Λάθος ισχυρισμός ότι στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις
Του Μανώλη Σκαρσουλή 
Λάθος ισχυρισμός ότι στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις. Είσαι ό,τι δηλώσει σιωπηρά ή δυνατά ο διπλανός σου. Ο διπλανός σχηματίζει το φάκελό σου, τον εμπλουτίζει κατά κανόνα με την προσωπική του κακεντρέχεια και σφραγίζει το μέτωπό σου με το επίγραμμα της προσωπικότητάς σου. Οι υπόλοιποι πολίτες είναι πρόθυμοι δέκτες και μεταφορείς του επιγράμματος, που όσο πιο ανακριβές και συκοφαντικό είναι, τόσο ταχύτερα κυκλοφορεί. Άλλοτε το άθροισμα των μυστών του επιγράμματος εκδηλώνεται με μορφή δημόσιας αποδοκιμασίας, άλλοτε στη δημόσια αποδοκιμασία μπαίνει σιγαστήρας και ο χαρακτηρισμός γίνεται κουτσομπολιό, δηλαδή διαδίδεις κάτι που σου αρέσει για κάποιον που δεν σου αρέσει. Με τους αλληλοχαρα-κτηρισμούς των Ελλήνων συμβαίνει ό,τι και με τη μετακύλιση του κοινωνικο-ασφαλιστικού βάρους. Όλοι οι πολίτες βρίσκονται στη γραμμή και, ενώ επικολλούν το ένσημο στην πλάτη του μπροστινού τους, αγνοούν ότι ο επόμενος επιχειρεί ακριβώς το ίδιο στη δική τους πλάτη…
Η Ελλάδα είναι η χώρα που είναι γεμάτη από πολιτικούς προδότες, μειοδότες, καταχραστές, φασίστες, απατεώνες και μισόδημους. Παραλλάσ-σοντας λίγο τη φράση του Leautaud, θα μπορούσα να έλεγα: ο έρωτας δημιουργεί τρελούς, ο γάμος δημιουργεί απατημένους και η πολιτική προδότες. Γιατί, κατ’ εξοχήν η προδοσία είναι το «ιδιώνυμο» πολιτικό έγκλημα. Και μάλιστα με όλες τις μορφές. Προδοσία της πατρίδας, προδοσία της δημοκρατίας, προδοσία του λαού, προδοσία του κόμματος.
Στην τελευταία μάλιστα περίπτωση ισχύει και μια εύπλαστη αρχή: αν κάποιος φύγει από το κόμμα σας και ενταχθεί σ’ ένα άλλο, λέγεται προδότης. Αν φύγει από το άλλο και προσχωρήσει στο δικό σας, λέγεται πατριώτης.
Το τραγικό είναι ότι το αλληλολασπολογικό αμόκ μεταδίδεται στον λαό και υιοθετείται απ’ αυτόν. Όμως, έχει τις αιτίες του στους μηχανισμούς των κομμάτων, στις πολιτικές ηγεσίες, στις κομματικές στρατηγικές.
Ο πολιτικός ανταγωνισμός είναι ο κανόνας του παιχνιδιού της δημοκρατίας. Και από την άποψη αυτή μερικές εκτροπές, μερικοί υπέρμετροι τονισμοί και χρωματισμοί δεν είναι ασυνήθεις. Έχει λεχθεί ότι στην πολιτική πρέπει να υπηρετείς τον Θεό, αλλά να μην ερεθίζεις τον διάβολο. Για τον ίδιο λόγο «ο ίσιος δρόμος στην πολιτική», έλεγε ο MacMillan, «είναι κατά το πλείσον αδιάβατος». Με το ίδιο πνεύμα ο μεγάλος Max Weber ανέφερε ως χαρακτηριστικό της πολιτικής δραστηριότητας το «ira et studio». Υπάρχει άλλωστε μια εύλογη τάση των πολιτικών να επαινούν τους αντιπάλους τους μέχρις ενός σημείου. Το προδιέγραψε ο Θουκυδίδης: «μέχρι τούδε ανεκτοί οι έπαινοι εισίν περί ετέρων λεγόμενοι, εις όσον αν και αυτός οίηται ικανός είναι δράσαι τι ών ήκουσε: τω δε υπερβάλλλοντι αυτών φθονούντες ή και απιστούσιν».
Από την άλλη όμως πλευρά δεν πρέπει να λησμονείται ότι κάθε λάθος του πολιτικού θεωρείται έγκλημα. Και ο λαός ή μιμείται ή υπερβάλλει σε αντιπαράθεση. Και αρχίζει ουσιαστικά ο διχασμός μεταξύ δύο παρατάξεων, που είναι και οι δύο… προδοτικές, ως εάν η Ελλάς δεν κατοικείται από έλληνες. Πολύ σωστά ο Silone έγραφε: «οι πολιτικοί είναι στη σκηνή και ο λαός στην πλατεία. Όμως αυτοί που σφυρίζουν από κάτω φωνάζουν δυνατότερα απ’ αυτούς που παίζουν επάνω».