Η κρίση της ελληνικής οικονομίας μας προσγείωσε απότομα σε μια πραγματικότητα
Του Γιάννη Αχιλλέα Κεφαλογιάννη
Η κρίση της ελληνικής οικονομίας μας προσγείωσε απότομα σε μια πραγματικότητα που επί χρόνια προσποιούμασταν ότι δεν βλέπαμε: προτού καταστεί οικονομική, η κρίση ήταν πρωτίστως κοινωνική, πολιτική, κρίση αξιών. Επί πολλά χρόνια, και με λίγες εξαιρέσεις, η διαφθορά είχε διαβρώσει τα πολιτικά κόμματα, τις δημόσιες υπηρεσίες, τον επιχειρηματικό κόσμο και εν τέλει μεγάλο φάσμα της ελληνικής κοινωνίας. Ο εύκολος και γρήγορος πλουτισμός και η επίδειξη αυτού είχε υποκαταστήσει τον μόχθο της εργασίας και την υγιή επιχειρηματικότητα. Το πολιτικό σύστημα, και οι δικλείδες προστασίας που το ίδιο είχε θεσπίσει, παρήγαγε εστίες υπόπτων συναλλαγών, ενώ το εκπαιδευτικό σύστημα, αντί να παρέχει μια γενικότερη παιδεία, ήταν αποκλειστικά στραμμένο στο όνειρο της εισαγωγής σε μια πανεπιστημιακή σχολή.
Ευθύνες; Κατά πολύ μεγάλο ποσοστό όσοι άσκησαν εξουσία υπό οποιαδήποτε έννοια, δηλαδή πολιτικοί, διοικητές και προϊστάμενοι δημοσίων οργανισμών, δικαστείς και εισαγγελείς. Σε μικρότερο ποσοστό όλοι εμείς, οι υπόλοιποι. Η απαίτηση για μια θέση στο δημόσιο, η φοροδιαφυγή, η δωροδοκία δημοσίων υπαλλήλων, η κακή χρήση των κοινοτικών επιδοτήσεων, η συντεχνιακή νοοτροπία, ο άκριτος συνδικαλισμός, η έλλειψη ενδιαφέροντος για την λήψη γενικότερης παιδείας, ο ατομικισμός και πολλά άλλα, είναι καταστάσεις για τις οποίες ο καθένας μας έχει μερίδιο ευθύνης. Βεβαίως υπήρξαν και οι λίγες φωτεινές εξαιρέσεις, οι οποίες αντιμετωπίζονταν ως αλλόκοτες φωνές.
Αν προσπεράσουμε την απαισιοδοξία και τις αρχικές δυσοίωνες προβλέψεις, θα διαπιστώσουμε ότι η σημερινή κατάσταση μπορεί να αποτελέσει μία μοναδική ευκαιρία επανεκκίνησης σε όλους τους τομείς. Στον αιώνα που μας πέρασε, παρόμοια ευκαιρία μας δόθηκε σε τρεις περιπτώσεις: μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους, την Κατοχή και την επταετή Δικτατορία. Άλλες εποχές, άλλες ανάγκες, άλλες προτεραιότητες. Τώρα δεν αντιμετωπίζουμε κάποιο εδαφικό ή πολιτειακό ζήτημα, ούτε η δημοκρατία μας βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο κατάλυσης από παρακρατικούς κύκλους. Οι συνθήκες είναι πλέον ώριμες για βαθιές και ουσιαστικές τομές στον πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό τομέα.
Απαιτείται επανεκκίνηση στο πολιτικό σύστημα με διαφάνεια στα οικονομικά των πολιτικών και των κομμάτων και με κατάργηση του καθεστώτος ανομίας που επιβάλλει ο περίφημος Νόμος περί Ευθύνης Υπουργών και οι δεκάδες εξεταστικές επιτροπές με τα πορίσματα-κοροϊδία. Απαιτείται επανεκκίνηση στον κρατικό μηχανισμό με εξορθολογισμό των δομών του και εξάλειψη του φαινομένου του άκρατου βολέματος των ημετέρων σε κάθε βαθμίδα αυτού. Απαιτείται επανεκκίνηση της δικαιοσύνης με αυστηρή εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας και χωρίς διακρίσεις μεταξύ ισχυρών και ανίσχυρων. Απαιτείται επανεκκίνηση στην οικονομική ζωή με καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και θέσπιση κινήτρων για την επιχειρηματικότητα. Απαιτείται επανεκκίνηση στην εκπαίδευση, ώστε το σχολείο να παρέχει ουσιαστική και γενικότερη παιδεία και μόρφωση και όχι απλά το εισιτήριο εισόδου στα πανεπιστήμια. Απαιτείται επανεκκίνηση στην νοοτροπία όλων μας, ώστε τα κακώς κείμενα που εντοπίζουμε να προσπαθήσουμε να τα διορθώσουμε και να μην παραμένουμε απαθείς.
