Η Βουλευτής Ρεθύμνου της Νέας Δημοκρατίας κ. Όλγα Κεφαλογιάννη ήταν ομιλήτρια στο 21ο ετήσιο συνέδριο του Ελληνο -Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, το οποίο φέτος είχε θέμα : «Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ – Ανακτώντας την αξιοπιστία μα».
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 30 Νοεμβρίου 2010 στην Αθήνα και η Βουλευτής Ρεθύμνου κ. Κεφαλογιάννη συμμετείχε στην θεματική ενότητα «Ελληνικός Πολιτισμός και Τουρισμός: Επενδύοντας στα ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας».
Στην εισήγηση της η κ. Κεφαλογιάννη είπε τα εξής:
«Κυρίες και κύριοι,
Η συζήτηση για μια νέα, μακροπρόθεσμη στρατηγική τουριστικής ανάπτυξης είναι άκρως επίκαιρη και επιβεβλημένη. Η φετινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Οι επιχειρηματίες του τουρισμού μετρούν απώλειες στα κέρδη και την ανταγωνιστικότητά τους. Ζυγίζουν τις αυριανές προκλήσεις, αναζητούν ευκαιρίες ανάπτυξης και αγωνιούν για την πορεία της τουριστικής δραστηριότητας το 2011. Ένα είναι σίγουρο, και νομίζω αποτελεί αφετηρία της όποιας συζήτησης γύρω από το μέλλον του ελληνικού τουρισμού: Το υφιστάμενο αναπτυξιακό μοντέλο έχει φθαρεί. Η κρατικοδίαιτη επιχειρηματικότητα έχει ‘πεθάνει’. Το ελληνικό τουριστικό προϊόν μπορεί να πάει μπροστά, μόνο αν θεμελιωθεί επάνω σε μια νέα στρατηγική,
που θα επικοινωνεί τη νέα, εξελιγμένη ταυτότητα του ελληνικού τουρισμού.
Θα αναδεικνύει τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα και θα περιορίζει (ή αν είναι δυνατόν) θα εξαλείφει τα συγκριτικά του μειονεκτήματα.
Θα εκσυγχρονίζει τους κανόνες λειτουργίας της τουριστικής αγοράς και θα προωθεί την πλήρη απελευθέρωσή της. Όχι όπως υποτίθεται ότι έγινε με την άρση του καμποτάζ, όπου νομοθετικά έγιναν οι απαραίτητες ενέργειες στην πράξη όμως;
Οι πλοιοκτήτριες εταιρείες με πλοία με σημαία τρίτης χώρας, είναι αναγκασμένες σε διαπραγμάτευση και συμφωνία με το ελληνικό Δημόσιο για τους όρους τέλεσης περιηγητικών πλόων. Πόσο συμβατό είναι αυτό με την ουσία της «απελευθέρωσης»;Θα έλεγα, καθόλου. Δε μπορεί να εξαναγκάζονται οι επιχειρηματίες της κρουαζιέρας σε διαπραγματεύσεις με τις εκάστοτε ηγεσίες των Υπουργείων (πολλώ δε μάλλον αν λάβουμε υπόψη ότι οι ηγεσίες αυτές, επί το πλείστον ούτε την ειδική γνώση του αντικειμένου διαθέτουν, ούτε τεχνοκράτες είναι, ύτε γνωρίζουν τους κανόνες με τους οποίους λειτουργεί η αγορά κρουαζιέρας). Η δική μας αντίληψη είναι ότι επιβάλλεται πλήρης απελευθέρωση χωρίς όρους, χωρίς αστερίσκους, χωρίς προϋποθέσεις. Ζητούμενο είναι να αρχίσει η αγορά κρουαζιέρας να αποδίδει πλέον στην ελληνική οικονομία τα τεράστια οφέλη που μπορεί να αποδώσει. Σήμερα, η Ελλάδα είναι λιγότερο ανταγωνιστικός προορισμός κρουαζιέρας από ότι η Κωνσταντινούπολη, η Γένοβα και η Βενετία (όπου δεν ισχύει κανένας θεσμικός περιορισμός). Αυτό επιβάλλεται να αλλάξει άμεσα.
Ήδη, το ιδιότυπο καθεστώς «απελευθέρωσης» υπό όρους έχει επηρεάσει αρνητικά τις διαπραγματεύσεις για το 2011.Οι εκπρόσωποι της αγοράς κρουαζιέρας επισημαίνουν ότι ουσιαστικά τίποτα δεν έχει αλλάξει. Παράλληλα, όλο αυτό το διάστημα που αναμενόταν ο καθορισμός του περιεχομένου των συμβάσεων που θα υπογράφουν οι πλοιοκτήτριες εταιρείες με το ελληνικό Δημόσιο, οι εταιρείες αυτές στρέφονταν σε άλλους προορισμούς. Η Ελλάδα έμενε εκτός συναγωνισμού στην κούρσα των διαπραγματεύσεων για τα πακέτα της επόμενης διετίας.
Αγαπητοί Σύνεδροι,
Αυτό που χρειάζεται η Ελλάδα σήμερα είναι μια νέα στρατηγική που θα επικεντρώνεται αποκλειστικά στον τουρισμό. Εμμένω στη λέξη «αποκλειστικά», διότι υπάρχει μια αντίληψη (την οποία στηρίζει και η Κυβέρνηση), ότι τουρισμός και πολιτισμός ταυτίζονται. Ο τουρισμός μπορεί να είναι άμεσα συνδεδεμένος με την πολιτιστική μας κληρονομιά, ωστόσο δεν εξαντλείται εκεί.
Με τη ίδια λογική, θα μπορούσε να συσταθεί για παράδειγμα και Υπουργείο Τουρισμού και Περιβάλλοντος, αφού ο τουρισμός είναι εξίσου άμεσα συνδεδεμένος
με τον φυσικό πλούτο της χώρας. έλος, ας μην ξεχνάμε ποτέ ότι μιλάμε για έναν από τους πιο δυναμικούς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας μας. Με συμμετοχή 18% στο ΑΕΠ και 16% στην απασχόληση, δε μπορεί να μην έχει αυτόνομη θεσμική εκπροσώπηση. Αυτή είναι η δική μας άποψη εξ’ αρχής, γι’ αυτό και έχουμε επανειλημμένα διατυπώσει την ανάγκη επανασύστασης του αυτόνομου Υπουργείου Τουρισμού.
Περνώ πιο αναλυτικά σε ορισμένες προϋποθέσεις, προκειμένου μια νέα αναπτυξιακή πρόταση για τον τουρισμό να είναι αποτελεσματική και βιώσιμη. Καταρχήν, πρέπει να βασίζεται στην αρχή της αειφορικότητας: το σεβασμό στο φυσικό, πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον στους επιμέρους προορισμούς. Αυτός, είναι ο βασικός κανόνας της ανανέωσης του κύκλου ζωής των τουριστικών προορισμών. Δυστυχώς, βλέπουμε σε πάρα πολλές περιπτώσεις, ο κανόνας αυτός να παραβιάζεται. ο αποτέλεσμα είναι ο κύκλος ζωής μιας τουριστικής περιοχής να καταρρέει. Και αυτό το αποτέλεσμα θα πρέπει πάσει θυσία να αποφύγουμε
.Επιπλέον, χρειάζεται όραμα, το οποίο να συνοδεύεται από συγκεκριμένους στόχους.Να προσδιορίζει καταρχήν, το που θέλουμε να πάει – πως θέλουμε να αναπτυχθεί – τι θέση θέλουμε να καταλάβει το τουριστικό μας προϊόν στην παγκόσμια αγορά. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι χρήσιμο να τεθεί μια ημερομηνία –ορόσημο, η οποία θα σηματοδοτεί την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Για παράδειγμα, «ο τουρισμός όπου η Ελλάδα έχει συγκριτικό ανταγωνιστικό
πλεονέκτημα το 2020 θα έχει μεγιστοποιήσει τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει στην Ελληνική οικονομία» – αυτός είναι ένας στόχος με σαφή, ξεκάθαρο προσανατολισμό του τι θέλουμε για τον ελληνικό τουρισμό, αλλά και με σαφή χρονικό ορίζοντα υλοποίησης. Τέλος, επιβάλλεται να περιλαμβάνει συγκεκριμένες πολιτικές και πρακτικές.Η θεωρητική προσέγγιση στόχων δεν είναι αρκετή. Χρειάζονται προτάσεις που θα συνοδεύονται από ένα ρεαλιστικό σχέδιο εφαρμογής τους. Για παράδειγμα, θέλουμε η Αθήνα να γίνει ένας σύγχρονος, ανταγωνιστικός προορισμός city break. Για να το πετύχουμε, πρέπει να πούμε και ποια βήματα δρομολογούμε.Ποια αποτελέσματα αναμένουμε.Πως υλοποιούμε αυτά τα βήματα και πως θα αξιολογήσουμε τα αποτελέσματα.Ο στόχος από μόνος του δεν φτάνει.
Κυρίες και κύριοι,
Περνάω σε ορισμένες προτεραιότητες, που θεωρώ ότι πρέπει να θέτει μια νέα στρατηγική για τον ελληνικό τουρισμό.
1η προτεραιότητα: Η βελτίωση του τουριστικού προϊόντος.Για να επιτευχθεί, χρειάζεται:
>> Να αναβαθμιστούν οι υπάρχουσες τουριστικές υποδομές, αξιοποιώντας και τα εργαλεία του ΕΣΠΑ. Αναφέρομαι κυρίως σε υποδομές μεταφορών, όπως αεροδρόμια, λιμάνια και οδικά δίκτυα, και σε υποδομές πολιτισμού, όπως μνημεία και μουσεία. Για τις υποδομές μεταφορών δε χρειάζεται να πω τίποτα. ίναι γνωστές οι ελλείψεις, κυρίως στην περιφέρεια. Πολλά από τα περιφερειακά αεροδρόμια δε μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες ανάλογες με τον όγκο των επισκεπτών που δέχονται. Αναφέρω ως παράδειγμα το αεροδρόμιο του Ηρακλείου, (το δεύτερο μεγαλύτερο αεροδρόμιο σε κίνηση μετά το Ελευθέριος Βενιζέλος), το οποίο έχει πλέον φτάσει στα όριά του. Εμείς έχουμε προτείνει εδώ και ένα χρόνο την αναβάθμιση των περιφεριεακών αεροδρομίων, μόλις τώρα η κυβέρνηση φαίνεται να αντιλαμβάνεται την σχετική ανάγκη και να προχωράει στον σχεδιασμό προκειμένου
να γίνουν επενδύσεις στα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας. Όσο αφορά τα μουσεία και τα μνημεία, είναι επίσης γνωστό, ότι όσο λειτουργούν με νοοτροπίες δημοσίου (δηλαδή με περιορισμένα ωράρια, απεργιακά λουκέτα και ελλιπή παροχή υπηρεσιών) δε μπορούν να προσελκύσουν τον μαξιμουμ αριθμό επισκεπτών. Επιτρέψτε μου, εδώ, σχετικά με τα μουσεία να αναφέρω και το εξής. Πρόσφατα, ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού εξήγγειλε ένα νέο πλαίσιο για την αναβάθμιση των μουσείων, όσο αφορά κυρίως τις υπηρεσίες που προσφέρουν στους επισκέπτες. Σε πρώτη ανάγνωση είναι μια θετική εξέλιξη, αλλά είναι γενικόλογη. Μένει να συγκεκριμενοποιηθούν οι διαθέσιμες πιστώσεις, τα προγράμματα με τα οποία συνδέονται, καθώς και το πώς θα στελεχωθούν οι υπηεσίες που θα κληθούν να υλοποιήσουν τα έργα που εξαγγέλονται. Θα είναι θετικό πάντως στην επόμενη θερινή περίοδο, να ήταν ‘έτοιμα’ τα μουσεία μας.
Να μη λειτουργούν με ωράριο δημοσίου.
Να μην είναι κλειστά σε μέρες απεργιών.
Να διαθέτουν καταρτισμένο προσωπικό,
που θα παρέχει καλύτερες υπηρεσίες.
Να ανταποκρίνονται με άλλα λόγια στις σύγχρονες ποιοτικές προδιαγραφές και να αυξάνουν την ελκυστικότητά τους.
Η εν λόγω λοιπόν εξαγγελία, εξαντλείται θα έλεγα στο αυτονόητο. Δεν πρόκειται για καμία καινοτομία. Προχωράω σε μια ακόμα προϋπόθεση ια τη βελτίωση του τουριστικού μας προϊόντος.
>> Χρειάζεται να δημιουργηθούν νέες υποδομές, που θα εμπλουτίζουν το τουριστικό προϊόν μας, για παράδειγμα, αθλητικές εγκαταστάσεις υψηλών προδιαγραφών όπως γήπεδα γκολφ), καζίνο, θεματικά πάρκα, μαρίνες, και πολλές ακόμα υποδομές, οι οποίες θα ωθούν στην ανάπτυξη νέων, εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Με άλλα λόγια, χρειάζονται επενδύσεις στον τομέα των τουριστικών υποδομών. Οι οποίες για να γίνουν, αφενός θα πρέπει να υπάρχει το κατάλληλο επενδυτικό περιβάλλον, αφετέρου να έχει τεθεί σε ισχύ το ειδικό χωροταξικό για τον τουρισμό, του οποίου οι διατάξεις έχουν ανασταλεί από την σημερινή κυβέρνηση και ειδικά οι διατάξεις που αφορούν την τουριστική κατοικία, επένδυση
από την οποία η Ελλάδα μπορεί να αναμένει πολλαπλά θετικά αποτελέσματα. Με το ειδικό χωροταξικόι επενδύσεις θα κατευθύνονται ανά προορισμό, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τα προτερήματά του. Ομοίως επιτακτική ανάγκη είναι να προχωρήσει άμεσα ο Αναπτυξιακός Νόμος, για την προώθηση της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της ανταγωνιστικότητας στον τουρισμό.
>> Στο ίδιο πλαίσιο, όσο αφορά την Αθήνα και τη μετατροπή της σε προορισμό city break, θα πρέπει να επισπευσθεί η δημιουργία του Μητροπολιτικού Συνεδριακού Κέντρου, όπως επίσης της Νέας Βιβλιοθήκης και της Νέας Λυρικής Σκηνής. Σαν παράδειγμα της τεράστιας δυναμικής που μπορούν να έχουν τέτοιας εμβέλειας υποδομές αναφέρω το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο (από την έναρξη της λειτουργίας του) αποτελεί έναν ισχυρότατο ‘μαγνήτη’ επισκεπτών της Αθήνας.
>> Έμφαση θα πρέπει να δοθείκαι στην ανάπτυξη του πράσινου τουρισμού.Πλέον, με τη συζήτηση περί κλιματικής αλλαγής και περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την άναρχη ανάπτυξη, να κερδίζει όλο και μεγαλύτερο έδαφος,το ποιοτικό τουριστικό προϊόν αρχίζει στην αντίληψη του καταναλωτή να συνδυάζεται με το περιβαλλοντικά φιλικό προϊόν. Ενδεικτικά αναφέρω σαν παραδείγματα πρακτικών σε αυτή την κατεύθυνση, ότι σε πολλά ξενοδοχεία παγκοσμίως, τα βιολογικά υπολείμματα της κουζίνας χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ‘καθαρής’ ενέργειας.
Ή, ότι καλλιεργείται η νοοτροπία της αλλαγής πετσέτας και σεντονιών όχι κάθε μέρα, αλλά κάθε 2-3 μέρες. Και αυτή είναι μια πρακτική, που συμβάλλει στην εξοικονόμηση φυσικών πόρων, και θα έπρεπε να υιοθετηθεί και στη χώρα μας, από όσο το δυνατόν περισσότερα τουριστικά καταλύματα.
Περνώ στη 2η προτεραιότητα: Τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» πλέον δεν αντιπροσωπεύει το βάθος του τουριστικού μας προϊόντος. Η Ελλάδα, δεν είναι μόνο αυτό.
>> Πρέπει λοιπόν να πούμε, τι άλλο είναι.Τι άλλο έχει να προσφέρει. Που έχει να κάνει μια διαφορετική πρόταση, ελκυστική για τον επισκέπτη – 12 μήνες το χρόνο.Με άλλα λόγια, να ‘πακετάρουμε’ εκ νέου το προϊόν μας.Να προχωρήσουμε σε rebranding, αξιοποιώντας τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα
και να το επανατοποθετήσουμε δυναμικά στην τουριστική αγορά. Αναφέρω ενδεικτικά τη γαστρονομία, τον πολιτισμό, την παράδοση, τον αγροτουρισμό, την άθληση και την ψυχαγωγία ως μερικούς μόνο τομείς, που μπορούν να αναδείξουν
ένα διαφορετικό, πιο ‘φρέσκο’ πρόσωπο της Ελλάδας.
>> Ένα δεύτερο σημαντικό σημείο για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, αφορά στην κοστολόγηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.Η τιμή δε μπορεί να είναι δυσανάλογη της ποιότητας.Δυστυχώς, το βλέπουμε συχνά, μέτριες υπηρεσίες να υπερκοστολογούνται, εις βάρος τελικά της εικόνας της χώρας μας. Αυτή είναι η μια όψη, και εδώ, οφείλει η Πολιτεία να εισάγει πιο αποτελεσματικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, ώστε να εγγυηθεί την ομαλή και διαφανή, χωρίς στρεβλώσεις λειτουργία της τουριστικής αγοράς Η άλλη όψη είναι, ότι ειδικά τη χρονιά που διανύσαμε, οι επιχειρηματίες του τουρισμού δεν είχαν τη δυνατότητα να κινηθούν ευέλικτα στην τιμολόγηση των υπηρεσιών τους. Ο λόγος;Η αύξηση του ΦΠΑ στις αρχές του χρόνου, έκανε το τουριστικό προϊόν ακριβότερο, από ότι σε άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς. Εκτιμώ, ότι με την πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου Οικονομικών για μείωση του ΦΠΑ στις υπηρεσίες διαμονής (απόφαση που ήρθε μετά από επίμονες, διαρκείς πιέσεις) τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν. α μπορέσουν και οι Έλληνες ξενοδόχοι να μπουν στη λογική των οικονομικών πακέτων και προσφορών- λογική απολύτως κυρίαρχη αυτή τη στιγμή στην τουριστική αγορά.
3η προτεραιότητα: Η προβολή και προώθηση του τουριστικού προϊόντος
με γνώμονα τις σύγχρονες τάσεις και ανάγκες της αγοράς. Η προώθηση και προβολή πλέον θα πρέπει να είναι εστιασμένη σε προορισμούς και να αναδεικνύει τα συγκεκριμένα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής.
>> Σε αυτή τη διαδικασία, βασικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι νέες περιφέρειες (μετά τον Καλλικράτη), σε σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα.
>> Σημαντικό ρόλο, μπορεί να έχει και ο ΕΟΤ. Ο οργανισμός αυτός, είναι επιβεβλημένο να στελεχώνεται από έμπειρους τεχνοκράτες του τουρισμού, να ακολουθεί το πρότυπο του ιδιωτικού τομέα σε ό,τι αφορά την οργάνωση και λειτουργία του
και τέλος, να ασκεί τα καθήκοντά του με βάση ένα μακροπρόθεσμο, επιστημονικά τεκμηριωμένο marketing plan.
Κυρίες και κύριοι,
κλείνω με δύο προϋποθέσεις, τις θεωρώ εξαιρετικά σημαντικές, προκειμένου κάθε μελλοντική αναπτυξιακή πρόταση για τον τουρισμό να έχει αντίκρισμα και προοπτική.
>> Η πρώτη αφορά τη στελέχωση των ηγετικών πόστων σε υπηρεσίες και οργανισμούς με αντικείμενο τον τουρισμό.Θα πρέπει να γίνεται πιο στοχευμένα και να ανεβάζει τον πήχη ως προς τη γνώση και την εμπειρία που διαθέτει κάθε εν δυνάμει στέλεχος.Δε νοείται πλέον τα ηγετικά στελέχη τουριστικών οργανισμών να μην είναι ‘επαγγελματίες’ , τεχνοκράτες του τουριστικού τομέα. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε και να το εφαρμόσουμε στην πράξη. Ερασιτεχνισμοί στον τουρισμό δε χωράνε. Αυτό που χρειάζεται είναι μια ‘επαγγελματικοποίηση’ του τουρισμού σε όλα τα επίπεδα. Οι policy makers του τουρισμού, δε μπορεί να είναι περαστικοί Επιβάλλεται να είναι άνθρωποι της αγοράς. Να γνωρίζουν τους κανόνες λειτουργίας της.Να μπορούν έγκαιρα να διαβάζουν τα μηνύματά της.Να διακρίνουν τις προκλήσεις, αλλά και τις ευκαιρίες.
>> Η δεύτερη σημαντική προϋπόθεση αφορά στην αντίληψη της κοινής ευθύνης
που έχουμε όλοι απέναντι στον τουρισμό.Στη συνειδητοποίηση, ότι δεν αποτελεί απλώς έναν κλάδο της οικονομίας, αλλά μείζον ζήτημα επιβίωσης και ευημερίας
για τον τόπο μας. Αυτό πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πρώτα και στη συνέχεια, να αναζητήσουμε πλαίσια συνεργασίας και συνεννόησης γύρω από τις μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες Σε αυτή την κατεύθυνση, έχουμε προτείνει μια πλατφόρμα πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης. Ωστόσο, η συναίνεση χρειάζεται δύο ή και περισσότερες πλευρές για να γίνει πράξη. Μένει λοιπόν να δούμε, από ποιους,πως και αν θα αξιοποιηθεί η πρόταση που κάναμε. Πως και αν θα κεφαλαιοποιηθεί η πρόθεσή μας για συναίνεση σε ό,τι αφορά την τουριστική ανάπτυξη. Πως και αν θα
αποδείξει η Κυβέρνηση ότι αντιλαμβάνεται τον τουρισμό στην πραγματική του διάσταση: ως μείζονα εθνική προτεραιότητα.
Σας ευχαριστώ»