Ο Έλληνας ακτιβιστής Ιάσονας Αποστολόπουλος που ασχολείται με τις διασώσεις προσφύγων στο Αιγαίο και την κεντρική Μεσόγειο, μιλά στον Σταύρο Ρακιντζή για το μεταναστευτικό και την πραγματική διάσταση του προβλήματος, δίνοντας απαντήσεις στα ερωτήματα που έχουν τεθεί για τις μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη.
Ο ίδιος, αναφέρεται στις πολιτικές που θα μπορούσαν να χτυπήσουν καίρια τα κυκλώματα των διακινητών προσφύγων και μεταναστών, υπογραμμίζοντας συγχρόνως τη βαρβαρότητα της κοινωνίας που όπως επισημαίνει παραβιάζει απροκάλυπτα τα ανθρώπινα δικαιώματα
Συνέντευξη Σταύρος Ρακιντζής 
Ποια είναι, κατά τη δική σας άποψη, η πραγματική διάσταση του προβλήματος;
«Η αλήθεια είναι ότι ακούμε πάρα πολλά ψέματα, πάρα πολλές ανακρίβειες και μια τρομερή πολιτική εκμετάλλευση γύρω από το θέμα του προσφυγικού. Ακούμε μια φοβερή κινδυνολογία. Ότι έρχονται πάρα πολλοί μετανάστες, ότι δεν χωράμε άλλους, ότι θα μας κατακλείσουν. Καταρχάς για να βάλουμε τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις. Πόσοι άνθρωποι νομίζετε ότι έρχονται κάθε χρόνο σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση από τις βάρκες, από τη θάλασσα; Είναι 200 χιλιάδες άνθρωποι, 100 με 200 χιλιάδες άνθρωποι σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πόσους Ουκρανούς πρόσφυγες πήρε η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσα σε τρεις μήνες; Ήταν 4 εκατομμύρια και καλά έκανε. Αλλά για 200 χιλιάδες που έρχονται από τη θάλασσα κάνουμε όλο αυτό το χαμό; Δε βγάζει νόημα. Γιατί όλο αυτό που συμβαίνει είναι μια συνειδητή εκστρατεία φόβου. Της κυβέρνησης και της ακροδεξιάς για να μαζέψουν ψήφους. Αυτό συμβαίνει. Ειδικά για την Κρήτη, οι άνθρωποι δεν έχουν καμία διάθεση να μείνουν στην Κρήτη. Οι πρόσφυγες που ήρθαν εκεί έρχονται γιατί ξέρουν ότι σε τρεις μέρες θα είναι στην Αθήνα και ξέρουν ότι από την Αθήνα θα συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την Βόρεια Ευρώπη. Σχεδόν κανείς πρόσφυγας δε θέλει να έρθει στην Ελλάδα, και πήγαν οι άλλοι και πετάγανε φωτοβολίδες και κάναν αυτόν τον πανικό και σπέρνουν το φόβο στον κόσμο. Γιατί;»
Φέτος παρατηρείται αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τις ακτές της Αφρικής και συγκεκριμένα της Λιβύης προς την Κρήτη.
«Σωστά, αλλά πρέπει να καταλάβουμε, γιατί έχουμε αυτή την αύξηση των αφίξεων στην Κρήτη. Επειδή, στο Αιγαίο τα έχει βρει η ελληνική κυβέρνηση με τον Ερντογάν και σταματάνε τις βάρκες παρέα. Έχουν μειωθεί δραματικά οι αφίξεις στα ελληνικά νησιά και λόγω των pushbacks που κάνει η ελληνική κυβέρνηση μαζί με την Τουρκία που σταματάνε τις βάρκες και λόγω του εγκλωβισμού των προσφύγων στα άθλια κέντρα των νησιών. Οπότε απλά έγινε μια αλλαγή και αυξήθηκε η διαδρομή Λιβύη-Κρήτη. Δεν είναι ότι αυξήθηκαν γενικά οι αφίξεις σε όλη την Ευρώπη.
Είναι ότι μειώθηκαν στο Αιγαίο και έρχονται από εδώ. Ο άνθρωπος που έχει ανάγκη να μεταναστεύσει, που δραπετεύει από τον πόλεμο, θα κάνει οτιδήποτε μπορεί για να ξεφύγει και αυτό δείχνει και το ατελέσφορο όλων αυτών των τακτικών. Όλης αυτής της βίας που ασκείται στα σύνορα. Όλων αυτών των pushback, είχαν αποτέλεσμα και τον πνιγμό 650 ανθρώπων στην Πύλο. Η βία δεν μπορεί να σταματήσει την προσφυγιά. Ο άνθρωπος που κινδυνεύει θα βρει έναν τρόπο να έρθει. Άρα, να το ξέρουν αυτό οι Κρητικοί, ότι έρχονται άνθρωποι στην Κρήτη επειδή σταμάτησαν να πηγαίνουν στα ελληνικά νησιά.»
Την ίδια στιγμή όμως και η Ιταλία έχει σκληρύνει τη στάση της.
Η ελληνική κυβέρνηση αντιγράφει την τακτική της Ιταλικής κυβέρνησης, της Μελόνι, που όταν βγήκε, υποσχέθηκε, ότι θα κάνει ναυτικό μπλόκο με πολεμικά πλοία στη Λιβύη. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ανοησία από αυτό και το αντίγραψε και η Ελλάδα που είπε θα στείλει φρεγάτες στη Γαύδο. Τι θα κάνουν οι φρεγάτες ακριβώς; Κάθε πλοίο δεσμεύεται από το ναυτικό δίκαιο και το νόμο της θάλασσας που υπαγορεύει ρητά τη διάσωση κάθε ανθρώπου σε κίνδυνο. Συνεπώς είτε είναι ψαράδικο, είτε είναι λιμενικό, είτε είναι φρεγάτα, το μόνο που μπορεί να κάνει όταν δει πρόσφυγες στη θάλασσα είναι διάσωση, τίποτα άλλο. Κάθε τι άλλο, είναι έγκλημα και δεν το λέω εγώ, το λέει το διεθνές δίκαιο. Όταν κινδυνεύει άνθρωπος στη θάλασσα, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να τον διασώσεις. Γιατί στην ναυτιλία, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο όταν η βάρκα βουλιάζει. Όταν έχεις βάρκες υπερφορτωμένες, πολλές φορές πάνω από το όριο ασφαλείας, όταν κανείς δεν φοράει σωσίβιο, όταν δεν υπάρχουν σωστικά μέσα, όταν δεν υπάρχουν μέσα πλοήγησης και επικοινωνίας, όταν είναι καρυδότσουφλα με 600 ανθρώπους πάνω, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι διάσωση. Δεν έχει καμία σημασία τι είναι ο άλλος. Δεν έχει καμία σημασία άμα έχει χαρτιά ή δεν έχει χαρτιά. Δεν έχει καμία σημασία αν είναι πρόσφυγας, μετανάστης ή οτιδήποτε. Αν είναι Έλληνας ή Τούρκος. Όταν κινδυνεύει στη θάλασσα, αυτό είναι ο βασικός νόμος της ανθρωπότητας, διασώζουμε τη ζωή που κινδυνεύει και αφού διασώσουμε, μετά θα δούμε ποιος είναι και τι θέλει.»
«Ο ρατσισμός δεν έχει να κάνει με τον ξένο γενικά, έχει να κάνει με το φτωχό ξένο, έχει να κάνει με το μίσος προς τον αδύναμο, είναι πολύ βολικό να μισείς τον πιο αδύναμο»
Τι αναγκάζει αυτούς τους ανθρώπους να πάρουν ένα σαπιοκάραβο και να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη στην Ευρώπη;
«Τους αναγκάζει πρώτα απ’ όλα ο πόλεμος. Γίνονται πολλοί πόλεμοι στην Αφρική και στη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή, που δεν τους γνωρίζουμε. Στη τελευταία μας διάσωση, διασώσαμε 185 ανθρώπους και οι 185 δραπέτευαν από τον πόλεμο. Από ποιον πόλεμο θα μου πείτε. Από τον πόλεμο του Σουδάν, από τον πόλεμο στο Μάλι, από τον πόλεμο στο Καμερούν και από τον πόλεμο της Συρίας. Γιατί το ότι δεν ακούμε για αυτούς τους πολέμους, δε σημαίνει ότι δε συμβαίνουν. Επίσης, είναι και η ανισοκατανομή του πλούτου παγκοσμίως. Δεν μπορεί ο μισός πλανήτης να ζει με μισό δολάριο τη μέρα. Υπάρχει τρομακτική ανισότητα και ο πρόσφυγας και ο μετανάστης την αντανακλά. Η Δύση εκμεταλλεύεται και λεηλατεί αυτές τις χώρες. Οι δυτικές πολυεθνικές εταιρείες τους παίρνουν τα πάντα. Από διαμάντια, πετρέλαια, καουτσούκ, μέχρι την ίδια την εργατική τους δύναμη. Αν δε λυθεί αυτό το ζήτημα, οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να έρχονται. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Να απαντήσουμε και αυτό που ακούμε πολύ συχνά στα κανάλια. Γιατί έρχονται μόνο άντρες; Να το απαντήσουμε: Καταρχάς, το 1 τέταρτο εξ αυτών είναι ασυνόδευτα ανήλικα, από 14 έως 17 ετών. Και δεύτερον, έρχονται άντρες περισσότερο, για να μπορέσουν να κάνουν τα χαρτιά τους, να πάρουν άσυλο και να μπορέσουν να φέρουν με ασφάλεια τις οικογένειές τους στην Ευρώπη. Γιατί μην ξεχνάμε ότι ένας πρόσφυγας από το Σουδάν για να ταξιδέψει μέχρι την Ιταλία ή μέχρι την Ελλάδα μπορεί να χρειαστεί και τρεις μήνες. Να περάσει την έρημο Σαχάρα, να πληρώσει διακινητές, να κινδυνεύσει να τον απαγάγουν συμμορίες στη Λιβύη, που βασανίζουν πρόσφυγες. Είναι μια τρομακτική οδύσσεια να ξεφύγεις από μια χώρα της υποσαχάριου Αφρικής και να φτάσεις στην Ευρώπη.»
Η πλειοψηφία των μεταναστευτικών ροών προς την Κρήτη προέρχονται από χώρες της υποσαχάριας Αφρικής και την Αίγυπτο;
«Πολλοί λένε, πως δραπετεύουν αυτόν τον πόλεμο μόνο άντρες. Δε δραπετεύουν μόνο άντρες από τον πόλεμο. Όλοι οι άνθρωποι εκτοπίζονται όταν συμβεί ένας πόλεμος. Οι άμαχοι άντρες, γυναίκες, παιδιά εκτοπίζονται, σε προσφυγικά στρατόπεδα και μένουν εκεί μήνες ίσως και χρόνια, μέσα στην ίδια τους τη χώρα και σιγά σιγά μετακινούνται προς άλλες περιοχές. Κάποιοι από αυτούς, ένα ελάχιστο ποσοστό, γιατί οι άνθρωποι δεν έχουν λεφτά, μεταναστεύουν. Συνήθως είναι ένας άντρας που έχει πιο μεγάλη δύναμη, που δε χρειάζεται να κουβαλάει τα παιδιά του μέσα στην έρημο και να προσπαθεί να περάσει στην Ευρώπη, ώστε να βγάλει άσυλο για να φέρει την οικογένειά του μετά. Γι’ αυτό έρχονται μόνο άντρες. Πρέπει να σταματήσει αυτή η σπέκουλα της ακροδεξιάς που σπέρνει το φόβο και το ψέμα, πρέπει επιτέλους να δούμε την πραγματικότητα όπως είναι.»
Εδώ κάποιοι λένε και για σχέδιο ισλαμοποίησης της Ευρώπης.
«Εντάξει αυτό τώρα είναι μια γελοιότητα, συγγνώμη δεν μπορώ να μπω σε αυτή τη διαδικασία. Γιατί ξέρετε κάτι, ο πρόσφυγας πάντα είναι το εύκολο θύμα. Χρησιμοποιούν τον πρόσφυγα ως κοινωνική απειλή για να κατασκευάσουν μια κοινωνική απειλή, για να έχουν τον κόσμο διαιρεμένο και να τα βάζει ο ένας φτωχός με τον άλλον και οι από πάνω να κάνουν ότι θέλουν. Αυτό συμβαίνει. Ο πρόσφυγας παρουσιάζεται άλλοτε ως εθνική απειλή, τον στέλνει ο Ερντογάν, άλλοτε παρουσιάζεται ως κοινωνική απειλή, θα κλέψουν, θα σκοτώσουν, θα βιάσουν, άλλοτε παρουσιάζεται ως θρησκευτική απειλή, θα μας εξισλαμίσουν, ακόμα και ως βιολογική απειλή. Δεν ξέρω αν θυμάστε την περίοδο της πανδημίας του covid, λέγαν κάποια δημοσιεύματα ότι ο Ερντογάν στέλνει πρόσφυγες επιλεγμένους από δομές της Τουρκίας, μολυσμένους με κορονοϊό, για να διεξάγει βιολογική τζιχάντ εναντίον των Ελλήνων. Αυτούς παραλογισμούς διαβάζουμε, γιατί παίζουν με τον φόβο του κόσμου, είναι πάρα πολύ εύκολο να παίξεις με τον φόβο για να μαζέψεις ψήφους.»
Γιατί δηλαδή τόσο μένος απέναντι στους πρόσφυγες, οργή και φόβος;
«Γιατί από το κεφάλι βρωμάει το ψάρι. Όταν αυτές οι πολιτικές δυνάμεις που στοχοποιούν τους πρόσφυγες δεν έχουν να υποσχεθούν και πολλά πράγματα στη βελτίωση του βιοτικού μας επιπέδου, δεν έχουν να υποσχεθούν και πολλά πράγματα στο πως θα μειωθεί η ακρίβεια ή πως θα ζήσουμε καλύτερα, η πιο εύκολη συνταγή είναι να καταφύγουν στην ξενοφοβία και στο ρατσισμό. Ότι υπάρχει ένας εχθρός που μας απειλεί, θα μας σκοτώσει, θα μας βιάσει, οπότε ψηφίστε μας για να το σταματήσουμε».
Άρα δημιουργούμε έναν εχθρό δηλαδή αυτή τη στιγμή.
Μα το έχουμε δει πολλές φορές την ιστορία αυτό. Παλιά ήταν οι κομμουνιστές, θα μας πάρουν τα σπίτια οι κομμουνιστές, πιο παλιά ήταν οι Εβραίοι, θα κυριαρχήσουν οι Εβραίοι επί Χίτλερ, τώρα είναι ο μουσουλμάνος άντρας, γιατί με τους άντρες έχουν πρόβλημα, με τις γυναίκες δεν έχουν. Ο ρατσισμός είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την εξουσία, γιατί «διαιρεί τους από κάτω», κάνει τους φτωχούς να μισούν τους φτωχότερους και οι από πάνω τη βγάζουν καθαρή. Κι αυτό δεν έχει να κάνει ούτε με τη θρησκεία, ούτε με την εθνικότητα. Είναι μία πρόφαση το μίσος προς το Ισλάμ. Οι Μικρασιάτες όταν ήρθαν στην Ελλάδα δεν ήταν μουσουλμάνοι, ήταν και Έλληνες και χριστιανοί ορθόδοξοι, αλλά πώς τους φέρθηκαν οι ντόπιοι; Πόσο ρατσισμό δέχτηκαν αυτοί οι άνθρωποι, που τους λέγανε τουρκόσπορους, τις γυναίκες τις λέγανε παστρικές, και ζούσαν περιθωριοποιημένοι σε παράγκες για δεκαετίες. Ο ρατσισμός δεν έχει να κάνει με τον ξένο γενικά, έχει να κάνει με το φτωχό ξένο, έχει να κάνει με το μίσος προς τον αδύναμο, είναι πολύ βολικό να μισείς τον πιο αδύναμο.»
Πάντως μιλάμε για ένα τεράστιο κύκλωμα.
«Αυτή τη στιγμή η Μεσόγειος έχει 30.000 νεκρούς ανθρώπους τα τελευταία 30 χρόνια. Ακούμε συνέχεια στα κανάλια, έρχονται παράνομα λέει. Η έννοια της παράνομης εισόδου υπονοεί ότι υπάρχει και μια νόμιμη είσοδος, την οποία για κάποιο μυστηριώδη λόγο οι πρόσφυγες αρνούνται και επιλέγουν να πάρουν την παράνομη, λες και οι πρόσφυγες είναι ηλίθιοι και θέλουν να θαλασσοπνίγονται με τα μωρά τους αγκαλιά. Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν υπάρχει νόμιμος τρόπος να έρθει ένας πρόσφυγας εδώ και να ζητήσει άσυλο. Μιλάω για οποιονδήποτε άνθρωπο θέλει να έρθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να ζητήσει άσυλο. Είναι δικαίωμα το άσυλο, δεν μπορεί να το κάνει, γιατί τα Ευρωπαϊκά κράτη έχουν κλείσει όλα τα συνοριακά περάσματα, οπότε αναγκαστικά ο μόνος τρόπος για έναν αλλοδαπό να ζητήσει άσυλο στην Ευρώπη είναι να πληρώσει έναν διακινητή, έναν εγκληματία δηλαδή, να μπει σε μια βάρκα και να ρισκάρει τη ζωή του στη θάλασσα. Αυτό είναι το μεγάλο δράμα της εποχής μας, γιατί όλα αυτά που ακούμε, να κάνουν λέει αιτήσεις ασύλου στις πρεσβείες τους στο Πακιστάν, είναι ψέματα. Οι υπηρεσίες ασύλου είναι εντός της χώρας, εντός της Ελλάδας, άρα πρέπει ο άνθρωπος να κάνει παράνομη είσοδο -η δίωξη της οποίας αίρεται μόλις καταθέσει αίτημα ασύλου- γιατί ο πρόσφυγας που μπαίνει στη χώρα δεν κρύβεται. Ο πρόσφυγας μπαίνει και παραδίνεται στις αρχές, πάει μόνος του και ψάχνει, που είναι οι αρχές για να ζητήσει άσυλο. Τελικά παίρνει άσυλο, το 80% των ανθρώπων που έρχονται, γιατί είναι πρόσφυγες πολέμου, αλλά τα κράτη, τους αναγκάζουν να θαλασσοπνίγονται. Αυτός είναι ο παραλογισμός σήμερα, αυτή είναι η υποκρισία. Δεν είναι δυνατόν στο 2025 να έχουμε ακόμα μωρά στις βάρκες, δεν είναι δυνατόν στο 2025 να μην υπάρχει ένας νόμιμος ή ασφαλής τρόπος για να ασκήσει ένας άνθρωπος ένα διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα, το δικαίωμα στο άσυλο και αντί να μιλάμε για αυτό, μιλάμε για τους διακινητές. Οι διακινητές λέει φταίνε, οι διακινητές λέει βάζουν τους ανθρώπους στις βάρκες, οι διακινητές φταίνε για τα ναυάγια. Οι διακινητές είναι εγκληματίες το ξέρουμε. Αλλά γιατί υπάρχουν διακινητές; Επειδή δεν υπάρχει άλλος τρόπος να έρθουν εδώ. Σε μία μέρα μπορούν να εξαφανιστούν όλα τα κυκλώματα των διακινητών, αν δημιουργηθούν νόμιμες και ασφαλείς δίοδοι για την προσφυγιά και τη μετανάστευση, όπως ορίζει η Συνθήκη της Γενεύης και το Διεθνές Δίκαιο. Όλα τα άλλα είναι υποκρισίες και εκμετάλλευση πάνω στις πλάτες βασανισμένων ανθρώπων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κλείσει όλα τα περάσματα και δεν έχει αφήσει κανένα νόμιμο τρόπο για ένα πρόσφυγα πολέμου να ζητήσει άσυλο στην Ευρώπη. Είναι ευρωπαϊκή πολιτική. Οπότε δεν υπάρχει έννοια παράνομης εισόδου, αφού δεν υπάρχει ούτε νόμιμη είσοδος. Άρα είναι ένα ψέμα αυτό που ακούμε. Είναι μια σπέκουλα, μια εκμετάλλευση.»
Η Κρήτη φαίνεται ότι αποτελεί μια κεντρική θαλάσσια οδό. Είχαμε πρόσφατα και τα γεγονότα με τους 501 πρόσφυγες στο Ρέθυμνο. Άρα πως θα γίνει η διαχείριση;
«Πρέπει να βγει κάποιος και να μιλήσει στον κόσμο με ειλικρίνεια και σαφήνεια. Όχι με φόβο και κινδυνολογία. Πρέπει κάποιος να βγει και να πει στον κόσμο ότι έρχονται άνθρωποι να ζητήσουν άσυλο σε αυτή τη χώρα. Είναι προστατευόμενο πρόσωπο από το διεθνές δίκαιο, ο αιτών άσυλο. Δεν θέλουν οι άνθρωποι αυτοί να μείνουν εδώ, θέλουν να φύγουν. Σε τρεις μέρες θα είναι στην ενδοχώρα. Μακάρι να έμεναν εδώ αυτοί οι άνθρωποι γιατί χρειαζόμαστε ανθρώπους σε αυτή τη χώρα. Έχουμε τεράστιες ελλείψεις στα πάντα. Αλλά το θέμα είναι ότι οι ίδιοι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες δεν θέλουν να μείνουν εδώ. Δεν έχει δουλειές στην Ελλάδα, είναι κακά τα μεροκάματα, ψάχνουν δουλειές σε βόρειες χώρες. Η Κρήτη είναι ένα πέρασμα. Είναι ένα πέρασμα, επειδή το Αιγαίο έχει γίνει πολύ πιο επικίνδυνο με τα ναυάγια, λόγω της εγκληματικής τακτικής των ελληνικών αρχών που σταματάνε τις βάρκες με τη βία, λόγω των pushback και έτσι ο πρόσφυγας βρίσκει το πιο εύκολο δρόμο για να μη ρισκάρει τη ζωή του και έρχεται στην Κρήτη. Μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που τώρα έρχονται στην Κρήτη, ένα χρόνο με ενάμιση χρόνο πριν, πήγαιναν στην Ιταλία. Η διαδρομή ήταν Τομπρούκ – Ιταλία. Αλλά μετά το ναυάγιο της Πύλου, αυτό το γεγονός σόκαρε τον κόσμο της προσφυγιάς και πλέον η διαδρομή άλλαξε και από Λιβύη-Ιταλία που ήταν 10 μέρες ταξίδι, τώρα έχει γίνει Λιβύη-Κρήτη, που είναι μία μισή μέρα ταξίδι. Είναι πιο εύκολη διαδρομή. Πρέπει να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων. Είναι κρίμα για ένα τόσο μεγάλο και πλούσιο νησί να μην μπορεί να φιλοξενήσει 400-500 ανθρώπους τη φορά. Είναι ασήμαντοι οι αριθμοί αυτοί.
Υπάρχει μεγάλο κίνημα αλληλεγγύης διαχρονικά στην Κρήτη. Η Κρήτη είναι ένα αντιφασιστικό μέρος, με μεγάλη δημοκρατική παράδοση και θεωρώ ότι δεν εκφράζουν αυτοί οι λίγοι ανεγκέφαλοι που πέταξαν φωτοβολίδες, τον λαό της Κρήτης, που έχει πληρώσει με ποταμούς αίματος. Δυστυχώς έχουμε δει πολλά, δε με παραξένεψε υπό την έννοια αυτή. Γιατί αυτό κάνει ο ρατσισμός. Αντί οι κρητικοί που πήγαν εκεί να διαμαρτυρηθούν που το νοσοκομείο Ρεθύμνου κλείνει και υπολειτουργεί και δεν έχουν γιατρό να πάνε το παιδί τους, πάνε και διαμαρτύρονται ενάντια στους πρόσφυγες. Λες και ο πρόσφυγας φταίει που κόπηκαν οι μισθοί και οι συντάξεις στην Ελλάδα. Λες και ο πρόσφυγας φταίει που δεν μπορούμε να βγάλουμε το μήνα, να πληρώσουμε το νοίκι και τη ΔΕΗ. Λες και ο πρόσφυγας φταίει που δεν έχουμε νοσοκομεία να πάμε το παιδί μας. Είναι μια εύκολη λύση για να βγάλουμε το μίσος και την οργή μας. Ο αδύναμος. Όπως είναι το μπούλινγκ στα σχολεία. Όπως είναι οι γυναικοκτονίες. Το μίσος προς τον αδύναμο, δυστυχώς αφορά όλη την κοινωνία. Δεν αφορά μόνο τους πρόσφυγες και αν επικρατήσει κανείς δεν είναι ασφαλής.»
Άρα το μήνυμα ποιο είναι;
«Το μήνυμα είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι απειλή. Αυτοί οι άνθρωποι θέλουν να φτιάξουν τη ζωή τους. Έρχονται εδώ για να δουλέψουν. Δε θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα, δυστυχώς. Θέλουν να πάνε σε άλλες χώρες. Είναι περαστικοί από εδώ. Πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε, ότι ο ρατσισμός και το μίσος προς τον αδύναμο είναι απειλή για όλη την κοινωνία. Είναι απειλή για να τρωγόμαστε μεταξύ μας. Πρέπει να δείξουμε αλληλεγγύη, γιατί η αλληλεγγύη θωρακίζει συνολικά τις κοινότητές μας. Κάνει συνολικά την κοινωνία μας πιο ασφαλή γιατί βοηθάμε ο ένας τον άλλο. Αυτό είναι το βασικό. Ο εχθρός μας δεν είναι ο πρόσφυγας. Ο εχθρός μας είναι αυτοί που μας βάζουν να μισούμε τους πρόσφυγες.»