Η θλιβερή είδηση ταξίδεψε με τα ερτζιανά: «0 Νίκος Αλεξίου, ο Ρεθε-μνιώτης καλλιτέχνης, έφυγε από κοντά μας».
Μαντάτο ζοφώδες, που μαύρισε την ψυχή μας και κίνησε την ελεγεία της.
Ο «ετάζων καρδίας» μεγάθυμος Θεός, ο ξενιστής των Ουρανών, τον ετοίμασε, εκ δεξιών του, το εργαστήρι με τα χρώματα και τα πινέλα, με τα σύνεργα και τις επιφάνειες για να συνεχίσει τη δημιουργία του και να εγγράψει στον τόπο της Παραδείσιας Αιωνιότητας την ευείδεια της ψυχής του, που δείγματα της μεγαλοφυή πλούτισαν την Τέχνη της Πατρίδας μας, και όχι μόνο.
Ο Νίκος δεν είναι πια μαζί μας. Συντάχθηκε, καταπώς τ’άξιζε, με τα Αγγελικά Τάγματα, ίσος και ξεχωριστός στις τάξεις τους. Κι εμείς ορφανεύουμε εδώ με περιουσία τη μνήμη του, που θέλομε να ελπίζομε πως θα μας επισκέπτεται συχνότερα από προηγουμένως και πως ο διάλογος με το ήθος και το πνεύμα του, την τέχνη και την αρετή του θα εξακολουθήσει να καρποφορεί στην τραγική προσκαιρινότητά μας.
Ο Νίκος, υπήρξε, κατά τη ρήση του ποιητή «δίκαιος και ίσιος σ’ όλες του τις πράξεις. Προκομμένος, με καλλιτεχνική μεγαλοσύνη, με πληθωρική ευαισθησία, με εσωτερικό φωτισμό όχι συνήθη οικείωνε απροσποίητα την παρουσία του, ζώντας με σύνεση την καθημερινότητα και συμβιώνοντας με φίλια αισθήματα τη δική μας πεζότητα. Αρίστευσε στον βίο του, γιατί είχε μέτρο και αλήθεια στη ζωή του.
Τον θυμόμαστε να ονειρεύεται μέσα στη σιωπή και να ζωγραφίζει με πυρετό δημιουργικό τις σκέψεις του. Τις ώρες αυτές του στοχασμού και της σιωπής μπορούσες να δεις τον τόπο των ματιών του πλημμυρισμένο με εικόνες και χρώματα. Εικόνες επισκέπτες, μ’ ένα πυρρίχιο ρυθμό και μια πυρέσσουσα ειδή.Την πλημμυρίδα αυτή των στοχασμικών του εικόνων με μια νήνεμη χειροτεχνία με την τέχνη των χεριών του γραφικών χαραγμάτων ή με ζωγραφικήν απόδοση, προσπαθούσε να ακινητήσει στο χαρτί και να καλλιτεχνήσει το πρόσωπο τους σε όλον ή σε σπάραγμα. Και, μετά από την εκστασιαστικήν αυτή φυγή, επανερχόταν σε μας που αποθαυμάζαμε τα σχεδιάσματα του και με ανακουφιστικό μειδίαμα, έπιανε τη σταματημένη κουβέντα από τον μετέωρο λόγο της ή διατύπωνε μια σκέψη, απευθυνόμενος, κυρίως σε νεαρά άτομα της συντροφιάς, δίκην αρχαίου γνωμικού, που προοριζόταν, με μυστικό τρόπο, να παιδαγω-γήσει τον χαρακτήρα τους. Οι στοχασμικές του σκέψεις είχαν τη δροσιά της νεανικότητάς και τη σοφία της εμπειρίας, έτσι όπως σταλαγμένη την κράταγε στο βουριάλι της ψυχής του.
Ως αναθηματικόν κλάδο μνημοσύ¬νης για το Νίκο, αναφέρομε εδώ τη συνεργασία που μας χάρισε, σε χρό¬νια καλλιτεχνικής δημιουργίας για τον δήμο της πόλης μας και για το
Ρέθυμνο. Άνοιξη του 1998.
Το ΔΗ.ΘΕ.ΡΕ (Δημοτικό θέατρο Ρεθύμνου) αποφασίζει, στα πλαίσια του Αναγεννησιακού Φεστιβάλ Ρεθύμνου, να διδαχθεί από σκηνής η «Θυσία του Αβραάμ» το γνωστό ποιητικό αριστούργημα της Κρητικής αναγέννησης (πιθανολογούμενος συγγραφέας του ο Βιτσέντζος Κορνάρος). Αναζητήσαμε τον Νίκο για τα σκηνικά και τα κοστούμια του έργου. Τον βρήκαμε στο Άγιον Όρος, σε ασκητική σιωπή και καλλιτεχνική απραξία. Δέχτηκε πρόθυμα να αφήσει την Αθωνική Πολιτεία και την Αθένα για την πόλη του, το Ρέθυμνο, ανάλαβε τον σχεδιασμό του σκηνικού και των κοστουμιών και αρχίσαμε μια πολύμηνη συνεργασία, με προσωρινό εργαστήρι των σκηνικών και της προετοιμασίας του έργου (πρόβες) τον Άγιο Φραγκίσκο, την αίθουσα, που ονειρευτήκαμε, κάποτε, με πρόταση μας προς την αείμνηστη Μελίνα Μερκούρη, να διαμορφωθεί σε κλειστό Αναγεννησιακό Θέατρο για τις ανάγκες του Φεστιβάλ.
Το σκηνικό της παράστασης και τα κοστούμια, που σημειωτέον ήταν χάρτινα, βαμμένα με οικολογικά χρώματα, επαινέθηκαν από καλλιτέ¬χνες της πρωτεύουσας και όχι μόνο, που κατέβηκαν, επί τούτου, στο Ρέθυμνο για να δουν την παράσταση. Ο ίδιος ο Νίκος πρωτοστάτησε στην κατασκευή του σκηνικού και των κοστουμιών ως τεχνίτης. Αλλά και ο ιδιότυπος φωτισμός της παράστασης με χειροποίητα φαναράκια και κεριά (όχι προβολείς) ήτανε δική του έμπνευση και κατασκευή. Στη συνέχεια, παρακολούθησε την τύχη της παράστασης σ’ όλο το νομό και στα μεγαλύτερα κέντρα (πόλεις και χωριά) της Κρήτης και στην Κύπρο, βοηθώντας ακούραστα, στη συναρμολόγηση και κατεδάφιση του μνημειώδους σκηνικού του και στην «επιδιόρθωση» των καθημερινά φθειρομένων χάρτινων κοστουμιών της παράστασης.
Είναι μέσα από την πολύμηνη συνεργασία και βιωματική καθημερινότητα, που μας δόθηκε η προνομία να διακρίνουμε το όλον ήθος του Νίκου, τις αρετές του χαρακτήρα του, την πλουσιότητα του συναισθηματικού του κόσμου, τον φιλόσοφο στοχασμό του, τη θυμοσοφία της ζωής του και ψήγματα, μονάχα, αυτού του ήθους, αναφέραμε, ως μνημόσυνο πιο πάνω.
Την εξαίρετη καλλιτεχνική προσφορά του Νίκου στην Ελλάδα και στις εικαστικές τέχνες την αποτίμησαν άλλοι ειδικοί και εμπειρογνώμονες και θα την αποτιμούν επαινετικά και στο μέλλον. Ο πρόωρος θάνατος του είναι ατίδτις ανεξήγητες αδικίες της ανθρώπινης μοίρας. Γιατί ο Νίκος, είχε, ακόμα να προσφέρει στην Τέχνη, ασύλληπτα σε μας, ποιότητα και πλούτο με το κυοφορούμενο έργο του, ως συνέχεια αυτού που μας κληροδότησε. Όμως, καθώς πιστεύεται, τη συντροφιά του θέλησεν ο Θεός και μας τον πήρε. Ας είναι καλά εκεί που βρίσκεται.
Τα πενιχρά μας δάκρυα νοτίζουν το νιόσκαφτο μνήμα του, σταλίδες μνημοσύνες αγάπης και φίλιου πόνου.
Ο Θεός να σ’.έχει εσαεί στον τόπο της αναψύξεως και του Παράδεισου Του, αξέχαστε φίλε.
Ζήνων Ζαννέτος
Βαγγέλης Στεφανάκης