Αιτία μοναδική του κειμένου που ακολουθεί στάθηκε η πρόσφατη εργασία
Του Κ.Ν. Μαρκαντώνη
Αιτία μοναδική του κειμένου που ακολουθεί στάθηκε η πρόσφατη εργασία με τίτλο : «ΝΙΚΗΣΕ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ» , από τον εξαίρετo Ε. Ι. Κούνουπα ενώ η αφορμή δόθηκε σίγουρα το βράδυ στις 11 Αυγούστου κατά τη σχετική και όντως «στρατηγικά» οργανωμένη εκδήλωση στο Πολεμικό μουσείο Χρωμοναστηρίου. Η σεμνή τελετή προς τιμή του ήρωα στρατηγού αποτέλεσε τιμή και για το βιογράφο και εκλεκτό συγγραφέα, όχι άδικα, του παρουσιαζομένου βιβλίου. Τούτο γιατί εκτός από τη λογοτεχνική αξία προτάχτηκε η ιστορική αλήθεια και η ακρίβεια στην έκθεση των γεγονότων, ο σεβασμός απέναντι στο πραγματευόμενο θέμα.
Θα ξεκινήσουμε από ένα ζήτημα ουσίας.
Επιβάλλεται να τονιστεί, προπάντων, το γεγονός ότι σκοπός των συγκλονιστικών βιωμάτων που αποκομίζει ο αναγνώστης μέσα από τις σελίδες του έργου δεν μπορεί να είναι απλά ο εγκωμιασμός, ο θαυμασμός, οι αβαθείς λόγοι εντυπωσιασμού. Η εποποία του στρατηγού, όπως σωστά τονίζεται, η τραγικότητα της εμπόλεμης πορείας, η αναμέτρηση με το θάνατο, οι αποδράσεις, τα βαριά τραύματα στο σώμα και την ψυχή, δεν προσφέρονται σε ευκαιριακό σχολιασμό σε έπαινο και θριαμβολογία! Αρετές που άστραψαν στα πρόσωπα των Ελλήνων στρατιωτών εκεί στα χιονισμένα υψώματα και τις φοβερές χαράδρες της Αλβανίας δεν χρίζουν προβολής. Ακτινοβολούν από μόνες τους φως άσβεστο και δόξα αμετάθετη.
Για τον εύελπι ανθυπολοχαγό, ήδη στρατηγό Ε. Α. ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΑΚΗ οι συγκυρίες του πολέμου σε συνδυασμό με τις έννοιες της πατρίδας, της ελευθερίας, της θυσίας, ο διακαής πόθος της προσφοράς – αυθόρμητος αλλά συνειδητοποιημένος σε βάθος – τον καθιστούν μορφή εμβληματική του αγώνα! Ανάμεσα στους νεκρούς η επιζήσαντες συμπολεμιστές του, ήρωες που ο αγώνας τους δεν εμέλλετο να επισφραγιστεί με ανάλογες περγαμηνές, ο Π. ΣΑΒΒΑΚΗΣ αποδεικνύεται άξιος της πατρίδας, όπως εκείνοι, αλλά και ευνοημένος των περιστάσεων ώστε και βιολογικά να αντέξει την κακουχία και το θανάσιμο κίνδυνο. Στάθηκε ευνοημένος έχοντας βιογράφο της τάξεως του Μανώλη Κούνουπα μοναδικού για να αναδείξει, με το σεβασμό που επιβάλουν τα γεγονότα, το ηθικό ανάστημα του βιογραφουμένου.
Όσο για τους ηρωικούς συμπολεμιστές του στρατηγού που άφησαν τη ύστερη πνοή τους στο Καλπάκι, στο Τεπελένι, στο Μάλι – Σπάνταριτ και όπου αλλού, ο μεγάλος Οδυσσέας Ελύτης πρόλαβε να συνθέσει, «άσμα ηρωικό και πένθιμο για το χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», στεφάνι δόξας αμάραντο στη μνήμη τους.
Ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΒΒΑΚΗΣ, ήρωας βγαλμένος από τη φρίκη του πολέμου, της αιχμαλωσίας, των αναμετρήσεων του με το θάνατο, αναδείχτηκε κλασικό υπόδειγμα αρετής και φρονηματισμού για όλους. Σύμβολο μιας εποχής και μιας πατρίδας που σήμερα χειμάζεται όσο ποτέ, χωρίς ηγέτες, στον πόλεμο για ανατροπή του κλίματος γενικευμένης διάβρωσης, με ρωγμές βαθιές στα θεμέλια του πολιτισμού και του κοινωνικού κατεστημένου, μας δείχνει έφιππος το δρόμο αλλά και τον τρόπο! Από την άποψη αυτή το χρονικό της ηρωικής προσωπικής περιπέτειας του επενεργεί άμεσα στο θυμικό της νέας γενιάς, κάθε γενιάς, ελευθερώνοντας εγκλωβισμένες δυνάμεις αντίστασης στη φθορά. Κι εδώ ακριβώς η συμβολή του εκλεκτού βιογράφου αποδεικνύεται καίρια και καταλυτική.
Είχα την τύχη να αντικρίσω τον Π. ΣΑΒΒΑΚΗ το 1958 στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών (Σ. Ε. Α. Π) Ηρακλείου. Υπηρετούσε με βαθμό ταγματάρχη τις μέρες που εμείς, της 42ης Ε. Σ. Ο, δόκιμοι πλέον, θα αναχωρούσαμε έκαστος για τη Μονάδα του. Περπατούσε στο διάδρομο της Σχολής όπου απλώς ανταλλάξαμε τον τυπικό στρατιωτικό χαιρετισμό. Από τότε δεν συναντηθήκαμε ούτε έμαθα ποτέ τον τόπο καταγωγής η την στρατιωτική του πορεία. Προξενούσε εντύπωση το ύφος και το άτεγκτο βλέμμα αφήνοντας να διαφανεί τουλάχιστον ένας βαθύτερος προβληματισμός. Ένας κόσμος όπου εύκολα ή δύσκολα, θα μπορούσες να συλάβεις κάποιο δράμα που είχε παιχτεί ενδεχομένως η παιζόταν στο εσωτερικό του. Οπωσδήποτε η σοβαρότητα του προσώπου, η άτεγκτη στάση, η σταθερά προσηλωμένη ματιά έδιναν σαφώς μια τέτοια εντύπωση.
Από τότε εμέλλετο να μεσολαβήσουν ολόκληρα 53 χρόνια ώσπου η απορία μου γύρω από την αινιγματική μορφή και τη δραματική πορεία του στρατηγού να ικανοποιηθεί με απόλυτο και καταπληκτικό τρόπο. Έτσι που να αισθάνομαι συγκίνηση αλλά και ευγνωμοσύνη ως Έλληνας για όσα πρόσφερε και προσφέρει, διαχρονικά, το παράδειγμα του κυρίως στις νεότερες γενιές, στην πατρίδα και τον τόπο μας. Ευχαριστώ για τις πληροφορίες που έλαβα σε τηλεφωνική συνέντευξη μας όσο και για την προσωπική επικοινωνία στο Πολεμικό Μουσείο.
Ευγνωμοσύνη όμως και ευχαριστία ανήκει στον φίλο Ε. Κούνουπα για το εμπνευσμένο πόνημα του. Ένα έργο προβολής αξιών χωρίς σκοπιμότητα, χωρίς ιδιοτέλεια. Ένα γνώρισμα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας και συνολικής προσφοράς του, στα γράμματα και τον πολιτισμό μας.
