Θέματα εισήγησης για την Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας της Δημοτικής Αρχής στις 10.3.2025
1.Σχετικά με το Αστυνομικό Μέγαρο
Το Ρέθυμνο χρειάζεται ένα σύγχρονο και λειτουργικό Αστυνομικό Μέγαρο. Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις της Αστυνομικής Διεύθυνσης είναι ανεπαρκείς και δεν καλύπτουν τις ανάγκες των αστυνομικών υπηρεσιών, επηρεάζοντας αρνητικά τόσο τις συνθήκες εργασίας του προσωπικού όσο και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες. 
Η ανέγερση του νέου Αστυνομικού Μεγάρου ήταν ένα έργο που είχε προχωρήσει σημαντικά, με ώριμες μελέτες και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 8,5 εκατομμυρίων ευρώ, στο πλαίσιο του «ΤΠΑ Υποδομών και Μεταφορών 2021-2025». Ωστόσο, η διαδικασία αμφισβητήθηκε λόγω της επιλογής του οικοπέδου, που αποτέλεσε αντικείμενο προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ερωτήματα προς τη Δημοτική Αρχή
1. Είναι αλήθεια ότι το οικόπεδο των 2.874,93 τ.μ. στο οποίο έχει χωροθετηθεί το νέο Αστυνομικό Μέγαρο ήταν χαρακτηρισμένο ως “κοινόχρηστος χώρος πρασίνου” από το 1982;
2. Γιατί το 2019 προχώρησε η αλλαγή χρήσης του χώρου, χωρίς να ληφθεί υπόψη η πολεοδομική του ταυτότητα;
3. Πώς είναι δυνατή η έκδοση οικοδομικής άδειας, όταν η νομοθεσία περί χρήσεων γης δεν επιτρέπει τη δημιουργία τέτοιου τύπου διοικητικών εγκαταστάσεων σε αυτό το σημείο;
Αν ισχύουν τα παραπάνω, τότε το Δημοτικό Συμβούλιο οδηγήθηκε σε αποφάσεις χωρίς πλήρη γνώση της πραγματικής κατάστασης. Η αναγκαιότητα του έργου δεν μπορεί να δικαιολογήσει παραβιάσεις πολεοδομικών κανόνων ή τη θυσία των ελεύθερων χώρων του Ρεθύμνου.
Η ανάγκη για εναλλακτική χωροθέτηση
Αντί να περιμένουμε την απόφαση του ΣτΕ με αβεβαιότητα, η Δημοτική Αρχή οφείλει να εξετάσει εναλλακτικές λύσεις.
Ρωτάμε ευθέως:
Γιατί επιλέχθηκε η αλλαγή χρήσης γης, αντί να διατηρηθεί η αρχική χωροθέτηση στη θέση Παπούρα στα Μυσσίρια, όπου υπήρχε εγκεκριμένο σχέδιο από το 2009;
Ποια πολεοδομική αναγκαιότητα οδήγησε στη μετακίνηση του έργου σε βάρος του πρασίνου, της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης και των κατοίκων;
Η ευθύνη της Δημοτικής Αρχής
Καλούμε τον Δήμαρχο Ρεθύμνου να δώσει άμεσα σαφείς απαντήσεις. Οι Ρεθυμνιώτες απαιτούν διαφάνεια και υπεύθυνη στάση.
Η λύση είναι ξεκάθαρη: σχεδιασμός με σεβασμό στους πολεοδομικούς κανόνες, το περιβάλλον και τις ανάγκες της πόλης.
2.Προβληματισμοί για την προοπτική του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης στο Άδελε
Η πορεία υλοποίησης του Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Ρεθύμνου, το οποίο επρόκειτο να δημιουργηθεί στο κοινοτικό κατάστημα του Άδελε.
Η ιστορική διαδρομή των μαρτυρικών τόπων της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίου, όπως η Λούτρα, το Αστέρι και το Άδελε, μαρτυρούν τη σκληρή πραγματικότητα της γερμανικής κατοχής και την ανάγκη ανάδειξης της τοπικής ιστορίας. Στην ευρύτερη περιοχή, το Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχαίας Ελεύθερνας και το Μουσείο Μονής Αρκαδίου αποτελούν σημεία υψηλής επισκεψιμότητας, υπογραμμίζοντας τη σημασία ενός καλά οργανωμένου μουσειακού χώρου που θα αποδίδει με ακρίβεια και σεβασμό την ιστορική μνήμη.
Το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Ρεθύμνου αποτέλεσε πρόταση του τότε δημοτικού συμβούλου και προέδρου του Σωματείου Ρεθυμνίων Πληγέντων από τη Ναζιστική Κατοχή, κ. Γιώργου Σταράκη, και υιοθετήθηκε από τη Δημοτική Αρχή. Η δημιουργία του κρίθηκε αναγκαία, καθώς θα φιλοξενούσε αρχειακό υλικό, ηχητικά ντοκουμέντα, προσωπικές μαρτυρίες και αντικείμενα από τη Μάχη της Κρήτης και την περίοδο της Κατοχής.
Ωστόσο, η πορεία της υλοποίησης δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς:
Είναι κατάλληλος ο χώρος του κοινοτικού καταστήματος Άδελε για να στεγάσει και να αναδείξει με πληρότητα αυτό το σημαντικό ιστορικό υλικό;
Έχει εκπονηθεί εγκεκριμένη μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη από ειδικούς;
Υπάρχει ομάδα ειδικών που θα αξιολογήσει και θα τοποθετήσει τα εκθέματα σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα;
Έχουν προβλεφθεί κατάλληλες υποδομές (προθήκες, ειδικά πλαίσια, φωτισμός) για την προστασία και ανάδειξη του ιστορικού αρχείου;
Γιατί παραμένει ανενεργό το έργο για περισσότερα από δύο χρόνια;
Γιατί δεν υπάρχει ειδικός χώρος στο Άδελε για τη μνήμη του Πυρπολητή Κωνσταντίνου Γιαμπουδάκη, που γεννήθηκε στον οικισμό;
Η Δημοτική Αρχή είχε δεσμευθεί από το 2020 για τη δημιουργία του μουσείου στον συγκεκριμένο χώρο, με την απαραίτητη αναβάθμιση του παλιού Δημαρχείου Άδελε. Το 2022 εγκρίθηκε η δαπάνη 23.995,95 ευρώ για τις αισθητικές και ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ δρομολογήθηκε απευθείας ανάθεση για την εκτέλεση των εργασιών και παραμένει στάσιμο και ανενεργό .
Η ιστορία της Εθνικής Αντίστασης στο Ρέθυμνο και η μνήμη των αγωνιστών της δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται πρόχειρα. Ένα μουσείο αυτής της σημασίας δεν μπορεί να είναι μια απλή συλλογή οικογενειακών κειμηλίων, αλλά πρέπει να ακολουθεί επιστημονικά και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα.
Καλούμε τη Δημοτική Αρχή να δώσει σαφείς απαντήσεις για την πορεία του έργου και να διασφαλίσει ότι το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Ρεθύμνου θα ανταποκρίνεται στην ιστορική του αξία και στον ρόλο του ως φορέα μνήμης και παιδείας.
3.Αξιοποίηση του οικοπέδου «Φραγάκη» στον Κουμπέ
Το οικόπεδο «Φραγάκη», έκτασης περίπου 8 στρεμμάτων, βρίσκεται στην πολεοδομική ενότητα Αγίου Νικολάου-Κουμπέ και είναι χαρακτηρισμένο ως κοινωφελής χώρος (ΚΦ). Το 2008, ο Δήμος Ρεθύμνης το απέκτησε σε συμφέρουσα τιμή, όμως, 17 χρόνια μετά, παραμένει αναξιοποίητο.
Ιστορικό σχεδιασμών για την αξιοποίηση του οικοπέδου
Από την αγορά του μέχρι σήμερα, έχουν κατατεθεί διάφορες προτάσεις για την αξιοποίησή του, χωρίς όμως καμία να υλοποιηθεί. Συγκεκριμένα:
Μουσικό Σχολείο Ρεθύμνου: Στην πρώτη θητεία της σημερινής Δημοτικής Αρχής, υπήρξε η σκέψη ανέγερσης ενός σύγχρονου σχολικού συγκροτήματος με μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων, που θα κάλυπτε τις πολιτιστικές ανάγκες της πόλης και θα έδινε λύση στο κτιριακό πρόβλημα του Μουσικού Σχολείου.
16ο Δημοτικό Σχολείο: Ακολούθως, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε να ανεγερθεί εκεί το 16ο Δημοτικό Σχολείο, απόφαση που εξακολουθεί να ισχύει, αν και τελικά το σχολείο κατασκευάστηκε στο οικόπεδο της ΧΕΝ στον λόφο του Τίμιου Σταυρού.
Νέο Διοικητήριο Ρεθύμνου: Το 2021, η Δημοτική Αρχή επιχείρησε να εντάξει τις σχετικές μελέτες στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», με σκοπό την κατασκευή ενός σύγχρονου διοικητικού κέντρου 5.000 τ.μ., με υπόγειο πάρκινγκ και ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου.
Χώρος στάθμευσης: Η τελευταία πρόταση αφορά τη διαμόρφωση του οικοπέδου ως υπαίθριου πάρκινγκ, ως λύση στο οξυμένο κυκλοφοριακό πρόβλημα της πόλης.
Η σημερινή κατάσταση
Παρά τις επανειλημμένες συζητήσεις και αποφάσεις, το οικόπεδο «Φραγάκη» παραμένει σε πλήρη εγκατάλειψη. Ερειπωμένα και επικίνδυνα κτίρια, μπάζα, απορρίμματα και έλλειψη οποιασδήποτε διαμόρφωσης το έχουν μετατρέψει σε έναν αφημένο χώρο, που χρησιμοποιείται περιστασιακά ως αποθηκευτικός χώρος δημοτικών υπηρεσιών.
Ένας δημοτικός χώρος μεγάλης αντικειμενικής και εμπορικής αξίας παραμένει ανεκμετάλλευτος, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ή δέσμευση για το μέλλον του.
Ερωτήματα προς τη Δημοτική Αρχή
Ερωτάται ο κ. Δήμαρχος και ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος:
Υπάρχει συγκεκριμένη, ρεαλιστική πρόταση για την αξιοποίηση του οικοπέδου «Φραγάκη»;
Ποια βήματα προτίθεται να κάνει η Δημοτική Αρχή ώστε να αξιοποιηθεί το ακίνητο προς όφελος του Δήμου και των δημοτών;
Θα υπάρξει δημόσια διαβούλευση με τους πολίτες για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου σχεδίου ανάπτυξης του χώρου;
Μετά από 17 χρόνια αδράνειας, οι πολίτες του Ρεθύμνου αξίζουν σαφείς απαντήσεις και ουσιαστικές πρωτοβουλίες.