Εις το Ρέθεμνος υπάρχει
Του Σπύρου Τίτου Λίτινα
Εις το Ρέθεμνος υπάρχει – συγκεκριμένα στην «Πλατεία του Άγνωστου Στρατιώτου» — ένα μαρμάρινον ολόσωμον Άγαλμα, το λεγόμενον «Του Άγνωστου Στρατιώτου», πού είναι εγκατεστημένον στο μέσον της Πλατείας (στη λεγόμενη Συνοικία «Άμμος την Πόρτα») με μια πολύ ωραία καλλιτεχνική στρογγυλή, κυκλική προστασία γύρω του, από κάγκελα, στηριγμένα σε μαρμάρινα στηρίγματα. Βάθρα. Είναι ανεβασμένο σε μαρμάρινο μπλοκ, δύο – τρίο: μέτρα πάνω από το έδαφος της Πλατείας.
Παριστάνει έναν όρθιο στρατιώτη, ένστολο, σε υπερμέγεθες σχήμα – παράσταση. Με το όπλο παρά πόδας, που ατενίζει κατ’ ευθείαν εμπρός, προς τη θάλασσα. Είναι έργο άψογο. Καλής Τέχνης.
Το έργο αυτό δεν το έχουν προσέξει ούτε οι Ρεθεμνιώτες. Περνούν γύρω του, κυκλικά, κι αυτοί και τα αυτοκίνητα. Ασφαλώς δεν ενδιαφέρθησαν ποτέ να μάθουν ούτε την ιστορία του, του αγάλματος αυτού.
Έχει εγκατασταθεί εκεί πριν από πολλά χρόνια. Ούτε εγώ γνωρίζω καλά, πότε συγκεκριμένα, επί τίνος Δημάρχου έγινεν η τοποθέτησίς του, η εγκατάστασις του και ποιος υπήρξεν ο χορηγός της κατασκευής και της τοποθέτησης του. Ασφαλώς θα έγινεν επί Δημάρχου Τίτου Πετυχάκη, που υπήρξεν ο Δήμαρχος Ρεθύμνης τα παλιά εκείνα χρόνια, από το έτος 1926 έως το 1950. Το μόνο πού γνωρίζω και έγινε γνωστό από μια διάχυτη πληροφορία, είναι ότι μια φήμη έλεγεν ότι ό γλύπτης του είχεν ως μοντέλο ένα παλαιότερον Ρεθεμνιώτη έμπορο, τον Εύάγγελον(;) Φραγγιάν. Μεγαλοκαμωμένον, ωραίον άνδρα. Κανένας δεν ήξερεν ούτε ποιος ήταν ό γλύπτης του, ο κατασκευαστής του.
Αλλά προ ήμερων — δεν ξέρω πώς — ήρθεν η ομιλία μεταξύ μου και του Παντελή Αγγουριδάκη, φίλου μου, από το Θρόνος Αμαρίου καταγόμενου, στην ακρογιαλιά του Παλαιού Φαλήρου, πού έπαιζε ρακέτα, μαζί μας. Αυτός μου είπεν ότι το άγαλμα ετούτο το έχει κάμει ένας θείος του μαρμαράς, πού κατοικούσε και εργαζόταν στο Ρέθεμνος, παλαιότερα χρόνια, ονομαζόμενος Γεώργιος Φούρφης. Τον Φούρφην αυτόν τον εγνώριζα κι εγώ, ο εκδότης. Καθώς μου είπεν ο ανωτέρω Παντελής, ο Φούρφης αυτός απέθανε στο Ρέθεμνος το έτος 1965.
Πρέπει να μην ξεχάσω να σημειώσω ότι το άγαλμα αυτό, με την γύρω του εγκατάσταση, έγινε στο σημείον εκείνο της Πλατείας που υπήρχε παλαιά ένα Μαυσωλείον, κτίριο μετρίου ύψους, δύο – δυόμισυ μέτρων, με μικρά γύρω παράθυρα, ενός ονομαστού Τούρκου πολεμιστή, που ετιμήθη με αυτό, επειδή υπήρξεν ο πρώτος από τούς Τούρκους που επάτησεν εκεί, το Ρέθεμνος, όταν αυτό κατελήφθη από τούς Τούρκους.
Νομίζω ότι θα πρέπει να γίνει ένας δημόσιος έπαινος και να διασωθεί η μνήμη του αφανούς αυτού μαρμαρά του Ρεθέμνους, ο οποίος έκαμεν, ετεχνούργησεν, αυτό το άγαλμα του Άγνωστου Στρατιώτου, εις εποχήν που σε άλλες μεγαλύτερες από το Ρέθεμνος πόλεις δεν υπήρξαν τέτοια αγάλματα. Αυτό το άγαλμα, πού ασφαλώς είναι καλύτερο, τεχνικότερο από πολλά άλλα αγάλματα, Ιδίως την σημερινήν εποχήν, που φημίζονται και διαφημίζονται ως αριστουργήματα. Ενώ αυτός, ο Γ. Φούρφης, αγνοείται.
Και τούτο συμβαίνει γιατί αυτή είναι η Μοίρα των ικανών τεχνιτών και καλλιτεχνών του κόσμου τούτου, που υποσκελίζονται και επισκιάζονται από τους καταφερτζήδες και τους κομπάζοντες αετονύχηδες σ’ όλες τις Τέχνες και τις Επιστήμες.
