Σοφοκλής Πιλάβιος, πρόεδρος της ΕΠΟ: Ανησυχεί για τη βία στα γήπεδα,
επιρρίπτει στις ΠΑΕ
την ευθύνη για τους συνδέσμους
Του Παναγη Γαλιατσατου, kathimerini.gr
Ο Σοφοκλής Πιλάβιος ήρθε στο ραντεβού μας κατευθείαν από το Προεδρικό Μέγαρο, από μια σύσκεψη υψηλόβαθμων παραγόντων της πολιτικής, της αστυνομίας και του ποδοσφαίρου που είχε συγκαλέσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας, με αντικείμενο τη βία στα γήπεδα. Ψηλός, χαμηλών τόνων, ευγενικός, ήταν η πρώτη εντύπωση. Πιθανότατα πιο χαμηλών τόνων και ευγενικός από ό,τι αντέχει ο χώρος, κάτι που παρεξηγείται από τους παράγοντες του ποδοσφαίρου: «Η ευγένεια για την οποία με κατηγορούν, δεν είναι αφέλεια. Είναι απλή ευγένεια», μου είπε στην πορεία της συζήτησης.
Η σύσκεψη στο Προεδρικό ήταν το έναυσμα για να μπούμε κατ’ ευθείαν στο «ψητό», στα φαινόμενα βίας στα γήπεδα. Ηταν προβληματισμένος. Η επίθεση στον Ντούσαν Μπάγιεβιτς, το όργωμα του γηπέδου του Πανιωνίου από φιλάθλους που ήθελαν να εμποδίσουν την ΑΕΚ να αγωνιστεί εκεί, ήταν σκοτεινά σημάδια στο ξεκίνημα μιας ιδιαίτερης ποδοσφαιρικής σεζόν, της πρώτης που διεξάγεται σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής ύφεσης.
Βία και ευθύνες
Ο κ. Πιλάβιος θεωρεί τη βία ευρύτερο κοινωνικό φαινόμενο και εκτιμά πως το γεγονός ότι, ώς πριν από μερικά χρόνια, περιοριζόταν εντός του γηπέδου βόλευε την κοινωνία: «Ενας εύκολος τρόπος είναι το γήπεδο. Ηταν κλεισμένοι εκεί, τα σπάγανε και χτύπαγαν ο ένας τον άλλον. Η κοινωνία ευαισθητοποιήθηκε μόνον, όταν οι “φίλαθλοι” βγήκαν στους δρόμους, άρχισαν να σπάνε τα μαγαζιά, να ρίχνουν μολότοφ, να καίνε αυτοκίνητα». Οι εξαιρετικές συνθήκες που ζει η χώρα φέτος τον ανησυχούν, όσο και τους πολιτικούς και διοικητικούς παράγοντες που έχουν ευθύνη. Η ηγεσία της αστυνομίας μάλιστα μιλάει για τις ανησυχητικές διαστάσεις που έχει πάρει η διείσδυση ακροδεξιών και αναρχικών στοιχείων στους συνδέσμους φιλάθλων. Ο πρόεδρος της ΕΠΟ δεν μασάει τα λόγια του όταν καταλογίζει ευθύνες για την καλλιέργεια φορτισμένου κλίματος στα γήπεδα: «Θα το πω χωρίς να κρυφτώ. Μου φαίνεται αδιανόητο άνθρωποι επιχειρηματίες, εκδότες να καλλιεργούν μέσω των οπαδικών εφημερίδων τη βία. Αν διαβάζετε κάθε μέρα τον λεγόμενο οπαδικό Τύπο, θα εκπλαγείτε. Παλιά υπήρχε μια διάθεση για καζούρα και κοροϊδία στον αντίπαλο. Τώρα τι υπάρχει; Μένος, μίσος και δίψα για αίμα».
Γιατί γίνεται αυτό; Κατά τον κ. Πιλάβιο «προφανώς διότι οι εκδότες θεωρούν ότι θα έχουν καλύτερη κυκλοφορία. Και αυτό είναι το χειρότερο. Και για να το πιστεύουν και ενδεχομένως και να έχουν μεγαλύτερη κυκλοφορία, το συμπέρασμα είναι ότι δεν πάμε καλά…». Πώς αντιμετωπίζεται η βία στα γήπεδα; Η ΕΠΟ κατά τον πρόεδρό της έχει κάνει πάρα πολλά πράγματα πάνω σε αυτό. Αλλαξε τον πειθαρχικό κώδικα, σε συνεργασία με την πολιτεία. Δημιούργησε έναν πολύ σκληρό πειθαρχικό κώδικα και έναν νέο θεσμό που λέγεται ποδοσφαιρικός εισαγγελέας, ενώ τη θέση ανέλαβε ένας πρώην αρεοπαγίτης.
Του επισημαίνω, ότι την κύρια ευθύνη της φύλαξης την έχει η αστυνομία και ότι το κράτος πληρώνει αμέτρητες υπερωρίες στους αστυνομικούς για να ελέγχονται οι θερμοκέφαλοι ποδοσφαιρόφιλοι: «Ομως και το ποδόσφαιρο πληρώνει την αστυνομία. Το 10% των τηλεοπτικών δικαιωμάτων, περίπου 9 εκατ. ευρώ πηγαίνει στο ασφαλιστικό ταμείο των αστυνομικών», αντιτάσσει. Συμφωνούμε, πως αυτή είναι μια τυπικά ελληνική ρύθμιση. Ο κ. Πιλάβιος πιστεύει, πάντως, ότι θα συνέφερε περισσότερο και την πολιτεία και τις ΠΑΕ μια συγκεκριμένη κοστολόγηση της αστυνομικής φύλαξης, όπως και περισσότερες εξουσίες στους «σεκιούριτι».
Το πρόβλημα των οπαδικών συνδέσμων αναδείχτηκε από τον τραγικό θάνατο ενός νεαρού σε επεισόδια έπειτα από αγώνα βόλεϊ πριν από 3 χρόνια. Ο πρόεδρος της ΕΠΟ έχει την άποψη, ότι είναι 100% αρμοδιότητα των ΠΑΕ να αντιμετωπίσουν το θέμα των συνδέσμων. Θεωρεί ότι η απόφαση της πολιτείας να διακόψει τη χρηματοδότηση των ΠΑΕ όταν οι οπαδοί τους κάνουν επεισόδια, θα λειτουργήσει γιατί αποτελεί συμβατική τους υποχρέωση. Αν όλα αυτά είναι αρκετά όμως σε περίοδο οξείας οικονομικής κρίσης είναι αμφίβολο, εξ ου και όλες αυτές οι συσκέψεις. «Προσπαθούμε να λειτουργήσουμε προληπτικά, γιατί είναι πιθανόν σε μια περίοδο οξείας οικονομικής κρίσης να εκδηλωθούν και άλλα φαινόμενα», μου αναφέρει…
Του υπενθυμίζω το παράδειγμα της Μάργκαρετ Θάτσερ το 1985, η οποία απέσυρε τις αγγλικές ομάδες για πέντε χρόνια από τα ευρωπαϊκά γήπεδα. Μελετά η ΕΠΟ τόσο δραστικά μέτρα, αν η κατάσταση οξυνθεί; «Ισως χρειαστεί, κάποια στιγμή και αν συνεχιστούν τα πράγματα, να διακόψουμε και το πρωτάθλημα» μου απαντάει και προσθέτει: «Εγώ το έχω σκεφτεί. Δεν είναι δυνατόν οι παίκτες να διακυβεύουν τη ζωή τους».
Κανένας παράγοντας δεν θέλει το 50-50 στη διαιτησία
Το πρωτάθλημα ξεκίνησε μόλις πριν από δύο αγωνιστικές και η διαιτησία ήδη έχει προκαλέσει μεγάλη αναταραχή. Μετά το ζήτημα που προέκυψε με τον αγώνα Παναθηναϊκού – Αρη, ακολούθησε μια εβδομάδα αργότερα η διαμαρτυρία της ΑΕΚ. Τον πρόεδρο της ΕΠΟ αναζήτησαν παράγοντες, όπως ο πρόεδρος της ΠΑΕ Ολυμπιακός, Ευ. Μαρινάκης και της ΑΕΚ, Στ. Αδαμίδης. Στη συζήτησή μας δεν αρνείται ότι γίνονται λάθη που τροφοδοτούν την καχυποψία, ταυτόχρονα όμως θεωρεί ότι και η συζήτηση για τη διαιτησία είναι προσχηματική. Είναι μάλιστα κατηγορηματική η άποψή του, ότι το 50 – 50 δεν το θέλει κανείς…
– Οι φίλαθλοι, και όχι μόνον, είναι καχύποπτοι ότι οι διαιτητές ευνοούν συγκεκριμένες ομάδες. Εσείς, ως ΕΠΟ, τι κάνετε για την αντικειμενική διαιτησία;
– Εμείς, φυσικά, προσπαθούμε. Εχουμε υπογράψει τη συνθήκη διαιτησίας της UEFA και σημειώνουμε πρόοδο, αφού μας χρηματοδοτεί. Η χρηματοδότηση από την UEFA γίνεται μόνο όταν έχεις πετύχει τους στόχους που αυτή θέτει. Τα πρώτα χρήματα τα πήραμε τον Ιούλιο. Θα σας πω κάτι όμως. Οσο και να εκπαιδεύσεις έναν άνθρωπο, το θέμα της νοοτροπίας δεν μπορείς να το αλλάξεις και εκεί δημιουργούνται ορισμένα προβλήματα. Θέλω επίσης να τονίσω και ότι κανένας παράγοντας δεν θέλει το 50 – 50.
– Γιατί το λέτε αυτό;
– Γιατί όλη αυτή η συζήτηση είναι κατ’ επίφαση. Το 50 – 50 σημαίνει ότι θα γίνουν τα ίδια ακριβώς λάθη. Αυτό είναι αδύνατο, άρα θα υπάρξει διαμαρτυρία. Ο αντίλογος θα ήταν ότι κάποιος μπορεί να θέλει το 50 – 50 και απλώς να είναι καχύποπτος. Θα σας επισημάνω, όμως, ότι δεν δίνουν ούτε δύο αγωνιστικές περιθώριο.
– Πού το αποδίδετε αυτό;
– Υπάρχει μια έντονη καχυποψία στη χώρα μας. Δεν υπάρχει καμία δραστηριότητα την οποία να βλέπουμε και να φαίνεται ότι γίνεται αξιοκρατικά. Ο ένας είναι φίλος του τάδε πολιτικού, ο άλλος πήρε το πόστο επειδή ανήκει στο δείνα κόμμα, και ούτω καθ’ εξής. Από την άλλη όμως, η διαιτησία είναι ένα πολύ μεγάλο άλλοθι. Κάνω μεγάλες μεταγραφές που δεν πετυχαίνουν. Επιλέγω λάθος σχήμα. Η ομάδα δεν είναι καλή. Μήπως πρέπει να καλύψω τα νώτα μου λέγοντας ότι φταίει ο διαιτητής; Πρέπει να φταίει κάποιος. Και στην Ελλάδα φταίνε πάντα άλλοι.
– Είναι όμως σημαντικό θέμα.
– Ναι, αλλά δεν είναι το βασικό κομμάτι. Θέλουμε να είναι, γιατί είναι το «πιασάρικο» θέμα.
– Πιέσεις για τους διαιτητές σάς ασκούνται από τις ομάδες;
– Η ΕΠΟ έχει τα μάτια ανοιχτά και τα αυτιά κλειστά.
Η Εθνική ομάδα, τα γήπεδα και η απουσία Ελλήνων παικτών
Το θέμα της βίας και της διαιτησίας βρέθηκαν εκ των πραγμάτων στο επίκεντρο της συζήτησής μας και μου προκάλεσαν μιαν εύλογη απορία. Αξίζει το θέαμα που προσφέρει το ποδόσφαιρό μας όλον αυτόν το φανατισμό, τα πάθη και τα μίση που προκαλεί; Ο Πιλάβιος έχει διατελέσει μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της UEFA και έχει μέτρο σύγκρισης. Το «θέαμα, αν το παραλληλίσετε με το ευρωπαϊκό, όχι δεν αξίζει. Αλλά υπάρχουν πολλά χρήματα στη μέση, αυτά που δίνει το Champions League ή το Europa League. Και το χρήμα είναι κακός σύμβουλος».
Μια ένδειξη ότι το θέαμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο δεν αξίζει είναι ότι με εξαιρέσεις που μετρούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού, οι περισσότερες ομάδες παίζουν σε άδεια γήπεδα. Μία από τις παθογένειες του ποδοσφαίρου μας είναι η έλλειψη θεατών. Οι «μικροί» παίζουν σε άδεια γήπεδα. Ο Πιλάβιος δεν διαφωνεί, επισημαίνει όμως ότι θα πρέπει να δούμε και σε τι γήπεδα παίζουν. «Είμαι πια 44 ετών και αν δεν αγαπούσα το ποδόσφαιρο δεν θα πήγαινα στο γήπεδο. Τα περισσότερα δεν προσφέρουν ούτε τα στοιχειώδη, δηλαδή καθίσματα και τουαλέτα». Τα τελευταία χρόνια, εκτός από το Στάδιο Καραϊσκάκη και το γήπεδο της Λάρισας, δεν έχει γίνει κανένα γήπεδο. Τα τέσσερα στάδια που έγιναν για τους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι στάδια με στίβο, στα οποία χάνεται όλη η ποδοσφαιρική μαγεία.
Σημειώνω ότι ακόμα και η Εθνική ομάδα παίζει σε άδεια γήπεδα. «Παίζει σπάνια σε γεμάτα γήπεδα στην Αθήνα. Πιστεύω και ο οπαδισμός έχει παίξει ρόλο και σε αυτό», μου λέει και προσθέτει: «Ως ΕΠΟ, έχουμε φτιάξει ένα “φαν κλαμπ” για την Εθνική, κατά τα πρότυπα των ευρωπαϊκών Εθνικών ομάδων. Καλώ, λοιπόν, όλο τον κόσμο να μπει να δει την ιστοσελίδα και να υποστηρίξει την Εθνική. Ας γίνουμε πρώτα οπαδοί της Εθνικής μας ομάδας και στη συνέχεια οπαδοί της ομάδας μας…»
Μια άλλη χτυπητή αδυναμία του ποδοσφαίρου μας είναι ότι κυριαρχείται από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Είναι αντιπροσωπευτικό για την περιφέρεια, την υπόλοιπη Ελλάδα; «Παλαιότερα είχαμε 9 ομάδες από την Αθήνα στην πρώτη κατηγορία. Τώρα έχουμε πολύ λιγότερες», μου απαντάει. «Για να είμαι δίκαιος, όμως, πρέπει να πω ότι οι μεγάλες ομάδες κάνουν μεγαλύτερες επενδύσεις σε παίκτες και προπονητές μεγάλης αξίας». Για τον Πιλάβιο, αυτός είναι ο σημαντικότερος λόγος που οι συγκεκριμένοι σύλλογοι κυριαρχούν, ενώ σημειώνει ότι με τα χρήματα των ευρωπαϊκών διοργανώσεων μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τις ομάδες τους. Τα χρήματα αυτά όμως αυξάνουν σημαντικά την απόσταση ανάμεσα στις μεγάλες και τις μικρές ομάδες. «Υπάρχει μια πρόταση που μπορεί να αποφορτίσει το κλίμα. Να βρεθεί ένας τρόπος να μοιραστεί το 50% των χρημάτων που θα πάρει ο πρωταθλητής από το Champion League στην Σούπερ Λίγκα, για την ανάπτυξη των μικρών ομάδων. Να το πει ο ίδιος ο πρωταθλητής. Γιατί δεν το κάνουμε αυτό; Μια φορά;». Θα βρεθεί πρόεδρος μεγάλης ομάδας να το κάνει αυτό; «Εγώ νομίζω ότι οι πρόεδροι των μεγάλων ομάδων θα συμφωνήσουν», μου απαντάει.
Η συζήτηση επιστρέφει στην Εθνική ομάδα. Ο Πιλάβιος χαρακτηρίζει την περίοδο που βρισκόμαστε, περίοδο μετάβασης μετά το τέλος της εποχής Ρεχάγκελ και ορίζει ως στόχο της την συνεχή παρουσία της στην τελική φάση των μεγάλων διεθνών διοργανώσεων. «Αμα κατορθώσουμε τη συμμετοχή, κάποια στιγμή θα έρθει η διάκριση», υποστηρίζει ενώ μιλάει με θερμά λόγια και για τις μικρότερης ηλικίας εθνικές ομάδες. «Από τους 24 παίκτες που πήραν το Γιούρο το 2004, οι 21 προέρχονταν από αυτές», τονίζει με ενθουσιασμό.
Ωραία, γιατί βλέπουμε όμως τόσο λίγους νέους παίκτες στο πρωτάθλημα; «Είναι η πίεση του άμεσου αποτελέσματος που δεν τους αφήνει να “ψήσουν” τους νέους παίκτες. Είναι ολέθριο λάθος και από οικονομική άποψη». Ενα άλλο θέμα είναι η «ελληνικότητα» του πρωταθλήματος. Το μόνο που μπορεί να γίνει, κατά τη γνώμη του, είναι μια συμφωνία κυρίων μεταξύ των ομάδων να παίζουν περισσότεροι Ελληνες παίκτες, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιτρέπει τίποτε άλλο.
Το είδαμε, όμως, στο Μουντιάλ και το ξέρουμε ότι οι Γερμανοί έχουν κάνει μεγάλα βήματα σε αυτό το θέμα. Μήπως θα έπρεπε να μελετήσουμε περισσότερο τι κάνουν; «Αυτό είναι πολιτικό θέμα», σημειώνει ο Πιλάβιος. «Οι Γερμανοί έχουν πολιτογραφήσει τα παιδιά των μεταναστών, τους δεύτερης γενιάς μετανάστες. Εμείς αυτό το θέλουμε; Το έχει κάνει η ελληνική πολιτεία;» Η απάντηση είναι «όχι». Θα μπορούσε να βοηθήσει κάτι τέτοιο την ενσωμάτωση των μεταναστών στη χώρα μας, τον ρωτάω; «Εγώ να πω “ναι”», είναι η απάντησή του.
Στη διάρκεια της θητείας του, ο Πιλάβιος αντιμετώπισε αμφισβήτηση, τελευταία και φήμες ότι δεν θα είναι στη θέση του. «Εγώ δεν έχω τέτοια προβλήματα, το αν θα είμαι σε μια καρέκλα ή δεν θα είμαι. Πολλές φορές ακούω δεν κάνει τίποτε, άμα δείτε τα αποτελέσματα, όμως, κάτι κάνουμε. Απλώς δεν είμαι ο άνθρωπος που τα φωνάζω». Τι θα κάνει άμα λήξει η θητεία του; «Είμαι δικηγόρος και αγαπώ το ποδόσφαιρο», μου απαντά, «και όχι, δεν θα με ενδιέφερε κάποια δημόσια θέση».