Η ενέδρα με θύματα αστυνομικούς στην είσοδο των Ζωνιανών άνοιξε με βίαιο τρόπο ένα κεφάλαιο το οποίο χρόνια μετά, και αφού έχει μεσολαβήσει πλήρης αποσάθρωση του κοινωνικοοικονομικού συστήματος στην Ελλάδα, από μικρογραφία εξελίσσεται σε ένα καθρέπτη της ελληνικής κοινωνίας που ανέκαθεν – είναι η αλήθεια – αποστρέφει το πρόσωπό της στη θέα της παραμόρφωσης…
Το ξημέρωμα της 5ης Νοεμβρίου 2007 έφερε ολόκληρη την ελληνική κοινωνία μπροστά σε ένα γεγονός που φάνταζε μέχρι τότε απίστευτο. Δεκάδες άνθρωποι – πληροφορημένοι εγκαίρως – οχυρωμένοι πίσω από βράχους και οικοδομές, εξαπολύουν επίθεση σε κονβόι αστυνομικών δυνάμεων. 
«Η αποτροπή με κάθε τρόπο, ακόμη και με τη διάπραξη ανθρωποκτονιών, της εισόδου αστυνομικών στα Ζωνιανά, υπό το ενδεχόμενο επέκτασης των ερευνών και αποκάλυψης παράνομων και εγκληματικών δραστηριοτήτων»: Αυτό ήταν το κίνητρο της ενέδρας, έτσι όπως περιγράφεται στη δικογραφία που συντάχθηκε, με βάση την οποία κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής παραπέμφθηκαν στο εδώλιο του Εφετείου Κακουργημάτων Πειραιά.
Το χρονικό της επίθεσης
Σαράντα δύο αστυνομικοί και ειδικοί φρουροί που επιβαίνουν μαζί με εισαγγελείς στα οχήματα έχουν σκοπό να πραγματοποιήσουν έρευνα στο σπίτι νεαρού κατηγορουμένου που είχε διέφυγε από μπλόκο της Δίωξης Ναρκωτικών Ηρακλείου, στην Αγία Πελαγία.
Δέχονται επίθεση. «Προμελετημένη και στοχευμένη, με διασταυρούμενα πυρά… Από τη σφοδρότητα και την έντασή της – σύμφωνα με τη δικογραφία – είναι σαφές ότι οι δράστες επιδίωκαν ή αποδέχονταν το θάνατο οποιουδήποτε αστυνομικού συμμετείχε στην επιχείρηση».
Από περίβολο καταστήματος στην πρώτη διασταύρωση προέρχονται οι βολίδες που πλήττουν το δεύτερο από το τέλος τζιπ, στο οποίο συνοδηγός είναι ο Στάθης Λαζαρίδης. Στην πορεία που ακολουθεί το κονβόι, το οποίο ανηφορίζει προς το χωριό, συγκεντρώθηκαν αποτσίγαρα που δείχνουν πως όσοι συμμετείχαν περίμεναν υπομονετικά την άφιξη των αστυνομικών. Λίγα μέτρα από την είσοδο του χωριού υπήρχε ακροβολισμένη άλλη ομάδα ενόπλων, η οποία έβαλε στο στόχαστρο το τέταρτο κατά σειρά όχημα, στο οποίο επέβαιναν οι άλλοι δύο ειδικοί φρουροί που τραυματίστηκαν.
Σαν σε ταινία τρόμου
Επικρατούν σκηνές τρόμου και πανικού, όπως περιέγραφαν από την πρώτη στιγμή όσοι πήραν μέρος στην επιχείρηση-φιάσκο της 5ης Νοεμβρίου. Οι οδηγοί των περιπολικών επιχειρούν αναστροφή και οπισθοχώρηση, παρά την αρχική εντολή από τους επικεφαλής, μέσω ασυρμάτου… «συνεχίστε κανονικά προς το χωριό». Ανάμεσα στις ριπές των καλάσνικοφ, όμως, μεσολαβούν οι κραυγές αγωνίας των συναδέλφων του Στάθη Λαζαρίδη… Έχει ήδη δεχτεί μια σφαίρα στο κεφάλι.
Η θυσία του εν ώρα καθήκοντος, σύμφωνα με τον πατέρα του, δεν έχει δικαιωθεί, καθώς κανείς απ’ όσους κάθισαν στο εδώλιο δεν καταδικάστηκε ως αυτουργός της φονικής επίθεσης της 5ης Νοεμβρίου. Από τους έξι κατηγορούμενους για την αιματηρή συμπλοκή με τους αστυνομικούς, που είχε ως αποτέλεσμα το σοβαρό τραυματισμό του ειδικού φρουρού Στάθη Λαζαρίδη, κρίθηκαν ένοχοι μόνο δύο, όπως είχε προτείνει ο εισαγγελέας. Καταδικάστηκαν για απλή συνέργεια σε απόπειρες ανθρωποκτονιών, αφού, σύμφωνα με την απόφαση, οι φυσικοί αυτουργοί παραμένουν «άγνωστοι για τη δικαιοσύνη», όπως σχολιάζει με μεγάλη πικρία ο πατέρας του άτυχου ειδικού φρουρού.
Οι επιχειρήσεις
Ακολούθησαν πολύμηνες επιχειρήσεις “εκκαθαριστικού χαρακτήρα” στην περιοχή, οι οποίες και τη στιγμάτισαν. «Τέτοιου είδους φαινόμενα δεν αντιμετωπίζονται με αποσπασματικές, θεαματικές και με όρους media αστυνομικές επιχειρήσεις», όπως σχολιάζει ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Μανόλης Όθωνας, αναφερόμενος στις συνθήκες άβατου και πλήρους ανομίας με τις οποίες είχε ταυτιστεί η περιοχή.
«Το συγκεκριμένο περιστατικό ανέδειξε – ή μάλλον επικαιροποίησε και έκανε πανελληνίως γνωστό – ένα πρόβλημα που δεν έχει καμία μοναδικότητα. Υπάρχουν πάρα πολλές περιοχές σε όλη τη χώρα και την Κρήτη που παρουσιάζουν – κακά τα ψέματα – μια ιδιάζουσα μορφή παραβατικότητας για λόγους και αίτια που έρχονται από πολύ μακριά και απλώνονται σε ένα πάρα πολύ μεγάλο φάσμα».
Αποστάσεις
Από τις επιλογές αυτές η σημερινή πολιτική και φυσική ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ. τηρεί σαφείς αποστάσεις. Όπως επιβεβαιώνει ο ειδικός σχεδιασμός για την αστυνόμευση στη ζώνη του ορεινού Μυλοποτάμου, ο οποίος φέρει τη σφραγίδα του γενικού αστυνομικού διευθυντή Κρήτης, υποστράτηγου Παραβολιδάκη, τίποτα δεν έχει διαφοροποιηθεί, παρά τις σποραδικές εντάσεις που έχουν καταγραφεί έκτοτε στην περιοχή.
Μια νέα αντίληψη
Αναφερόμενος στο παρόν και το μέλλον της περιοχής, ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη κάνει λόγο για μια νέα αντίληψη που καλλιεργείται με αργά και σταθερά βήματα. «Είμαστε σε μια άλλη φάση μετά από εκείνη την εποχή. Τα αποτελέσματα δεν είναι και δεν μπορούσε να είναι όσο θεαματικά κανείς θα ήθελε. Όμως εμπεδώνεται σιγά-σιγά, και νομίζω ότι αυτό αρχίζει να γίνεται ορατό πρώτα απ’ όλα από την ίδια την τοπική κοινωνία, μια άλλη αντίληψη. Επίσης, για να είμαστε ειλικρινείς, πρέπει να πούμε ότι τέτοιας φύσεως φαινόμενα δεν αντιμετωπίζονται με αμιγώς αστυνομικά μέτρα. Η ίδια ειλικρίνεια μάς επιβάλλει να πούμε ότι οι περιοχές οι ορεινές – σε όλη την Ελλάδα και στην Κρήτη – χρειάζονται πολιτικές, κοινωνικές και αναπτυξιακές παρεμβάσεις για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα, αλλά η σημερινή δημοσιονομική συγκυρία δεν επιτρέπει να είμαστε πάρα πολύ φιλόδοξοι για την επεξεργασία ενός τέτοιου προγράμματος. Όμως κρατάμε ότι ο συνδυασμός όχι απλά αυξημένης, αλλά θα έλεγα και έξυπνης αστυνόμευσης, χωρίς ακρότητες και χωρίς η επικοινωνία και η δημιουργία εντυπώσεων να είναι ο πρώτος στόχος, αλλά η ουσία σε συνδυασμό με τις απαραίτητες άλλου είδους παρεμβάσεις στην περιοχή, μπορεί και αλλάζει σταδιακά την εικόνα».
Η ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ
Η δίκη των Ζωνιανών
Στο Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιά παραπέμφθηκαν 41 κάτοικοι της περιοχής. Μετά από ακροαματική διαδικασία, η οποία κράτησε περίπου ένα χρόνο, 12 κρίθηκαν ένοχοι για συμμετοχή στην εγκληματική οργάνωση και τέσσερις καταδικάστηκαν για κατοχή μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών. Δεκατρείς από τους κατηγορούμενους κρίθηκαν αθώοι για όλες τις πράξεις. Το δικαστήριο απάλλαξε και τις πέντε γυναίκες που κάθονταν στο εδώλιο. Μόνο ένας από τους κατηγορουμένους καταδικάστηκε για καλλιέργεια ινδικής κάνναβης, ενώ κανείς δεν καταδικάστηκε για “ξέπλυμα βρόμικου χρήματος”.
Χαρακτηριστικό είναι επίσης το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα δεν έχουν ακόμα αποδοθεί οι όποιες ευθύνες αντιστοιχούν στους αξιωματικούς της ΕΛ.ΑΣ. που ήταν επικεφαλής της επιχείρησης. Βασικός κατηγορούμενος είναι ο τότε αστυνομικός διευθυντής Κρήτης Αντώνης Βιτωράκης, ο οποίος λίγες ώρες μετά τη φονική ενέδρα είχε κάνει λόγο για πόλεμο. «Σε ένα πόλεμο, ξέρετε, υπάρχουν και θύματα, είτε από τη μια, είτε από την άλλη πλευρά», είχε δηλώσει…
Τρεις ανώτατοι αξιωματικοί έχουν παραπεμφθεί στη Δικαιοσύνη, κατηγορούμενοι για τον πλημμελή σχεδιασμό της επιχείρησης, ωστόσο η δίκη τους αναβλήθηκε για μια ακόμη φορά τον περασμένο Οκτώβριο.
neakriti.gr