Πρώτη επιστημονική παρουσίαση των ιδιαίτερων τοπικών φαινομένων που επηρεάζουν τη δυναμική των πυρκαγιών
Το Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο SAFEHeraklion 2025, που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα από 22 έως 24 Οκτωβρίου 2025 στους χώρους του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) στο Ηράκλειο Κρήτης, αποτέλεσε τη φετινή διοργάνωση του θεσμού SAFE Greece, ενός διεθνώς αναγνωρισμένου δικτύου για την πρόληψη, έγκαιρη προειδοποίηση και διαχείριση φυσικών καταστροφών. Το συνέδριο διοργανώθηκε με τη συνεργασία κορυφαίων πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και φορέων Πολιτικής Προστασίας, υπό την επιστημονική ευθύνη του Δρ. Γεράσιμου Α. Παπαδόπουλου, συγκεντρώνοντας επιστήμονες, ερευνητές και στελέχη που δραστηριοποιούνται σε τομείς αιχμής για την παρακολούθηση, ανάλυση και επιχειρησιακή αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων.
Στο φετινό συνέδριο συμμετείχαν πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ των οποίων το ΕΚΠΑ, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Bath University και το Tohoku University, καθώς και φορείς όπως το GFZ Helmholtz Centre for Geosciences. Παράλληλα, στην Επιτροπή Επιχειρησιακών Θεμάτων συμμετείχαν ανώτατα στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, του Πυροσβεστικού Σώματος, του ΕΚΑΒ και των Περιφερειών, γεγονός που ανέδειξε τη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με την επιχειρησιακή πράξη. 
Στο πλαίσιο των εργασιών του συνεδρίου παρουσιάσαμε εισήγηση με θέμα τα φαινόμενα καναλισμού των βόρειων ανέμων στην Κρήτη και τη συμβολή τους στη δυναμική και εξάπλωση των πυρκαγιών στο Νότιο Ρέθυμνο. Η εργασία αυτή βασίστηκε σε πρωτογενή μετεωρολογικά και μορφολογικά δεδομένα και ανέδειξε τον ρόλο της τοπογραφίας και των μικροκλιματικών συνθηκών στη συμπεριφορά των πυρκαγιών. Η παρουσίαση εντάσσεται στο πλαίσιο της διδακτορικής μου έρευνας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και αποσκοπεί στην τεκμηριωμένη κατανόηση των μηχανισμών που επηρεάζουν την εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό αποτελεσματικότερων δράσεων πρόληψης.
Η εισήγηση αυτή είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς για πρώτη φορά τα ιδιαίτερα γεωμορφολογικά και μετεωρολογικά χαρακτηριστικά του Νότιου Ρεθύμνου παρουσιάστηκαν και αναλύθηκαν στην επιστημονική κοινότητα, ως μελέτη περίπτωσης που συμβάλλει στην κατανόηση των τοπικών μηχανισμών εξάπλωσης των πυρκαγιών και στην τεκμηρίωση πολιτικών πρόληψης και ανθεκτικότητας.
Η συμμετοχή στο συνέδριο παρείχε τη δυνατότητα ουσιαστικής ανταλλαγής απόψεων με ερευνητές από διαφορετικά επιστημονικά πεδία και ανέδειξε τη σύνδεση της ακαδημαϊκής έρευνας με την τοπική εμπειρία. Η παρουσίαση της περίπτωσης του Νότιου Ρεθύμνου προκάλεσε ενδιαφέρον και αποτέλεσε αφορμή για γόνιμο διάλογο γύρω από τη σημασία της τοπογραφίας και της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης στην Πολιτική Προστασία. Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε σημαντικό βήμα συνέχειας και εμβάθυνσης της ερευνητικής προσπάθειας που αφορά τις πυρκαγιές στο Νότιο Ρέθυμνο και τη διαχείριση φυσικών κινδύνων στην Κρήτη, αναδεικνύοντας τη διεπιστημονική συνεργασία και την ανταλλαγή γνώσης ως βασικούς πυλώνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι στις φυσικές καταστροφές.
Αντώνιος Τσουρδαλάκης
Διευθυντής Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. Σπηλίου
Φυσικός, M.Ed., MSc
Υποψήφιος Διδάκτορας ΕΚΠΑ