Η πρόσφατη εκλογή του Γενικού Γραμματέα του Δήμου Αγίου Βασιλείου, κ. Νικολάου Καλιτσουνάκη, στο 15μελές Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης» αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελεί τη μοναδική εκπροσώπηση της Κρήτης στο ανώτατο συλλογικό όργανο των Γενικών Γραμματέων της χώρας.
Σε μια περίοδο όπου οι μικροί και περιφερειακοί δήμοι καλούνται να ανταποκριθούν σε αυξημένες αρμοδιότητες με περιορισμένους πόρους, η παρουσία ενός εκπροσώπου από την κρητική ύπαιθρο στο κέντρο των θεσμικών εξελίξεων δίνει φωνή στα πραγματικά προβλήματα της περιφέρειας.
Ο κ. Καλιτσουνάκης μιλά στη συνέντευξη που ακολουθεί για τον ρόλο του Γενικού Γραμματέα, τις δυσκολίες της καθημερινής λειτουργίας των δήμων, τις διεκδικήσεις της Πανελλήνιας Ένωσης, αλλά και για την ανάγκη μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης της αυτοδιοίκησης που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών – και όχι μόνο των μεγάλων αστικών κέντρων. 
Συνέντευξη: Σταύρος Ρακιντζής
Πείτε για την εκλογή σας και να μας μιλήσετε και για την Πανελλήνια Ένωση Γενικών Γραμματέων Δήμων.
«Για μένα προσωπικά αποτελεί τιμή η εκλογή αυτή, αλλά κυρίως αυξημένη ευθύνη. Επίσης, για τον Δήμο που εκπροσωπώ τον Δήμο Αγίου Βασιλείου, ένα μικρό ορεινό περιφερειακό δήμο, η εκλογή αυτή έχει τη σημασία της, γιατί δεν υπάρχει άλλη εκπροσώπηση Γενικού Γραμματέα από την Κρήτη στο πανελλήνιο διοικητικό συμβούλιο του Οργάνου και αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι ο Δήμος Αγίου Βασιλείου μέσω εμού, δηλαδή του Γενικού του Γραμματέα, μπορεί να μεταφέρει και να εκπροσωπεί τη φωνή όλων των Γενικών Γραμματέων των δήμων της Κρήτης. Παράλληλα είναι και μια ευκαιρία να αναδειχθούν ζητήματα της περιφέρειας, αλλά και των μικρών δήμων σε κεντρικό επίπεδο, εκεί που πραγματικά λαμβάνονται οι αποφάσεις.»
Εκπροσωπείτε ουσιαστικά την Κρήτη στην Πανελλήνια Ένωση Γενικών Γραμματέων, εκ των πραγμάτων.
«Τυγχάνει να είμαι ο μοναδικός από το νησί που είμαι στο 15μελές, Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων. Τώρα, για το ρόλο, θέλω να σας πω πως ο Γενικός Γραμματέας κάθε Δήμου είναι ένας διοικητικός παράγοντας που λειτουργεί και ως εγγυητής της θεσμικής και διοικητικής συνέχειας. Ο ρόλος του δεν είναι πάντα πολιτικός ή δεν είναι αμιγώς πολιτικός. Είναι περισσότερο θα έλεγα διοικητικός και συντονιστικός. Δηλαδή, συντονίζει τις δημοτικές υπηρεσίες, διασφαλίζει τη νομιμότητα των διοικητικών πράξεων και βέβαια επιβλέπει την εφαρμογή των αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου και της Δημοτικής Επιτροπής. Αλλά κυρίως υποστηρίζει τον Δήμαρχο στη χάραξη και την υλοποίηση της διοικητικής πολιτικής περισσότερο και όχι αμιγώς των ζητημάτων που άπτονται της πολιτικής. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι αν ένας γενικός γραμματέας, εκτός από διοικητική επάρκεια έχει και αυτοδιοικητική εμπειρία, δεν μπορεί να συνεργαστεί, να συμβουλεύει στον Δήμαρχο σε θέματα πολιτικής, ωστόσο, αυτό δεν έχει να κάνει με το θεσμικό του ρόλο. Επίσης στους μεγάλους δήμους, αυτό δεν έχει να κάνει με τον δήμο Αγίου Βασιλείου και τους μικρούς περιφερειακούς δήμους, αλλά περισσότερο με τους αστικούς, ένας γενικός γραμματέας μπορεί να λειτουργεί και ως κρίκος επικοινωνίας μεταξύ διοίκησης και εργαζομένων και συλλογικών οργάνων. Εμείς βέβαια που είμαστε μικροί δήμοι, καλούμαστε να καλύψουμε πολλαπλούς ρόλους και να αντιμετωπίσουμε ελλείψεις προσωπικού, αλλά κυρίως να διασφαλίσουμε ότι ο δήμος μας παραμένει λειτουργικός και αξιόπιστος απέναντι στους πολίτες. Αυτό δεν είναι πάντα δεδομένο. Τα προβλήματα είναι πάρα πολλά και πραγματικά δεν είναι δεδομένο το κατά πόσο ένας δήμος είναι λειτουργικός απέναντι στους πολίτες με τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.»
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζεται καθημερινά ποια είναι;
«Δεν είναι μόνο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε εμείς σαν δήμος, είναι γενικότερα και το μεγαλύτερο πρόβλημα θα έλεγα πως είναι η αναντιστοιχία αρμοδιοτήτων και πόρων.
Πράγμα που σημαίνει ότι οι δήμοι καλούνται να κάνουν όλο και περισσότερα πράγματα με λιγότερα μέσα. Δηλαδή υπάρχει σοβαρότατη υποστελέχωση. Υπάρχει έντονη γραφειοκρατία και καθυστερήσεις που δεν εξαρτούνται πάντα από εμάς. Για τους μικρούς ορεινούς δήμους, όπως είναι ο Δήμος Αγίου Βασιλείου, προσθέστε και τις μεγάλες αποστάσεις και τις αυξημένες λειτουργικές ανάγκες. Μην ξεχνάτε ότι ο Δήμος Αγίου Βασιλείου καλύπτει το σύνολο της νότιας ακτογραμμής του νομού Ρεθύμνου. Δηλαδή, όλα τα νότια σύνορα του νομού αποτελούν αρμοδιότητα Δήμου Αγίου Βασιλείου. Παρόλα αυτά, θέλω να πω ότι γενικότερα οι μικροί δήμοι, αλλά και εμείς, προσπαθούμε να κρατούμε όρθια την καθημερινότητα των πολιτών και να λειτουργήσουμε όσο μπορούμε καλύτερα.»
.jpg)
Γενικότερα τι διεκδικήσεις επιδιώκει η Πανελλήνια Ένωση;
«Ο θεσμικός ρόλος είναι συγκεκριμένος και εγώ που προέρχομαι από ένα μικρό δήμο μπορώ να μεταφέρω την πραγματική εικόνα της περιφέρειας. Οι μεγάλες πόλεις έχουν φωνή. Αυτό που συχνά λείπει είναι η φωνή της υπαίθρου.
Στα συλλογικά όργανα λοιπόν όταν υπάρχει τεκμηριωμένος λόγος και κοινή στάση νομίζω πως το μέγεθος του Δήμου δεν είναι το καθοριστικό στοιχείο. Λειτουργούμε με πολλή δουλειά και διεκδίκηση και θα ήθελα να τονίσω και το ρόλο του Δημάρχου του Δήμου Αγίου Βασιλείου, του κ. Γιάννη Ταταράκη, επειδή ο κ. Ταταράκης ως δήμαρχος είναι ιδιαίτερα διεκδικητικός και εργατικός και διεκδικεί έργα, χρηματοδοτήσεις και λύσεις με μία αποτελεσματικότητα που ίσως τη ζήλευαν και πολύ μεγαλύτεροι πληθυσμιακά δήμοι, μας δίνει τη δυνατότητα αυτή, η διοίκηση του Δήμου να λειτουργεί με σχέδιο και να φέρνει αποτελέσματα. Στο μέτρο του δυνατού βέβαια, μέχρι εκεί που μπορούμε να φτάσουμε, αλλά σίγουρα εκεί που μπορούμε να φτάσουμε είναι πάνω από το μέγεθός μας, συγκριτικά με άλλους Δήμους που είναι της ίδιας δυναμικής με εμάς.»
Ως Πανελλήνια Ένωση, τα θέματα της ατζέντας σας ποια είναι;
«Το πρώτο πράγμα είναι η διαδικασία του νέου κώδικα αυτοδιοίκησης. Ο νέος κώδικας αυτοδιοίκησης είναι μια αναγκαία και κρίσιμη μεταρρύθμιση που η διαδικασία αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη. Υπάρχει προσδοκία να προκύψει ένα πιο απλό σαφές και λειτουργικό πλαίσιο. Είναι ζητούμενο να μειωθεί η πολυνομία, να ξεκαθαρίσουν οι ρόλοι και αρμοδιότητες για να δοθεί η πραγματική διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια στους δήμους. Αυτός είναι ο ρόλος της Πανελλήνιας Ένωσης μας, ο Κλεισθένης.
Σε αυτό πάνω δουλεύουμε. Παρακολουθούμε στενά τη διαδικασία. Καταθέτουμε προτάσεις ώστε ο κώδικας αυτός να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.»
Ποια είναι τα θέματα τα οποία απασχολούν την αυτοδιοίκηση στην Κρήτη και θέλετε να τα μεταφέρετε στο κέντρο, μέσω της Πανελλήνιας Ένωσης;
«Υπάρχουν δύο κατηγορίες. Υπάρχουν οι δήμοι οι οποίοι είναι αστικοί και είναι πρωτεύουσες νομών στην Κρήτη και υπάρχουν και οι μικροί περιφερειακοί και ορεινοί δήμοι, όπως είμαστε εμείς και εκεί υπάρχει μια διαφορά εκ των πραγμάτων. Εγώ θέλω να μεταφέρω μια πραγματική εικόνα της περιφέρειας. Τα προβλήματα και στη μια κατηγορία και στην άλλη, έχουν να κάνουν με τις αρμοδιότητες κυρίως και με τους πόρους που κατανέμονται. Δεν μπορούμε να λειτουργήσουμε σε κάποια πράγματα σε θεωρητικό επίπεδο έτσι όπως αναφέρονται στις διαδικασίες που είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε ως Δήμοι, με την οικονομική δυνατότητα που έχουμε. Όταν υπάρχει η υποχρέωση των Δήμων να ελέγχουν μέσα σε διάστημα 10 ημερών τα προβλήματα που προκύπτουν στην οδοποιία καταλαβαίνετε πως αυτό είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, είναι εξαιρετικά δύσκολο. Υπάρχουν προβλήματα που έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα, στους μικρούς Δήμους τα προβλήματα αυτά έχουν να κάνουν με την οδοποιία, την ύδρευση, την άρδευση το φωτισμό, δηλαδή απλά πράγματα καθημερινά που λειτουργούν με έναν τρόπο που επηρεάζουν την ποιότητα της καθημερινής λειτουργίας του Δήμου, αλλά και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων που κατοικούν σε αυτούς τους Δήμους.»
Υπάρχει υποστελέχωση, υπάρχει θέμα με τις αρμοδιότητες, υπάρχει θέμα με τους πόρους, αλλά μιλάμε πλέον για την αναγκαιότητα μιας σύγχρονης διοίκησης, μιλάμε για καλές πρακτικές. Τι περιθώρια για βελτίωση έχει η λειτουργία ενός μικρού Δήμου, κάτω από αυτές οι συνθήκες;
Δεν πρέπει να είμαστε, ούτε μπορούμε να είμαστε άδικοι. Υπάρχουν περιθώρια. Εγώ αναφέρθηκα στη δυσκολία της καθημερινής λειτουργίας των Δήμων που είναι αλήθεια. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν υπάρχουν τα περιθώρια. Εμείς ευελπιστούμε πως οτιδήποτε μπορούμε να κάνουμε καλύτερο και θετικό απέναντι στην καθημερινότητα των πολιτών, το κάνουμε. Βέβαια πάντα υπάρχει μια επιφύλαξη των πολιτών που πιστεύουν, ότι όλοι τα ίδια λένε, τίποτε δεν αλλάζει κτλ. Πιστεύω ότι η αυτοδιοίκηση είναι το μόνο επίπεδο διοίκησης που δεν μπορεί να κρυφτεί, γιατί κρινόμαστε καθημερινά στο δρόμο, στο χωριό, στην υπηρεσία. Αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες δεν μπορούν να αλλάξουν τα αποτελέσματα. Γι’ αυτό επιμένουμε στη διεκδίκηση και όχι στα λόγια.»
Τα μέλη πόσα είναι;
«Τα μέλη μας είναι 204 εγγεγραμμένα μέλη. Οι Δήμοι είναι περίπου 300 στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει όμως γενικός γραμματέας σε όλους τους Δήμους. Κάποιοι Δήμοι έχουν επιλέξει να μην έχουν γενικό γραμματέα. Οπότε υπάρχει αυτή η διαφορά στον αριθμό των μελών. Πάντως η Πανελλήνια Ένωση Κλεισθένης των γενικών γραμματέων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού είναι ένα όργανο που λειτουργεί τα τελευταία χρόνια και έχει καταφέρει με την παρουσία της και το διοικητικό συμβούλιο να παρέχει τις υπηρεσίες προς όφελος των πολιτών και της τοπικής αυτοδιοίκησης.»
Η Ένωση προγραμματίζει κάποια συνάντηση στην Κρήτη;
«Ήδη σας λέω, ότι μιλήσαμε, όταν έγινε συγκρότηση σε σώμα, με τον πρόεδρο τον κ. Παναγιώτη Γρηγοράκο, κανονίζουμε μετά τα μέσα Ιανουαρίου, δηλαδή όταν τελειώσει η εορταστική περίοδος, να κατέβει ο ίδιος με ένα κλιμάκιο εδώ και να μαζευτούμε από όλη την Κρήτη οι Γενικοί και όχι μόνο και άλλοι αυτοδιοικητικοί παράγοντες και να κάνουμε μία συζήτηση για θέματα που αφορούν αποκλειστικά τον νησί.»