Της Στέλλας Μαθιουδάκη
«Όρος ή όριο; Σημειώσεις γύρω από μια θεολογία του σώματος», καθώς και «καύση νεκρών και ιερά λείψανα, στην προοπτική της Αναστάσεως του Χριστού». Αυτά ήταν τα δύο βασικά θέματα που παρουσίασαν τις προηγούμενες ημέρες οι εισηγητές στην παγκρήτια θεολογική ημερίδα που διοργανώθηκε στο Ρέθυμνο από τον σύνδεσμο θεολόγων Κρήτης, υπό την αιγίδα του μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, κ.κ. Ευγένιου.
Το θέμα αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την εξέταση της χριστιανικής προσέγγισης του οντολογικού περιεχομένου της ανθρώπινης ύπαρξης, σε σχέση με αντίστοιχες θέσεις της αρχαίας ελληνικής σκέψης, της φιλοσοφίας και των σύγχρονων επιστημών. Ωστόσο και η εκκλησία της Κρήτης εξακολουθεί να εκφράζει τις δικές της επιφυλάξεις ως προς το
επίκαιρο θέμα της καύσης των νεκρών ή αποτέφρωσης των σωμάτων, που όπως επισημάνθηκε πρόκειται για μία ξενόφερτη πρακτική, την οποία έφερε στο προσκήνιο το πρόσφατο νομοθέτημα.
Για τους θεολόγους πάντως, κομβικό σημείο για την προσέγγιση των εν λόγω θεμάτων είναι το θεολογικό και υπαρξιακό νόημα της διδασκαλίας της εκκλησίας για την Ανάσταση του Χριστού, σύμφωνα με τα όσα υποστήριξε ο καθηγητής της ανώτατης εκκλησιαστικής ακαδημίας Ηρακλείου, Μανόλης Δουνδουλάκης. Ο κ. Δουνδουλάκης μάλιστα παρατήρησε πως «η εκκλησία για λόγους παραδόσεως, ιστορικούς, ψυχολογικούς και ποιμαντικούς λόγους εκφράζεται με επιφύλαξη ως προς το ζήτημα της αποτέφρωσης και ενθαρρύνει τα μέλη του εκκλησιαστικού σώματος να αποφεύγουν την καύση».
Αναφερόμενος στο ίδιο θέμα ο επίκουρος καθηγητής της θεολογικής σχολής του Αριστοτέλειου πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Παναγιώτης Υφαντής, υπογράμμισε πως το ζήτημα της ταφής ή της καύσης είναι θέμα προσωπικό, παραθέτοντας παράλληλα την άποψη της εκκλησίας.
«Η εκκλησία -είπε- για λόγους παραδοσιακούς κυρίως και όχι δογματικούς επιμένει στην ταφή, γιατί με αυτόν τον τρόπο πιστεύει ότι σέβεται περισσότερο το ανθρώπινο πρόσωπο. Η καύση θεωρείται ένας βίαιος τρόπος αφανισμού του ανθρωπίνου προσώπου, που δεν ταιριάζει στην παράδοσή μας».
Η αναστάσιμη προσευχή…
Ο σεβασμιότατος μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Ευγένιος παρουσίασε τις δικές του σοβαρές επιφυλάξεις που εκφράζονται και από την κρητική εκκλησία ως προς το θέμα της καύσης των νεκρών. Μάλιστα κάλεσε τους πιστούς να μην αγνοούν τις χριστιανικές παραδόσεις που προβλέπουν ταφή και όχι καύση του σώματος, ενώ μας παρέπεμψε στην αναστάσιμη προσευχή που αναφέρει χαρακτηριστικά, «Χριστός Ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις μνήμασιν, ζωήν χαρισάμενος». «Η καύση των νεκρών -είπε- δεν συνάδει με τον ορθόδοξο πολιτισμό μας. Αυτές τις μέρες που μιλάμε για την ανάσταση του Ιησού, ο νους όλων μας πάει στον πανάγιο τάφο».
Τέλος, όταν ο ιεράρχης του Ρεθύμνου ρωτήθηκε σχετικά με τα απανωτά κρούσματα αυτοκτονιών που καταγράφονται και στην Κρήτη, αρχικά εξέφρασε τον προβληματισμό του και σχολίασε πως η εκκλησία διαχειρίζεται κάθε περίπτωση εξατομικευμένα. Επίσης, τόνισε πως καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για να βρίσκεται κοντά σε όλους τους πιστούς.