Λαογραφικό μουσείο, οικογενειακό μνημειακό χώρο, παραδοσιακό καφενείο, παραδοσιακή ταβέρνα ή κτήμα συνεστιάσεων. Όπως και να χαρακτηρίσει κανείς το «Σπίτι του Πολιού», που εδρεύει στο Αστέρι Δ. Ρεθύμνου (και πρώην Δ. Αρκαδίου), θα πέσει σίγουρα μέσα.
Το «Σπίτι του Πολιού», που στεγάζεται στο πατρικό του ιδρυτή του, Γιώργη Ε. Πολιουδάκη και κάτω ακριβώς από τη σημερινή του οικεία, αποτελείται από το παραδοσιακά διαμορφωμένο σπίτι, από τον εσωτερικό χώρο ταβέρνα/καφενείο και από τον αντίστοιχο εξωτερικό εκτεινόμενο, που μπορεί να φιλοξενήσει εκδηλώσεις έως και 400 ατόμων.
Στο εσωτερικό του ο επισκέπτης μπορεί να μάθει για τις οικογενειακές καταβολές του ιδρυτή ή και για τις δικές του εάν συγγενεύει, εφόσον δύο δωμάτια είναι αφιερωμένα στις οικογένειες Πολιουδάκη και Μποτονάκη. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό, με πρόσωπα στην νεανική τους ηλικία, αλλά και συγγενείς που προ πολλού έχουν φύγει από τη ζωή, κοσμεί τους τοίχους, συνοδευόμενο από έπιπλα-αντίκες, καθρέφτες, ραδιόφωνα, διακοσμητικά και οικιακά σκεύη περασμένων εποχών. 
Προχωρώντας πιο μέσα, μπορεί να αντικρύσει το δωμάτιο «εργασίας» με τους επιβλητικούς αργαλειούς, τα υφαντά στους τοίχους και διάφορα αναρτημένα αριστεία ανθρώπων της περιοχής. Παραδίπλα έχει συσταθεί η παλαιά κρεβατοκάμαρα, με το κρεβάτι, την ντουλάπα, το αλογάκι για το παιδί, την μεταλλική κούνια για το νήπιο και την παραπλήσια από το κρεβάτι κρεμαστή κούνια για το βρέφος.
Συνεχίζοντας ο επισκέπτης φτάνει στο χώρο του φαγητού, όπου κάλλιστα νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε ένα κουτούκι/καφενείο άλλης εποχής, με κύριο χαρακτηριστικό το ξύλο. Οι τοίχοι είναι «ζωντανοί», όντας γεμάτοι από φωτογραφίες παλαιών ανθρώπων της περιοχής, πολεμιστές και παλικάρια που σου «μιλούν» με την κρητική λεβέντικη «ματιά» τους, ενώ εργαλεία και διάφορα άλλα αντικείμενα γεμίζουν τα ξύλινα δοκάρια. Επίσης, φωτογραφίες από την περίοδο της κατοχής, χαρτονομίσματα και κέρματα ντόπια και ξένα, παράσημα και αφιερώσεις με μαντινάδες από γνωστούς και φίλους φυσικό είναι να μη λείπουν από τη συλλογή του «Σπιτιού». Την ομορφιά του χώρου έρχονται να συμπληρώσουν τα νόστιμα εδέσματα και τα πρωτότυπα κεράσματα (βλ. λεμονόρακο)!
Στην επιβλητική αυλή, που απλώνεται έξω, τα λαογραφικά στοιχεία της ελληνικής και κρητικής αγροτιάς έχουν την τιμητική τους, καθώς σε όλο της το εύρος περιμετρικά εκτίθενται εργαλεία και υλικά γεωργικών εργασιών, ενώ και πάλι οι φωτογραφίες με παλαιούς αγρότες συμπληρώνουν το ταξίδι στην πολιτιστική μας κληρονομιά. Επιπλέον, ο χώρος που αντιστοιχεί στα «όργανα» έχει ως φόντο πληθώρα φωτογραφιών από λυράρηδες και οργανοπαίκτες των γύρω περιοχών ή καλλιτεχνών που εμμέσως σχετίζονται. Αξίζει, όποιος επισκεφτεί τον χώρο να ακούσει από τον κ. Γιώργο την ιστορία του Σκορδαλού στο διπλανό χωριό, Χαμαλεύρι.
Τι είναι αυτό όμως που οδήγησε τον κ. Πολιουδάκη να φτιάξει τον πανέμορφο χώρο; «Το 1990 ξεκίνησα να το φτιάχνω βλέποντας ότι ένα ένα όλα χάνονταν και δεν έμενε τίποτα να μας θυμίζει το χθες. Έτσι σκέφτηκα ότι πρέπει να συγκεντρωθούν αυτά τα πράγματα , κάποια στιγμή να αξιοποιηθούν και να δημιουργηθεί ένα μουσείο. Τελικά έγινε ιδιωτικά η δουλειά, διότι και οι χώροι είναι δύσκολο να βρεθούν και σίγουρα διότι συλλογικά είναι πιο δύσκολα τα πράγματα. Μετά το 2004 κινηθήκαμε σε γοργούς ρυθμούς και καταφέραμε και το τελειώσαμε. Πιστεύω δημιουργήθηκε ένας χώρος, ο οποίος ανταποκρίνεται σε αυτό ακριβώς στο οποίο θέλει να δείξει και όσο κι αν χάνονται τα παλαιά πράγματα θα υπάρχει αυτό το στέκι, που πραγματικά ο καθένας θα έρχεται και θα βλέπει τη ζωή του χθες».
Ο κ. Πολιουδάκης έχει επίσης συγκεντρώσει και συγκεντρώνει ληξιαρχικές πράξεις και στοιχεία από οικογένειες συγγενικές, αλλά και άλλες από τα λεγόμενα «αρκαδιώτικα» χωριά, δημιουργώντας πλούσιο αρχειακό υλικό για τις εν λόγω οικογένειες. «Πιο σημαντική δουλειά βέβαια για μένα είναι τα γενεαλογικά δέντρα», επισημαίνει. «Όποιος επισκέπτης μπορεί, να φέρνει και φωτογραφικό υλικό, δίνοντας βοήθεια για να συμπληρώνονται οικογενειακές μερίδες. Είναι ένας τομέας που δεν έχουμε αναφερθεί. Μια δουλειά που έχει δημιουργηθεί από εμένα τον ίδιο πηγαίνοντας σε σπίτια. Δε μου έφερναν υλικό από μόνοι τους. Από όταν το άκουσαν οι άνθρωποι ότι κάνω αυτή τη συλλογή ή το έμαθαν τώρα ως επισκέπτες είναι και πιο άνετοι στο να μου φέρνουν προσωπικό τους υλικό, όπως παλιές τους φωτογραφίες ή άλλα στοιχεία». Δεν είναι λίγες οι φορές που επισκέπτες διαπιστώνουν ότι οι ίδιοι ή πρόσωπα της οικογενείας τους είναι «φακελωμένοι» από τον κ. Γιώργο.
Επανερχόμενοι στο «Σπίτι», πρέπει να πούμε πως τα αντικείμενα που υπάρχουν εδώ ανέρχονται σε χιλιάδες. Ποιο είναι αυτό που προκαλεί ιδιαίτερο θαυμασμό στον κόσμο που το επισκέπτεται; «Σίγουρα αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση στον κόσμο και ξαφνιάζονται, επειδή οι περισσότεροι δεν το έχουν ξαναδεί, είναι η κρεμαστή κούνια μέσα στην παραδοσιακή κρεβατοκάμαρα. Για μένα, το κάθε πράγμα που έχω συλλέξει και φτιάχνοντάς το έχει τη δική του αξία εδώ μέσα, αλλά αυτό που βλέπω στον κόσμο είναι ότι εντυπωσιάζεται περισσότερο από την κούνια», μας απαντά ο κ. Γιώργος.
Σίγουρα το καθετί, μικρό ή μεγάλο, έχει τη δική του αξία και ίσως και τη δική του ιστορία. Μια συγκεκριμένη ή μια γενικότερη. Όπως και να έχει, τα εκθέματα αντικατοπτρίζουν μια άλλη εποχή την οποία δεν πρέπει να ξεχνάμε, διότι η παράδοση είναι αυτή που διατηρεί υπαρκτή μία πολιτιστική και όχι μόνο ταυτότητα. Και η έννοια «παράδοση» είναι απολύτως συνυφασμένη με ότι αντιπροσωπεύει το «Σπίτι του Πολιού». Όταν μάλιστα συνδυάζεται με την παραδοσιακή κρητική κουζίνα, τότε το «πάντρεμα» είναι απλώς τέλειο…
Νίκος Πολιουδάκης