιστα. Το να στεκόμαστε όμως απαθείς και να πιστεύουμε ότι με τις ποινές των αγωνιστικών, της τιμωρίας της έδρας, της αποβολής από το πρωτάθλημα κ.ο.κ. θα καταφέρουμε να καταπνίξουμε ένα κοινωνικό φαινόμενο είναι πραγματική ουτοπία. Ας προσπαθήσουμε όλοι, κυρίως παράγοντες και προπονητές να καλλιεργήσουμε το σεβασμό στον αντίπαλο και κυρίως, την ανοχή στο ανθρώπινο λάθος, από όποιον και αν προέρχεται αυτό και όχι να βρίσκουμε πάντα φτηνά άλλοθι για να κρύψουμε τις δικές μας παραλείψεις και τους δικούς μας λάθους χειρισμούς.
Δε θα ήταν κακή ιδέα τα σωματεία να εφαρμόσουν έναν άτυπο πρωτόκολλο υποδοχής σε κάθε αντίπαλο πριν από το ματς, με ένα γεύμα πριν ή μετά το παιχνίδι για να συζητήσουν, να αστειευτούν για το μεταξύ τους ποδοσφαιρικό αγώνα. Φανταστείτε αυτήν την εικόνα και όσοι ήδη γελάτε με αυτήν την πρόταση, προφανώς δεν έχετε παρακολουθήσει αθλητικές συναντήσεις σε άλλες χώρες, εκεί όπου φίλαθλοι και των δύο ομάδων συνυπάρχουν τόσο εντός όσο και εκτός γηπέδου.
Δυστυχώς στην Ελλάδα, κυριαρχεί η απαισιοδοξία αλλά κυρίως, επικρατεί η απάθεια και η ατολμία για ριζοσπαστική αλλαγή ακόμα και μικρών εκφράσεων της καθημερινότητας μας. Όταν βλέπω π.χ. λουόμενους στην παραλία του Ρεθύμνου να κολυμπούν με τα φελιζόλ να επιπλέουν δίπλα τους, χωρίς να κάνουν καμία κίνηση να τα πάρουν και να τα αφήσουν στα κάδο σκουπιδιών της στεριάς, ασφαλώς και είμαι απαισιόδοξος για τη γενικότερη αλλαγή νοοτροπίας. Από την άλλη όμως, οφείλουμε να αρνούμαστε την αποδοχή μιας ζοφερής πραγματικότητας ως δεδομένη, χωρίς την παραμικρή διάθεση για ένα βήμα μπροστά που θα δώσει πραγματική ελπίδα.
Έτσι λοιπόν, αγαπητοί φίλοι, τολμήστε, βάλτε στην άκρη το φανατισμό για τη φανέλα και τον τόπο σας που μόνο βλαβερή μπορεί να είναι, αγωνιστείτε με πάθος, παραδεχτείτε τα λάθη σας και κυρίως, μην ψάχνετε αποδιοπομπαίους τράγους. Έχετε κατά νου ένα πράγμα: η συμπεριφορά σας αποτελεί πρότυπο για τα παιδιά σας, για τους λιλιπούτειους φιλάθλους και παίχτες των υποδομών και της τοπικής κοινωνίας. Σκεφτείτε λοιπόν για μια στιγμή αν πραγματικά θα θέλατε τα παιδιά σας να βιαιοπραγούν για ένα κομμάτι συνθετικού πανιού και ένα φουσκωμένο τόπι. Τότε θα έχετε ήδη πράξει το πρώτο, σταθερό βήμα.
Εν κατακλείδι, ας πάψουμε όλοι να ακολουθούμε σαθρά αθλητικά και μη πρότυπα που μας επιβάλλονται τα ΜΜΕ και ας δημιουργήσουμε εμείς το δικό μας πρότυπο μετά από σωστή κρίση και αλληλοϋποστήριξη ενός υγιούς μοντέλου αθλητισμού που θα έχει σαφώς σημαντική επίδραση στον ψυχισμό όλων μας. Ας δούμε λοιπόν καθαρά ότι ο αντίπαλος μας είναι στο γήπεδο και η ήττα ή η νίκη δε θα καταστρέψει ή θα βελτιώσει την προσωπικότητα μας και τη ζωή μας.
Δημήτρης Σταράκης
(1)πανελλαδική δημοσκόπηση της GPO για το Mega, 25-30 Αυγούστου 2010