Το νέο βιβλίο του πολυγραφότατου Κρητικού συγγραφέα, πολιτικού και διανοούμενου Μίμη Ανδρουλάκη, με τίτλο «Ποιος το ξέρει; Ποιος το ξέρει;», παρουσίασε ο Δήμαρχος Ρεθύμνης και Πρόεδρος ΠΕΔ Κρήτης κ. Γιώργης Μαρινάκης, το απόγευμα της Τετάρτης 6 Μαρτίου στο «Σπίτι Πολιτισμού», στο Ρέθυμνο.
Την εκδήλωση παρακολούθησαν βουλευτές και πρώην Υπουργοί, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Καθηγητές του Πανεπιστημίου Κρήτης και του ΕΛΜΕΠΑ, Μέλη του Περιφερειακού και Δημοτικού Συμβουλίου Ρεθύμνου εκπρόσωποι Υπηρεσιών και Συλλόγων, φίλοι και σύντροφοι του συγγραφέα και πλήθος πολιτών.
Το συντονισμό της εκδήλωσης ανέλαβε ο εκδότης της Κρητικής Επιθεώρησης, δημοσιογράφος, Γιάννης Καλαϊτζάκης ενώ η ηθοποιός Μαρία Ζαχαράκη απήγγειλε χαρακτηριστικό απόσπασμα από το βιβλίο. 
Ο Δήμαρχος Ρεθύμνης αναφέρθηκε με θερμά λόγια στην προσωπικότητα και τη συμβολή του Μίμη Ανδρουλάκη στις πολιτικές, οικονομικές κοινωνικές και πνευματικές εξελίξεις που συντελέστηκαν στη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, στις οποίες ο συγγραφέας συμμετείχε ενεργά.
Στο διάλογο που ακολούθησε, ο Μίμης Ανδρουλάκης με το χειμαρρώδη λόγο του, την επιστημονική του κατάρτιση, τον πλούτο των εμπειριών του, την ασύγκριτη μνήμη του και το έξυπνο χιούμορ του, συνομίλησε με τον Δήμαρχο και με ρεθυμνιώτες που παρακολούθησαν την ενδιαφέρουσα αυτή εκδήλωση, μέσα από την οποία φωτίστηκαν και αναδείχθηκαν σημαντικές πτυχές των κρίσιμων περιόδων των Μνημονίων καθώς και πρωταγωνιστών τους , εγχώριων και διεθνών, των πολιτικών ανακατατάξεων και συσχετισμών, της κοινωνικής και υγειονομικής κρίσης αλλά και της μελλοντικής προοπτικής της χώρας σε ζωτικούς τομείς.
Ομιλία Δημάρχου Ρεθύμνης Γιώργη Μαρινάκη στην παρουσίαση του βιβλίου Μίμη Ανδρουλάκη «Ποιος το ξέρει, Ποιος το ξέρει;»
Καλησπέρα!
Χαίρομαι που βρίσκομαι ανάμεσα σας!
Θα συνταξιδέψουμε απόψε.
Χάρη στον καλό φίλο και πολυγραφότατο συγγραφέα, διανοητή και πολιτικό Μίμη Ανδρουλάκη, θα μοιραστούμε την εμπειρία ενός συναρπαστικού ταξιδιού.
Με τη βοήθεια της ταλαντούχας πένας του, του χειμαρρώδη λόγου του και της σταθερά γενναιόδωρης διάθεσής του να μας κάνει κοινωνούς του διανοητικού του πλούτου, θα επισκεφθούμε τόπους γνώριμους και λιγότερο οικείους, από το παρελθόν και το μέλλον.
θα κάνουμε στάσεις σε κομβικά σημεία της πολυτάραχης πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας μας των τελευταίων τριών περίπου δεκαετιών, και θεωρώ ότι μετά από αυτή την κοινή μας περιπλάνηση, θα είμαστε διαφορετικοί.
Διότι η γνώση, όταν εμφορείται από αντικειμενικότητα, πληρότητα, σαφήνεια και αξιόπιστη τεκμηρίωση, έχει τη δύναμη να μεταμορφώνει τους ανθρώπους.
Να τους αλλάζει τη θέασή τους απέναντι σε γεγονότα που καθόρισαν την ποιότητα ζωής τους, να εξοπλίζει τη σκέψη τους με αποτελεσματικά εργαλεία νοηματοδότησης και αξιολόγησης του συλλογικού ‘πράττειν’.
Έτσι ώστε να μπορούμε όλοι, με επαρκή ιστορική μνήμη συνδυασμένη με αξιόπιστα ερμηνευτικά σχήματα, να αντιλαμβανόμαστε όσα συμβαίνουν στη χώρα, τον κόσμο και τη ζωή μας, να αναλαμβάνουμε δράση και να αποτελούμε ενεργό μέρος των εξελίξεων που μας αφορούν.
Προσωπικά νοιώθω ευγνώμων στο φίλο μου Μίμη. Και είμαι βέβαιος ότι δεν είμαι ο μόνος. Έχει προσφέρει στο πνευματικό αποθετήριο της χώρας μας 33 εμπεριστατωμένες και άκρως ενδιαφέρουσες αφορμές για γόνιμο προβληματισμό. Τόσα είναι τα βιβλία που έχει γράψει.
Όλα έλκουν την αφορμή τους από κάποια σημαντική περίοδο της νεότερης πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της χώρας μας, από προσωπικότητες και γεγονότα που τη σφράγισαν.
Όλα αντανακλούν την ευρυμάθεια, την ευφυΐα, την ικανότητα σύνθεσης, διάκρισης, ανασύνταξης και σύνταξης, την κοπιώδη προσπάθεια, το δημιουργικό πείσμα, την αστείρευτη φαντασία του.
Επιπλέον, συνιστούν ειλικρινείς καταθέσεις αγάπης του συγγραφέα για τη γενέθλια γη, τη χώρα και τους ανθρώπους της.
Η Κρήτη είναι παρούσα, άλλοτε ως νοσταλγική ανάμνηση, άλλοτε ως μήτρα ιστορίας και πολιτισμού, συχνά ως συναίσθημα, γεύση, ευωδιά, θρόισμα, αλμύρα, ξέσπασμα ζωής.
Διαχρονικά, καταλαμβάνει μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά του. Και για το νησί μας όμως και τους ανθρώπους του, ο Ανδρουλάκης είναι ο δικός μας Μίμης, ο γαλουχημένος με τα πιο αυθεντικά υλικά της κρητικής ιδιοσυγκρασίας.
Η γραφή του εκπέμπει το πάθος του για ζωή, αντανακλά την ηθική του αξιακού του συστήματος, επιβεβαιώνει την εγγενή του ευγένεια, τη σεμνότητα, το έξυπνο χιούμορ του, την τόλμη του, τη μαχητικότητά του.
Όλα τα δομικά στοιχεία τη προσωπικότητάς του δηλαδή, τα οποία εύκολα διακρίνει όποιος έχει ευεργετηθεί από τη συντροφιά του, κι έχει απολαύσει την πληθωρική του παρουσία και την ανθρωποκεντρική του κοσμοθεωρία.
Είναι θαυμαστή η επικοινωνιακή του ικανότητα. Προνόμιο όσων έχουν κατακτήσει τη γνώση με προσωπικό αγώνα, όσοι έχουν αντισταθεί στη μετριότητα με σύνεση, ψυχραιμία και ενσυναίσθηση. Ανήκει στην κατηγορία των λίγων ανθρώπων που δεν κοιτάζουν απλώς, αλλά βλέπουν.
Ο Μίμης Ανδρουλάκης συμπάσχει, κατανοεί, δικαιολογεί, συγχωρεί. Δίνει χώρο στο χρόνο και στους ανθρώπους. Μεγάθυμα, ακομπλεξάριστα, έντιμα. Ξέρει να αγαπά: τη ζωή μες την τραγικότητα της, τη γυναικεία φύση μες την πολυπλοκότητα και την αμφισημία της, τους νέους τους οποίους αντικρίζει απολογητικά.
Πρωταγωνιστές σε όλα του σχεδόν τα βιβλία, άλλοτε εμφανώς κι άλλοτε συγκεκαλυμμένα είναι τα νέα παιδιά: «.. Η επιμήκυνση της ζωής μας θα γίνει μια γοητευτική περιπέτεια μόνο αν μας αγαπούν οι νέοι, μόνο αν έγκαιρα φτάσουμε σ’ ένα νέο, δίκαιο συμβόλαιο ανάμεσα στις γενιές..». Αγωνιά για το μέλλον που τους παραδίδουμε, τα λάθη και η εύθραυστη ασφάλεια που τους κληροδοτούμε, οι μικρές και μεγάλες κατακτήσεις, οι ματαιώσεις: «Με αγχώνει η ιδέα ότι θα έρθει μια μέρα μετά είκοσι, τριάντα χρόνια που τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας θα μας νιώθουν σαν βαμπίρ...».
Ειδικά σε τούτο το τελευταίο αυτοβιογραφικό βιβλίο της τριλογίας, το βασανιστικό αίσθημα ευθύνης που βιώνει ο συγγραφέας απέναντι στις μελλούμενες γενιές, αναδύεται ακέραιο. Μας το μεταγγίζει με πρόθεση να μας αφυπνίσει, να μας ανακουφίσει από αυτό το διάχυτο συναίσθημα της γενικευμένης απαξίωσης και της παραλυτικής ματαιότητας που τροφοδοτούν τις αυταπάτες και νομιμοποιούν την παραίτηση και την αποχή , ως πολιτικές πράξεις.
Ο Μίμης συνεχίζει να οραματίζεται, να προτείνει . Κάθε άλλο παρά έχει παραιτηθεί από τις καινοτόμες ιδέες του, τις σοφά και προνοητικά δομημένες, όπως αυτή της δημιουργίας ενός Ταμείου, ενός Επενδυτικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης των Γενεών. Μιας σοβαρής επένδυσης για το μέλλον των παιδιών μας, μιας εξισορρόπηση του φορτίου που τους μεταβιβάζουμε.
Η σκέψη του εκτός από ταχύτατη είναι και ευέλικτη. Ως γνώστης των εξελίξεων, έχει την ικανότητα να αναδιαμορφώνει και να προσαρμόζει την κάθε του πρόταση στα νέα δεδομένα.
Και είμαι βέβαιος πως, παρά την απαισιοδοξία που, για πρώτη ίσως φορά, διαπιστώνω ότι τον διακατέχει για τα μελλούμενα, θα συνεχίσει να παλεύει για την πραγμάτωση όσων πιστεύει πως θα ωφελήσουν, θα ισχυροποιήσουν την προοδευτική ανάκαμψη της χώρας και θα επιταχύνουν την αποδέσμευση της υποθήκης του μέλλοντος των παιδιών μας.
Δεν μπορεί να κάνει αλλιώς.
Είναι η Μοίρα του, την οποία τόσο συχνά επικαλείται. Αυτή η Μοίρα που συμπορεύτηκε με τις προσωπικές του επιλογές, συγχρονίστηκε με τα όνειρα και τους στόχους του και συνόδευσε το φτωχόπαιδο από τον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης, το γιο του τσαγκάρη και της μοδίστρας, σε όλη τη διάρκεια του βίου του.
Στις σπουδές του στο ΕΜΠ, στη θητεία του πλάι σε σπουδαίες προσωπικότητες, σε όλους τους αγώνες για τη Δημοκρατία που φέρουν το ενεργό, θετικό του αποτύπωμα, στα συγκλονιστικά ιστορικά γεγονότα που βίωσε, τα οποία άλλαξαν τη ροή του κόσμου. : την πτώση και διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, την παγκόσμια οικονομική κρίση και την αδυναμία του πολιτικού συστήματος να κατανοήσει και να διαχειριστεί το χρέος, τα Μνημόνια, την υγειονομική κρίση, την επανεκλογή Τράμπ…
Ο Μίμης συμμετείχε όχι ως απλός θεατής αλλά μερικές φορές και ως συνδιαμορφωτής και συνδημιουργός της ελληνικής ιστορίας των τελευταίων 50 χρόνων, μέσα από την ενεργή εμπλοκή του σε πολιτικούς σχηματισμούς, θεσμούς και κοινωνικές συλλογικότητες.
Ως άλλος Δανιήλ κατάφερε να περάσει απ’ όλα τα πολιτικά καμίνια και να μην καεί. Παρέμεινε ανυποχώρητος στην πολιτική του φιλοσοφία και ιδεολογία παρά τα πυρά που δέχθηκε και την υπονόμευση
Ακόμη και την περίοδο που φιλοξενήθηκε σε έναν άλλο πολιτικό χώρο, αυτόν του ΠΑΣΟΚ, ο στόχος του ήταν να προωθήσει τις καινοτόμες ιδέες του για ένα ουσιαστικό κράτος δικαίου, ισότητα και ισονομίας.
Μίλησε, δεν ακούστηκε, ανέλαβε ευθύνη, ψήφισε μνημόνια κι ενώ θα μπορούσε, κατά τη συνήθη σύγχρονη πολιτική πρακτική να το αποσιωπήσει, μας το υπενθυμίζει. Και αυτό, είναι πράξη πολιτικής ευθύνης.
Ένας αγωνιστής με εφηβική ψυχή, αλλά ώριμη διεισδυτική ματιά , ένας σύγχρονος Δον Κιχώτης, που δεν αναζητά ανεμόμυλους αλλά καταδεικνύει ανεμόμυαλους, εκείνους που όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου του «..με τη γνώση και άγνοιά τους, την ετοιμότητα και την αδράνεια τους, τη φρόνηση ή την επιπολαιότητα ή τον τυχοδιωκτισμό τους..», οδήγησαν το Παρόν και το Μέλλον της χώρας μας, μέσα από την πολυμέτωπη δίνη του Τρίτου Ιστορικού Κύματος της παγκοσμιοποίησης, στην κοινωνική, πολιτική και οικονομική χρεωκοπία.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στις πρώτες κιόλας σελίδες του βιβλίου του (σελ 15) «…Στην αρχαία ελληνική τραγωδία, η κοινωνία, ως Χορός, συμμετέχει στα δράμα των ηρώων αλλά μένει ασφαλής. Αν δεν είσαι βασιλιάς δεν κινδυνεύεις. Στη σύγχρονη όμως τραγωδία, οι «αφανείς», ο απλός λαός είναι το μεγαλύτερο θύμα μέχρι τρίτης γενεάς..».
Η προσέγγισή του, εντούτοις, είναι επιεικής. Αποφεύγει το διδακτισμό, δεν καταδέχεται την υποκινούμενη από πικρίες και φαιδρή υποκειμενικότητα κριτική.
Παρότι δεν εισακούστηκε, απεκδύεται την έπαρση της αυτοεπιβεβαίωσης, την οποία άλλωστε θα δικαιολογούσε τόσο η ακρίβεια των προβλέψεών του όσο και οι αγωνιώδεις επίμονες, γραπτές και προφορικές, εκκλήσεις του στις ηγεσίες, κυρίως εγχώριες αλλά και διεθνείς, για την έγκαιρη λήψη δραστικών μέτρων που θα δημιουργούσαν μια ζώνη ασφαλείας για τη χώρα μας έναντι της επερχόμενης, τότε, κρίσης και βιωμένης σήμερα, σκληρής πραγματικότητας.
Σήμερα, αποτιμώντας το πρόσφατο παρελθόν το οποίο προοιωνίζεται ένα δύσκολο μέλλον, ο ίδιος, αντί να αισθάνεται δικαίωση και το ευεργετικό αίσθημα της πληρότητας ότι έπραξε το καλύτερο που μπορούσε, δεν χαρίζεται ούτε στον ίδιο του τον εαυτό: «.. όλα αυτά και τη δραματική επιβεβαίωση των προγνώσεων μου, τα καταγράφω ως ιστορίες μιας άκαρπης διορατικότητας, ένας είδος προσωπικής αποτυχίας και ταυτόχρονα αδυναμίας των ιδεών να αντιστρέψουν μια πορεία προς το χαμό..»
Σε όλα τα βιβλία του και ειδικότερα στο «Ποιος το ξέρει;», είναι διάχυτη η ψυχραιμία, ο σεβασμός στον Άλλο, η έγνοια, η αυτοκριτική.
Άλλωστε, όπως ισχυρίζεται, «… η ανερμάτιστη αρνητικότητα , εξαφανίζει την κριτική σκέψη, την επιστημονική ακρίβεια την τραγική γνώση και το ψυχικό σθένος με διάρκεια..»
Έχοντας περάσει λοιπόν «..από το πάθος στη συμπάθεια και από τους υψηλούς πυρετούς στα δέκατα…», θέτει στη διάθεση μας μια αυτοβιογραφία, η οποία εξελίσσεται στα τρία τελευταία βιβλία του, που απέχει κατά τι από τον ορισμό της αυτοβιογραφικής αναφοράς, όπως την αντιλαμβανόμαστε.
Η δική του παρουσία στις σελίδες των βιβλίων είναι διακριτή πλην όμως διακριτική. Η χώρα πρωταγωνιστεί και τα πρόσωπα που καθόρισαν την πορεία της. Ταυτόχρονα, είναι μια πρόκληση αυτοκριτικής, δικής του και των αναγνωστών, μια πρόσκληση γνωριμίας με τον εαυτό μας, συμφιλίωσης μαζί του. «..Οι αυτοβιογραφίες λειτουργούν ως διάδρομοι κατόπτρων.. » μας λέει.
Είμαι βέβαιος ότι μέσα στις σελίδες τους, όλοι μας θα συναντήσουμε μια εκδοχή τους εαυτού μας. Ίσως την πιο καλή, την πιο ευγενική, την πιο ρομαντική.
Ίσως εκείνη που ακόμη αποζητά να ασκηθεί στην «ηθική και διανοητική μετριοπάθεια», σε κείνη που ατενίζει το νέο κόσμο με την αισιοδοξία που προσφέρει η εμπιστοσύνη σε ανοιχτόμυαλους ανθρώπους, όπως ο Μίμης Ανδρουλάκης, οι οποίοι παρά την αγωνιώδη μέχρι και σήμερα απορία τους, τελικά, ναι! κατάφεραν να υπερασπιστούν, να αναπτύξουν και να καλλιεργήσουν τον πρωταρχικό ζωτικό πυρήνα που διαμόρφωσαν στο γενέθλιο τόπο τους.
Να ξεχωρίσουν, να κάνουν τη διαφορά, να προσφέρουν, να μοιραστούν, να βοηθήσουν, να αναδείξουν τη δύναμη της ψυχής και του μυαλού, να εμπνεύσουν.
Αγαπητές φίλες και Φίλοι,
Σκοπίμως μέχρι τώρα απέφυγα την εστιασμένη αναφορά στο βιβλίο. Είναι τόσο πυκνή η γραφή του συγγραφέα, τόσο πολλά τα θέματα που θίγει και τα μηνύματα που χρήζουν συζήτησης, που θα ήταν αδύνατον να αποδώσω την ουσία τους μέσα σε λίγο χρόνο. Στη διάρκεια του διαλόγου που θα έχουμε σε λίγο με τον συγγραφέα, θα σταθούμε σε κάποιες κομβικές αναφορές του στα τετελεσμένα αλλά και στα μέλλοντα. Με τη δική σας συμμετοχή, ο διάλογος, τον οποίο βέβαιος ότι θα απολαύσετε, θα γίνει πλουσιότερος.
Αναμφίβολα, είναι αδύνατον να έχετε πλήρη εικόνα για το περιεχόμενο του βιβλίου από τη συζήτηση. Θα χρειαστεί να το διαβάσετε.
Από προσωπική εμπειρία επιτρέψτε μου να σας διαβεβαιώσω πως πρόκειται για μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα καταγραφή των πολιτικών και κοινωνικών γεγονότων των τελευταίων δεκαετιών που σημάδεψαν τη ζωή μας. Θα αντιληφθείτε πολλά, θα ξεκαθαρίσετε ακόμη περισσότερα, θα αναθεωρήσετε και θα επανακαθορίσετε την άποψη σας για αυτά και τους πρωταγωνιστές τους.
Για όλα αυτά, αξίζει να διαβαστεί απ΄ όλους μας.
Διότι είναι μια παρακαταθήκη γνώσης που όλοι πρέπει να έχουμε στο αποθετήριό μας.
Για να μην συνεχίσουμε να επαναλαμβάνουμε τα λάθη του παρελθόντος λόγω ανεπαρκούς ιστορικής μνήμης.
Αγαπητέ φίλε Μίμη
Στον επίλογο του βιβλίου σου λες πως νοιώθεις ότι χρωστάς σε αμέτρητους ανθρώπους..
Εμείς σου χρωστάμε φίλε Μίμη.
Εσύ την ηθική οφειλή σου απέναντι στους συνανθρώπους σου την έχεις ξεπληρώσει. Με τον ατελεύτητο αγώνα σου.
Με τα λάθη και τα σωστά σου.
Με τη γνώση σου, την τόλμη σου, την ασύγκριτη μνήμη σου.
Την αποπληρωμή της οφειλής σου, την κρατάμε στα χέρια μας.
Την ξεφυλλίζουμε και σκεφτόμαστε πως ο νέος κόσμος που ανατέλλει, ίσως θα είναι χωρίς εμάς, αλλά μπορεί να γίνει καλύτερος μέσα από μας και την παρακαταθήκη μας. Γι’ αυτό θα συνεχίσουμε ν’ αγωνιζόμαστε.
Σ’ ευχαριστώ πολύ κι εύχομαι ν’ αξιωθούμε να σμίξουμε και στην παρουσίαση του επόμενου βιβλίου σου.
Να είσαι καλά.
Σας ευχαριστώ όλους πολύ.